Cuộc chiến Nga – Ukraine tiếp tục diễn tiến căng thẳng khi đôi bên liên tiếp mở những đợt tấn công quy mô lớn bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái, gây tổn thất nhân mạng và thiệt hại nặng nề cho các cơ sở hạ tầng. Trong lúc chiến trường chưa có dấu hiệu lắng dịu, các giới chức Ukraine, Hoa Kỳ cùng những đồng minh Âu Châu đã gặp nhau tại Brussels để thảo luận về những cam kết bảo đảm an ninh cho Ukraine sau chiến tranh, kế hoạch tái thiết quốc gia và nguồn tài chánh cho năm 2027…
Theo hãng thông tấn Associated Press (AP), trong đêm 4 rạng sáng 5/11/2026, Nga và Ukraine tiếp tục mở những cuộc tập kích bằng phi cơ không người lái trên diện rộng. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 105 trong tổng số 128 phi cơ không người lái do Nga phóng đi. Tuy nhiên, những đợt tấn công của Moscow vẫn gây thiệt hại tại nhiều khu vực, đặc biệt là tỉnh Dnipropetrovsk và vùng ngoại ô thủ đô Kyiv.
Tại thành phố Dnipro, những cuộc tấn công bằng phi cơ không người lái của Nga khiến ba người bị thương, đồng thời phá hủy một số nhà cửa, nhà để xe và cơ sở hạ tầng. Thống đốc khu vực Oleksandr Hanzha cho biết các cuộc tập kích đã gây ra nhiều đám cháy tại những địa điểm khác nhau. Trong khi đó, một cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hậu cần ở phía tây thủ đô Kyiv cũng gây hỏa hoạn và làm một người bị thương.
Để trả đũa, Ukraine tiếp tục tung ra hàng trăm phi cơ không người lái, nhắm vào những mục tiêu quân sự và kỹ nghệ trên lãnh thổ Nga. Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng phòng không nước này đã đánh chặn 496 phi cơ không người lái của Ukraine trong đêm, trên 13 khu vực thuộc Nga, bán đảo Crimea và các vùng biển Azov, Hắc Hải.
Một trong những địa điểm chịu ảnh hưởng đáng chú ý là tỉnh Ryazan, nằm về phía đông nam thủ đô Moscow. Thống đốc Pavel Malkov cho biết hơn 200 phi cơ không người lái của Ukraine đã nhắm vào khu vực này, khiến một người bị thương, làm hư hại đường dây điện và gây hỏa hoạn tại một cơ sở kỹ nghệ. Truyền thông Nga sau đó loan tin một đám cháy lớn bùng phát tại nhà máy lọc dầu Ryazan, một cơ sở năng lượng quan trọng của Nga.
Một diễn biến nghiêm trọng khác xảy ra tại tỉnh Zaporizhzhia, miền nam Ukraine, sau cuộc oanh kích bằng bom dẫn đường của Nga hôm 2/11. Mục tiêu bị tấn công là một trường học cũ cùng khu trú ẩn gần đó, nơi dân chúng địa phương đang chờ nhận hàng cứu trợ nhân đạo. Theo AP ngày 5/11, các toán cứu nạn vẫn tiếp tục tìm kiếm những người bị vùi lấp dưới đống đổ nát. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết số người thiệt mạng đã lên tới 43 người, trong khi một người trước đó được báo cáo mất tích đã được tìm thấy còn sống. Những tin tức cập nhật tiếp theo trong ngày 6/11 cho biết số người thiệt mạng đã tăng lên 53, trong lúc công tác tìm kiếm vẫn tiếp diễn. Đây là một trong những vụ tấn công gây tổn thất nhân mạng nghiêm trọng nhất tại khu vực này kể từ khi chiến tranh bùng nổ.
Ở chiều ngược lại, một cuộc tấn công của Ukraine tại vùng Luhansk hiện do Nga kiểm soát cũng gây thương vong cho thường dân. Theo ông Leonid Pasechnik, người đứng đầu chính quyền địa phương do Moscow hậu thuẫn, một chiếc xe buýt bị tấn công hôm 5/11 khiến năm người thiệt mạng và 13 người bị thương. Những chi tiết cụ thể liên quan đến vụ việc vẫn chưa được kiểm chứng độc lập.
Trong khi những cuộc tấn công vẫn tiếp diễn, vấn đề bảo đảm an ninh và tái thiết Ukraine đang trở thành trọng tâm trong các cuộc thương lượng giữa Kyiv và những đồng minh phương Tây.
Theo AP, cuộc họp kéo dài hai ngày tại trụ sở NATO ở Brussels đã kết thúc hôm 5/11, với sự tham dự của đại diện Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Liên Hiệp Âu Châu, NATO, Ngân hàng Thế giới và tập đoàn đầu tư BlackRock của Hoa Kỳ.
Trưởng phái đoàn thương thuyết Ukraine Rustem Umerov cho biết các cuộc thảo luận tập trung vào ba vấn đề chính: những cam kết bảo đảm an ninh lâu dài cho Ukraine, nguồn tài chánh phục vụ quốc phòng và ngân sách năm 2027, cùng kế hoạch tái thiết đất nước sau chiến tranh. Ông Umerov nhấn mạnh rằng các bên cũng bàn đến những mối đe dọa từ Nga đối với Ukraine và toàn thể Âu Châu, cũng như những biện pháp phối hợp nhằm đối phó với các nguy cơ an ninh trong tương lai.
Đại diện NATO, bà Allison Hart, cho biết những cuộc họp này nhằm tìm kiếm con đường dẫn đến một nền hòa bình công bằng và lâu dài cho Ukraine. Tuy nhiên, vấn đề then chốt vẫn là làm thế nào để bảo đảm Nga không thể tiếp tục mở một cuộc xâm lăng mới sau khi chiến tranh chấm dứt.
Tổng thống Volodymyr Zelenskyy đang đòi hỏi các đồng minh phương Tây đưa ra những cam kết cụ thể, thay vì chỉ dừng lại ở các tuyên bố chính trị. Theo AP ngày 6/11, ông Zelenskyy muốn biết rõ quốc gia nào sẽ đứng ra bảo vệ Ukraine, bằng phương tiện gì và trong thời hạn bao lâu, nếu Nga tiếp tục tấn công sau khi một hiệp định hòa bình được ký kết.
Đặc biệt, Ukraine muốn duy trì sự yểm trợ quân sự của Hoa Kỳ, trong đó có những hệ thống phòng không Patriot có khả năng đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo. Kyiv lo ngại rằng nếu không có một cơ chế bảo đảm an ninh đủ mạnh, bất cứ thỏa thuận đình chiến nào cũng có thể chỉ là một khoảng thời gian tạm nghỉ trước khi một cuộc chiến mới bùng nổ.
Về phía Hoa Kỳ, đặc sứ Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump, mô tả những cuộc thảo luận tại Brussels là các cuộc trao đổi có tính cách xây dựng và thực chất. Trước đó, ông Kushner cùng đặc sứ Steve Witkoff đã có cuộc điện đàm kéo dài khoảng 90 phút với Tổng thống Zelenskyy. Ông Kushner cho biết mục tiêu của những cuộc thương lượng không chỉ là chấm dứt chiến tranh, mà còn phải thiết lập một cơ cấu an ninh rộng lớn hơn nhằm ngăn ngừa xung đột tái diễn.
Một vấn đề quan trọng khác là phí tổn tái thiết Ukraine. Theo bản lượng định chung do chính phủ Ukraine, Ngân hàng Thế giới, Ủy ban Âu Châu và Liên Hiệp Quốc công bố hồi tháng 2/2026, nhu cầu phục hồi và tái thiết đất nước trong vòng mười năm tới được ước tính lên đến gần 588 tỷ Mỹ kim. Đây là một khoản phí tổn khổng lồ, bao gồm việc xây cất lại nhà cửa, đường sá, hệ thống điện lực, các cơ sở kỹ nghệ, bệnh viện và những công trình công cộng đã bị chiến tranh tàn phá.
Trong ngày 5/11, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cũng thông báo Liên Hiệp Âu Châu chuyển thêm 4,4 tỷ euro, tương đương khoảng 4,9 tỷ Mỹ kim, cho Ukraine trong khuôn khổ khoản cho vay 90 tỷ euro đã được các nhà lãnh đạo EU chấp thuận trước đó. Nguồn tài chánh này nhằm giúp Kyiv duy trì hoạt động quốc phòng, các dịch vụ công cộng và sự ổn định của nền kinh tế trong thời chiến.
Trong khi đó, một vòng thương lượng quan trọng hơn dự trù sẽ diễn ra tại Abu Dhabi, Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất, trong hai ngày 10–11/11. Đặc sứ Steve Witkoff cho biết Hoa Kỳ sẽ đứng ra tổ chức cuộc gặp giữa đại diện Nga và Ukraine, nhằm thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh, những thỏa thuận bảo đảm an ninh sau xung đột, việc giảm thiểu các hoạt động quân sự và những vấn đề nhân đạo. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đồng ý tổ chức vòng tiếp xúc mới sau cuộc gặp với ông Witkoff tại St. Petersburg trước đó.
Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn còn gặp nhiều trở ngại. Moscow tiếp tục đòi hỏi những nhượng bộ về lãnh thổ và an ninh, trong khi Kyiv cương quyết không chấp nhận một thỏa thuận có thể mở đường cho Nga tiếp tục bành trướng ảnh hưởng bằng võ lực. Tổng thống Zelenskyy khẳng định Ukraine sẵn sàng thảo luận những đề nghị hòa bình, nhưng bất cứ giải pháp nào cũng phải bảo đảm chủ quyền và an ninh lâu dài của quốc gia.
Đáng chú ý, ngày 6/11, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov chỉ trích các quốc gia Âu Châu vẫn chưa thống nhất được ai sẽ đại diện cho họ trong những cuộc thảo luận về cơ cấu an ninh tương lai của lục địa này. Ông Peskov nói rằng Nga chưa nhận được đề nghị cụ thể nào từ phía Âu Châu, đồng thời cho rằng những cuộc thảo luận về các cam kết bảo đảm an ninh giữa Nga và Ukraine trong tương lai không thể gạt bỏ vai trò của các quốc gia Âu Châu.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
