Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần, Công an Sài Gòn liên tiếp bắt giữ hai người vì những bài viết và đoạn phim đăng trên mạng xã hội, có nội dung liên quan đến những tập đoàn địa ốc và doanh nghiệp lớn. Vụ mới nhất nhắm vào người điều hành tài khoản Facebook mang tên “Thanh Thật Thà”, liên quan đến Công ty GSM thuộc hệ thống kinh doanh của tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Sự việc đang làm dấy lên nhiều tranh luận về quyền tự do ngôn luận và giới hạn của việc phê bình các doanh nghiệp trên mạng xã hội…
Ngày 4 tháng 11 năm 2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Sài Gòn- Việt Nam đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam ông Trần Minh Thanh, sinh năm 1990, người điều hành tài khoản Facebook mang tên “Thanh Thật Thà”, để điều tra về tội danh “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”, chiếu theo Điều 331 Bộ luật Hình sự. Thông tin được Công an Sài Gòn công bố ngày 5 tháng 11, lập tức thu hút sự chú ý của dư luận, bởi vụ việc có liên quan đến Công ty Cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh GSM, doanh nghiệp điều hành dịch vụ gọi xe Green SM, trước đây được biết đến với tên Xanh SM, thuộc hệ thống kinh doanh của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.
Theo tin tức từ cơ quan điều tra, trước đó Công ty GSM đã gửi văn thư kiến nghị đến Công an Sài Gòn, yêu cầu xác minh và giải quyết việc một tài khoản Facebook đăng tải đoạn phim có những nội dung mà doanh nghiệp cho là chưa được kiểm chứng, xuyên tạc và đưa ra những nhận định sai sự thật về hoạt động của công ty. Sau khi tiến hành rà soát, Phòng Cảnh sát hình sự xác định tài khoản “Thanh Thật Thà” do ông Trần Minh Thanh lập và trực tiếp điều hành. Ngày 24 tháng 10 năm 2026, ông Thanh đăng một đoạn phim dài gần 10 phút, trong đó so sánh và nhận xét về các ứng dụng gọi xe công nghệ. Theo kết luận ban đầu của cơ quan công an, đoạn phim này chứa đựng nhiều thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng đến uy tín và những quyền lợi hợp pháp của Công ty GSM.
Trong buổi làm việc với cơ quan điều tra, ông Trần Minh Thanh khai rằng mục đích đăng tải đoạn phim là nhằm thu hút sự chú ý của người xem, gia tăng lượt truy cập và kiếm tiền từ nền tảng Facebook. Tuy nhiên, tài khoản của ông chưa hội đủ điều kiện để được Facebook thanh toán tiền. Theo thông tin do Công an Sài Gòn công bố, ông Thanh thừa nhận đã đăng tải những nội dung chưa được kiểm chứng và sai sự thật, đồng thời bày tỏ sự hối hận. Ông cũng gửi lời xin lỗi đến Công ty Xanh SM, giới tài xế và những người đã xem, tin tưởng vào nội dung đoạn phim. Dẫu vậy, lời thừa nhận tại cơ quan điều tra không có nghĩa vụ án đã có phán quyết chung cuộc. Trách nhiệm hình sự của bị can vẫn phải được xác định qua các giai đoạn điều tra, truy tố và xét xử theo đúng thủ tục pháp luật.
Điều đáng chú ý là vụ bắt giữ ông Trần Minh Thanh xảy ra chưa đầy hai tuần sau một vụ việc tương tự liên quan đến Tập đoàn Novaland. Ngày 23 tháng 10 năm 2026, Công an Sài Gòn đã khởi tố và bắt tạm giam ông Đỗ Minh Quang, sinh năm 1982, người sử dụng tài khoản Facebook “Quang Do”, để điều tra theo cùng Điều 331 Bộ luật Hình sự. Theo những tin tức điều tra được công bố, trước đó Novaland đã gửi đơn tố giác về tình trạng một số tài khoản và hội nhóm trên các nền tảng Facebook, Threads, TikTok, Zalo, Viber và Telegram phổ biến những thông tin chưa được kiểm chứng. Trong đó có những nội dung cho rằng công ty đang đứng trước nguy cơ phá sản và không còn khả năng thanh toán các khoản nợ. Cơ quan điều tra xác định ông Đỗ Minh Quang đã đăng nhiều bài viết sai sự thật về tình hình hoạt động của Novaland. Người này khai rằng mục đích là nhằm thu hút sự chú ý, gia tăng số lượt thích, lượt chia sẻ và số người theo dõi. Theo cơ quan công an, ông Quang nhận thức được những nội dung mình đăng tải có thể gây ảnh hưởng đến doanh nghiệp nhưng vẫn tiếp tục thực hiện.
Hai vụ bắt giữ liên tiếp trong một thời gian ngắn cho thấy nhà chức trách tại Sài Gòn đang gia tăng việc xử lý những trường hợp sử dụng mạng xã hội để phổ biến thông tin bị xác định là sai sự thật, gây ảnh hưởng đến hoạt động và uy tín của các doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự việc cũng đặt ra một vấn đề đáng quan tâm trong môi trường truyền thông điện tử hiện nay: ranh giới giữa quyền tự do phát biểu, nhận xét, phê bình và hành vi phổ biến thông tin sai lệch có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự nằm ở đâu? Người dân có quyền nhận xét phẩm chất dịch vụ, so sánh các hãng gọi xe, trình bày kinh nghiệm tiêu dùng và đặt câu hỏi về hoạt động của những tập đoàn kinh tế lớn.
Ở chiều ngược lại, việc bảo vệ danh tiếng của doanh nghiệp cũng không nên trở thành cái cớ để mọi lời phê bình đều bị xem là hành vi gây tổn hại. Một công ty lớn, dù thuộc quyền sở hữu của một tỷ phú hay nắm giữ vị thế đáng kể trên thương trường, vẫn phải chấp nhận sự giám sát của công chúng, những lời nhận xét tiêu cực có căn cứ và quyền phản ảnh của khách hàng. Các cơ quan hữu trách cần phân biệt minh bạch giữa việc cố ý bịa đặt thông tin với những lời nhận xét, phê bình, điều tra báo chí và tranh luận dựa trên sự kiện có thật. Một môi trường thương mại lành mạnh không chỉ cần bảo vệ các công ty trước nạn tin giả, mà còn phải bảo vệ quyền nói lên sự thật và quyền chất vấn của giới tiêu thụ.
NGƯỜI QUAN SÁT
