Giữa lúc cuộc chiến với Nga vẫn chưa có dấu hiệu lắng dịu, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky bất ngờ tiến hành một cuộc cải tổ chính phủ quan trọng tại Kyiv. Việc thay đổi nhân sự cấp cao, trong đó có sự ra đi của Thủ tướng Yulia Svyrydenko sau khoảng một năm tại chức, đã tạo những sức ép chính trị, quân sự và kinh tế mà chính quyền Kyiv đang phải đối diện…
Một biến động lớn đang diễn ra trong nội bộ chính quyền Ukraine khi Tổng thống Volodymyr Zelensky tiến hành cuộc cải tổ được đánh giá là một trong những thay đổi nhân sự quan trọng kể từ khi Nga mở cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine. Việc Thủ tướng Yulia Svyrydenko rời khỏi chiếc ghế đứng đầu chính phủ lập tức làm dấy lên nhiều nhận định khác nhau: đây là bước đi cần thiết để đưa đất nước vào một giai đoạn điều hành mới, hay là dấu hiệu cho thấy Kyiv đang chịu áp lực ngày càng nặng nề từ chiến trường, kinh tế và những đòi hỏi cải cách từ các đồng minh quốc tế?
Ngày 12 tháng 7 năm 2026, Tổng thống Zelensky công bố kế hoạch thay đổi vị trí thủ tướng, cho biết Ukraine cần một đường hướng điều hành mới cùng một đội ngũ có khả năng đáp ứng những thử thách phía trước. Đến ngày 14 tháng 7, Quốc hội Ukraine đã chấp thuận đơn từ chức của bà Yulia Svyrydenko, mở đường cho tiến trình thành lập một chính phủ mới.
Bà Yulia Svyrydenko, 40 tuổi, vốn là một chuyên gia kinh tế có nhiều kinh nghiệm trong bộ máy chính phủ Ukraine trước khi trở thành thủ tướng vào năm 2025. Trong thời gian đứng đầu nội các, bà phải đối mặt với một giai đoạn vô cùng khó khăn của đất nước: nền kinh tế bị ảnh hưởng nặng nề bởi chiến tranh, hệ thống hạ tầng liên tục bị đe dọa, nhu cầu duy trì viện trợ quốc tế ngày càng lớn và nhiệm vụ thúc đẩy tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu.
Trong lời chia tay sau khi rời nhiệm sở, bà Svyrydenko cho biết mỗi ngày trong nhiệm kỳ đều gắn liền với những quyết định khó khăn và đòi hỏi sự hành động nhanh chóng. Bà cũng nhấn mạnh thử thách lớn nhất đối với chính phủ kế nhiệm sẽ là chuẩn bị cho mùa đông sắp tới, trong bối cảnh Ukraine tiếp tục đối diện nguy cơ các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống năng lượng.
Tuy nhiên, quyết định thay đổi thủ tướng trong lúc chiến tranh vẫn đang tiếp diễn đã tạo ra nhiều tranh luận trong giới chính trị Ukraine. Một số nghị sĩ đối lập cho rằng Tổng thống Zelensky chưa đưa ra lời giải thích đầy đủ về nguyên nhân của cuộc cải tổ. Trong khi đó, một số nhà phân tích đặt câu hỏi liệu việc thay đổi nhân sự có thật sự giải quyết được những khó khăn căn bản của chính phủ hay chỉ là sự thay đổi vị trí trong nhóm các quan chức thân cận với tổng thống.
Hiện nay, sự chú ý tập trung vào người có khả năng thay thế bà Svyrydenko. Ba cái tên được nhắc đến nhiều nhất gồm ông Serhiy Koretskyi, Giám đốc điều hành tập đoàn năng lượng quốc gia Naftogaz; ông Denys Shmyhal, Bộ trưởng Năng lượng, người từng giữ chức thủ tướng Ukraine; và ông Mykhailo Fedorov, Bộ trưởng Quốc phòng.
Cả ba nhân vật này đều được đánh giá là có kinh nghiệm quản lý trong những giai đoạn khủng hoảng. Tuy nhiên, mỗi lựa chọn đều đi kèm những tính toán chính trị riêng.
Ông Serhiy Koretskyi được xem là một trong những ứng viên sáng giá nhất nhờ kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng – một mặt trận đặc biệt quan trọng trong cuộc đối đầu giữa Ukraine và Nga. Trong bối cảnh Moscow nhiều lần nhắm vào hệ thống điện, khí đốt và cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, kinh nghiệm điều hành của ông Koretskyi có thể trở thành lợi thế lớn trong việc chuẩn bị cho mùa đông khắc nghiệt.
Trong khi đó, khả năng ông Mykhailo Fedorov rời Bộ Quốc phòng để nhận nhiệm vụ mới lại gây ra nhiều lo ngại. Một số ý kiến cho rằng sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến tiến trình cải tổ quân đội Ukraine trong lúc chiến sự vẫn hết sức căng thẳng. Bộ Quốc phòng Ukraine hiện giữ vai trò then chốt trong việc phối hợp với các đồng minh phương Tây, tiếp nhận viện trợ quân sự và duy trì khả năng phòng thủ trước Nga.
Về phần mình, Tổng thống Zelensky khẳng định cuộc cải tổ nhằm mục tiêu “làm mới” bộ máy lãnh đạo, nâng cao khả năng quốc phòng, thúc đẩy tiến trình hội nhập châu Âu và chuẩn bị cho những thử thách an ninh mới. Chính quyền Kyiv cũng nhấn mạnh rằng sự thay đổi nhân sự sẽ không làm ảnh hưởng đến mục tiêu gia nhập Liên minh châu Âu.
Dù vậy, phía sau cuộc cải tổ này vẫn là một bài toán chính trị rất phức tạp. Ukraine hiện vẫn đang trong tình trạng thiết quân luật, khiến các cuộc bầu cử toàn quốc chưa thể tiến hành. Trong hoàn cảnh đó, việc điều chỉnh nhân sự chính phủ trở thành một trong những công cụ quan trọng để tổng thống duy trì khả năng điều hành và thích nghi với tình hình mới.
Sau hơn bốn năm chiến tranh toàn diện, Ukraine không chỉ phải đối đầu với Nga ngoài chiến trường mà còn phải giải quyết hàng loạt vấn đề nội bộ như duy trì nền kinh tế, chống tham nhũng, giữ vững niềm tin của người dân và đáp ứng những yêu cầu cải cách từ các quốc gia đồng minh.
Vì vậy, cuộc cải tổ lần này không đơn thuần chỉ là sự thay đổi một chức vụ thủ tướng. Nó phản ánh áp lực ngày càng lớn đang đè nặng lên chính quyền Zelensky trong một giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với tương lai đất nước.
Một chính phủ mới có thể đem lại nguồn sinh khí mới, khả năng điều hành linh hoạt hơn và những chính sách phù hợp hơn với hoàn cảnh chiến tranh. Nhưng ngược lại, sự thay đổi nhân sự quá lớn cũng có thể tạo ra những rủi ro nếu làm gián đoạn các chương trình đang được triển khai.
Trong thời chiến, mỗi quyết định về nhân sự cấp cao đều mang ý nghĩa chiến lược. Với Ukraine lúc này, câu hỏi quan trọng nhất không chỉ là ai sẽ ngồi vào chiếc ghế thủ tướng, mà là liệu bộ máy mới có đủ khả năng giúp quốc gia này vượt qua mùa đông đầy thử thách, tiếp tục nhận được sự hậu thuẫn quốc tế và duy trì cuộc chiến bảo vệ sự tồn tại trước sức ép từ Nga hay không.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
