Hệ thống VNeID có nhiều thay đổi đáng chú ý, từ chuyện khóa tài khoản, liên kết số điện thoại cho tới việc xác thực các tài khoản trực tuyến. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới việc giao dịch của người dân Việt Nam…
Kể từ ngày 28/9/2026, hàng loạt quy định mới liên quan tới tài khoản định danh điện tử VNeID chính thức có hiệu lực theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP do Chính phủ Việt Nam ban hành ngày 13/8/2026. Những thay đổi lần này không chỉ liên quan tới việc sử dụng giấy tờ điện tử trên VNeID, mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới tài khoản của người dân Việt Nam, các giao dịch trên mạng và việc kết nối hệ thống định danh điện tử xuyên biên giới trong khu vực ASEAN.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là kể từ ngày này hệ thống định danh và xác thực điện tử có thể tự động khóa tài khoản VNeID của công dân trong một số trường hợp. Cụ thể, khi căn cước điện tử của một người bị khóa thì tài khoản định danh điện tử tương ứng cũng sẽ được hệ thống tự động khóa và chỉ được mở lại khi căn cước điện tử được mở khóa. Ngoài ra, tài khoản cũng có thể bị khóa nếu số điện thoại di động mà người dân dùng để đăng ký VNeID đã thay đổi và không còn đứng tên chính chủ. Quy định này nhằm tăng khả năng xác thực đúng người sử dụng, đồng thời hạn chế tình trạng tài khoản VNeID vẫn gắn với những số điện thoại đã chuyển nhượng hoặc đang do người khác đứng tên.
Điều này đặc biệt đáng lưu ý đối với những người đang xài SIM đăng ký dưới tên người khác, đã đổi số điện thoại hoặc trước đây đã chuyển nhượng số điện thoại nhưng chưa cập nhật lại thông tin. Nếu tài khoản VNeID bị khóa vì thông tin thuê bao không còn phù hợp, người sử dụng có thể gặp trở ngại khi thực hiện những giao dịch điện tử đòi hỏi phải xác nhận danh tánh.
Một thay đổi khác là những giấy tờ được tích hợp hợp lệ trên VNeID có giá trị sử dụng tương đương với việc xuất trình giấy tờ trực tiếp trong những trường hợp pháp luật quy định. Người dân cũng có thể dùng VNeID để lập hồ sơ, gởi yêu cầu và nhận kết quả giải quyết một số thủ tục. Như vậy, ứng dụng này không còn chỉ được xem như một công cụ xác nhận danh tánh, mà đang trở thành một nền tảng phục vụ ngày càng nhiều giao dịch hành chánh và dịch vụ trên mạng.
Đáng chú ý, Nghị định 320/2026 cũng đặt ra yêu cầu liên kết và xác thực đối với nhiều loại tài khoản giao dịch điện tử. Theo những thông tin được công bố, các tài khoản đã được tạo trước ngày 28/9/2026 trong 11 lãnh vực gồm giáo dục, bình dân học vụ số, chứng khoán, viễn thông, thương mại điện tử, hóa đơn điện tử, kinh doanh vận tải, du lịch, dược, khám chữa bệnh và mạng xã hội tại Việt Nam phải hoàn tất việc liên kết, xác thực với tài khoản định danh điện tử chậm nhất vào ngày 31/12/2026. Riêng các tài khoản trong lãnh vực ngân hàng có thời hạn thực hiện tới ngày 30/6/2027.
Quy định này cũng đáng chú ý đối với những người đang làm ăn, buôn bán trên mạng. Trong lãnh vực thương mại điện tử, yêu cầu liên kết được áp dụng đối với tài khoản của người bán hàng, người livestream bán hàng và người làm tiếp thị liên kết theo quy định của Luật Thương mại điện tử. Điều này cho thấy hệ thống định danh điện tử đang ngày càng được đưa sâu hơn vào các hoạt động mua bán, giao dịch trên không gian mạng.
Song song với những thay đổi trong nước, nhà cầm quyền Việt Nam cũng đang tiến hành một kế hoạch quan trọng liên quan tới VNeID ở phạm vi khu vực ASEAN. Ngày 22/9/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Quyết định 1830/QĐ-TTg về kế hoạch kết nối VNeID với hệ thống định danh điện tử của các quốc gia ASEAN. Trong giai đoạn đầu, Việt Nam dự trù kết nối với hệ thống định danh điện tử của Singapore và Lào, sau đó từng bước mở rộng sang những quốc gia ASEAN khác.
Theo kế hoạch, việc kết nối nhằm đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh, bớt việc phải khai báo trùng lặp và giảm yêu cầu xuất trình nhiều loại giấy tờ. Thông tin định danh điện tử giữa VNeID và hệ thống của quốc gia đối tác sẽ được khai thác, xác thực và đối chiếu trong phạm vi mà hai bên thỏa thuận. Mục tiêu được đưa ra là rút ngắn thời gian kiểm tra, xác minh và giải quyết thủ tục tại cửa khẩu, qua đó giảm thời gian cũng như phí tổn cho người dân.
Đáng chú ý, kế hoạch trước mắt dự trù thí điểm việc kết nối tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Các cơ quan liên hệ sẽ kiểm thử chức năng, khả năng tích hợp, giải quyết trục trặc, khôi phục dịch vụ, đồng thời đánh giá vấn đề an ninh thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trước khi chính thức triển khai thí điểm. Theo kế hoạch, việc kết nối thử nghiệm được đặt mục tiêu hoàn tất trước ngày 15/11/2026.
Sau giai đoạn thí điểm, các cơ quan hữu trách sẽ đánh giá tỷ lệ xác thực thành công, thời gian giải quyết, số trường hợp phải xử lý bằng tay, những phản ảnh của người dân và doanh nghiệp cũng như các rủi ro phát sinh. Trên căn bản đó, cơ quan chức năng mới xem xét phương án triển khai chính thức và mở rộng sang những cửa khẩu khác.
NGƯỜI QUAN SÁT
