Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran đang ở giai đoạn đầy nguy hiểm khi những cuộc không kích, các đòn trả đũa cùng những lời cảnh cáo cứng rắn liên tiếp xuất hiện tại Trung Đông. Từ Jordan cho tới eo biển Hormuz, từng động thái của các bên đều có thể trở thành ngòi nổ cho một cuộc khủng hoảng toàn diện…
Tình hình Trung Đông tiếp tục nóng lên khi cuộc đối đầu giữa Hoa Kỳ và Iran chuyển sang một thời điểm căng thẳng mới. Những đợt oanh kích của Washington nhắm vào các mục tiêu mà phía Hoa Kỳ cho là có liên hệ với Iran, cùng với những vụ tấn công bị cáo buộc do Tehran thực hiện nhằm vào các cơ sở quân sự Hoa Kỳ tại Jordan và những địa điểm khác trong khu vực, đang làm gia tăng lo ngại rằng cuộc đối đầu có thể vượt ra ngoài phạm vi trả đũa thông thường.
Theo những thông tin quốc tế được công bố, ngày 14 tháng 7 năm 2026, Hoa Kỳ đã thực hiện thêm một đợt không kích nhằm vào các lực lượng mà Washington cho rằng có liên quan đến Iran. Động thái này diễn ra sau khi quốc gia này cáo buộc Tehran đứng phía sau những vụ tấn công nhắm vào căn cứ quân sự của mình tại Jordan, gây thiệt hại về nhân sự và tạo ra mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Hoa Kỳ đang hiện diện tại Trung Đông.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng những cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ và cơ sở quân sự của Hoa Kỳ không thể không có sự đáp trả. Washington tuyên bố các hoạt động quân sự mới nhằm gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về khả năng răn đe, đồng thời cảnh báo Iran cùng các lực lượng đồng minh trong khu vực phải cân nhắc hậu quả nếu tiếp tục nhắm vào quyền lợi của Mỹ.
Về phía Tehran, chính quyền Iran bác bỏ nhiều cáo buộc từ Washington và cho rằng Hoa Kỳ đang sử dụng những biến cố trong khu vực như một cái cớ để mở rộng hoạt động quân sự. Iran nhiều lần khẳng định không mong muốn một cuộc chiến tranh toàn diện, nhưng đồng thời cũng tuyên bố sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu cảm thấy chủ quyền và lợi ích chiến lược của mình bị đe dọa.
Điểm nóng hiện nay không chỉ nằm ở những cuộc tấn công trực tiếp giữa các bên, mà còn liên quan đến hàng loạt khu vực nhạy cảm khác tại Trung Đông. Từ Iraq, Syria, Jordan cho tới vùng Vịnh Ba Tư, sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ, Israel cùng các đồng minh đang tạo nên một mạng lưới căng thẳng chằng chịt. Trong tình thế đó, chỉ một tính toán sai lầm cũng có thể khiến tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát.
Một trong những vấn đề được thế giới đặc biệt quan tâm là eo biển Hormuz, một tuyến đường hàng hải chiến lược có vai trò quan trọng đối với việc vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể gây tác động mạnh đến thị trường năng lượng, giá nhiên liệu và nền kinh tế của nhiều quốc gia.
Những tuyên bố liên quan đến khả năng áp dụng các biện pháp kiểm soát hoặc thu phí đối với hoạt động qua lại tại eo biển Hormuz từng khiến giới kinh tế lo ngại. Theo các thông tin được đưa ra, Tổng thống Donald Trump đã quyết định không tiếp tục kế hoạch áp dụng cơ chế thu phí tại tuyến hàng hải quan trọng này. Động thái được xem là nhằm tránh tạo thêm sức ép lên thị trường dầu khí và giảm nguy cơ làm tình hình giữa Mỹ và Iran thêm căng thẳng.
Tuy nhiên, dù không có biện pháp mới liên quan đến thu phí, eo biển Hormuz vẫn được xem là một trong những điểm dễ bùng phát khủng hoảng nhất trên thế giới. Nếu tuyến đường này bị phong tỏa hoặc gián đoạn, hậu quả không chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia Trung Đông mà còn có thể lan rộng ra toàn cầu thông qua giá năng lượng, chi phí vận tải và tình trạng lạm phát.
Trong bối cảnh đó, Israel cũng đưa ra những lời cảnh báo mạnh mẽ đối với Iran. Chính phủ Israel cho rằng Tehran giữ vai trò quan trọng trong việc hậu thuẫn các lực lượng vũ trang đang đối đầu với Israel và các đồng minh phương Tây trong khu vực. Tel Aviv khẳng định sẽ tiếp tục có những hành động nhằm bảo vệ an ninh quốc gia.
Đối với Israel, Iran từ lâu đã được xem là một trong những mối đe dọa an ninh hàng đầu. Hai quốc gia không có quan hệ ngoại giao chính thức và trong nhiều năm qua liên tục đối đầu thông qua các hoạt động quân sự, tình báo cũng như sự hiện diện của các lực lượng đồng minh tại Trung Đông.
Một diễn biến khác khiến tình hình thêm phần đáng lo ngại là những thông tin liên quan đến việc Iran tấn công các cơ sở quân sự của Hoa Kỳ tại Jordan và vụ một tàu chiến Kuwait bị tập kích. Nếu những sự việc này được xác nhận ở mức độ nghiêm trọng, điều đó cho thấy phạm vi đối đầu đang có nguy cơ lan rộng vượt khỏi khuôn khổ giữa Iran và Israel.
Jordan giữ một vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng bởi quốc gia này nằm giữa nhiều khu vực đang có xung đột tại Trung Đông. Hoa Kỳ duy trì lực lượng quân sự tại Jordan nhằm phục vụ các hoạt động an ninh khu vực, chống khủng bố và phối hợp với các quốc gia đồng minh.
Một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Hoa Kỳ và Iran sẽ tạo ra những hệ quả rất lớn. Iran có mạng lưới quan hệ và lực lượng đồng minh rộng khắp trong khu vực, trong khi Hoa Kỳ sở hữu hệ thống căn cứ quân sự cùng mạng lưới liên minh mạnh mẽ tại Trung Đông. Vì vậy, bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào lực lượng Hoa Kỳ hoặc đồng minh đều có khả năng tạo ra phản ứng dây chuyền nguy hiểm.
Các nhà phân tích cho rằng thử thách lớn nhất đối với Washington và Tehran hiện nay là làm sao duy trì sức ép lên đối phương nhưng không vượt qua “lằn ranh đỏ” dẫn đến một cuộc chiến tranh toàn diện. Hoa Kỳ muốn khôi phục khả năng răn đe và bảo vệ ảnh hưởng của mình trong khu vực, trong khi Iran muốn chứng minh rằng họ không dễ bị khuất phục trước sức ép từ bên ngoài.
Đối với Tổng thống Donald Trump, chính sách đối với Iran cũng là một bài toán ngoại giao khó khăn. Ông phải cân bằng giữa việc thể hiện sức mạnh quân sự, bảo vệ các đồng minh chiến lược và tránh đưa Hoa Kỳ sa lầy vào một cuộc chiến kéo dài tại Trung Đông.
Về phía Iran, mỗi quyết định quân sự đều chứa đựng nhiều rủi ro. Một mặt, Tehran cần duy trì vị thế và ảnh hưởng trong khu vực; mặt khác, họ phải tính toán cẩn trọng khi đối đầu với một cường quốc quân sự hàng đầu thế giới.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
