Cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel vào Iran hôm thứ Bảy đã gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng không trên khắp Trung Đông và cả các tuyến bay quốc tế, khi hàng loạt quốc gia trong khu vực đóng cửa không phận, còn nhiều sân bay đầu mối kết nối châu Âu, châu Phi và phương Tây với châu Á bị tấn công trực tiếp.
Đến Chủ nhật, nhiều sân bay trên toàn Trung Đông vẫn đóng cửa khi xung đột bước sang ngày thứ hai. Hãng Emirates tạm ngừng toàn bộ các chuyến bay đi và đến Dubai ít nhất đến chiều Chủ nhật. Sân bay Qatar đóng cửa đến ít nhất sáng thứ Hai, theo thông báo của Qatar Airways. Không phận Israel cũng tiếp tục đóng cửa trong ngày Chủ nhật.
Các biện pháp này đã khiến hàng chục nghìn hành khách trên toàn thế giới bị mắc kẹt.
Chỉ riêng trong ngày thứ Bảy, hàng trăm nghìn hành khách bị kẹt lại hoặc phải chuyển hướng sang các sân bay khác sau khi Israel, Qatar, Syria, Iran, Iraq, Kuwait và Bahrain đồng loạt đóng cửa không phận. Trang theo dõi chuyến bay FlightRadar24 cho biết cũng không có hoạt động bay nào trên bầu trời Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), sau khi chính phủ nước này thông báo “đóng cửa tạm thời và một phần không phận”.
Hệ quả là các sân bay trung tâm then chốt tại Dubai, Abu Dhabi và Doha phải đóng cửa, kéo theo hơn 1.800 chuyến bay của các hãng hàng không lớn trong khu vực bị hủy. Ba hãng hàng không chủ lực hoạt động tại các sân bay này — Emirates, Qatar Airways và Etihad — thông thường phục vụ khoảng 90.000 hành khách mỗi ngày trung chuyển qua các trung tâm nói trên, chưa kể lượng hành khách bay đến các điểm trong khu vực Trung Đông, theo công ty phân tích hàng không Cirium.
Hai sân bay tại UAE báo cáo các sự cố an ninh, khi chính phủ nước này lên án cái gọi là “cuộc tấn công trắng trợn bằng tên lửa đạn đạo của Iran” trong ngày thứ Bảy.
Giới chức Sân bay Quốc tế Dubai — sân bay lớn nhất UAE và một trong những sân bay nhộn nhịp nhất thế giới — cho biết bốn người bị thương. Trong khi đó, Sân bay Quốc tế Zayed ở Abu Dhabi xác nhận một người thiệt mạng và bảy người khác bị thương trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái. Các cuộc không kích cũng được ghi nhận tại Sân bay Quốc tế Kuwait.
Dù Iran không công khai nhận trách nhiệm, quy mô các đòn trả đũa mà các quốc gia vùng Vịnh quy trách cho Iran đã vượt ra ngoài phạm vi các căn cứ quân sự Mỹ — những mục tiêu mà Tehran trước đó tuyên bố sẽ nhắm tới.
“Với hành khách, không có cách nào nói giảm nói tránh,” ông Henry Harteveldt, chuyên gia phân tích ngành hàng không và Chủ tịch Tập đoàn Nghiên cứu Atmosphere, nhận định. “Mọi người nên chuẩn bị tinh thần cho tình trạng hoãn hoặc hủy chuyến trong vài ngày tới, khi các cuộc tấn công này còn tiếp diễn và hy vọng sớm chấm dứt.”
Các hãng hàng không bay qua Trung Đông sẽ buộc phải đổi lộ trình để tránh vùng xung đột, trong đó nhiều chuyến bay phải chuyển hướng về phía nam qua Saudi Arabia. Điều này khiến thời gian bay kéo dài thêm nhiều giờ và tiêu tốn thêm nhiên liệu, làm gia tăng chi phí mà các hãng phải gánh chịu. Nếu xung đột kéo dài, giá vé có thể sớm tăng lên.
Việc gia tăng các chuyến bay chuyển hướng cũng gây áp lực lớn cho các kiểm soát viên không lưu tại Saudi Arabia, buộc họ có thể phải làm chậm lưu lượng để bảo đảm an toàn. Đồng thời, các quốc gia đóng cửa không phận sẽ mất nguồn thu từ phí bay quá cảnh mà các hãng hàng không thường phải trả.
Tuy nhiên, ông Mike McCormick — cựu lãnh đạo bộ phận kiểm soát không lưu của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), hiện là giáo sư tại Đại học Hàng không Embry-Riddle — cho rằng trong vài ngày tới, các quốc gia này có thể mở lại một phần không phận sau khi giới chức Mỹ và Israel chia sẻ với các hãng hàng không thông tin về khu vực hoạt động của các chuyến bay quân sự và mức độ năng lực còn lại của Iran trong việc phóng tên lửa.
“Khi đó, các nước sẽ có thể xem xét và nói rằng: được rồi, chúng ta có thể mở lại phần không phận này, nhưng vẫn tiếp tục đóng phần kia,” ông McCormick nói. “Tôi nghĩ trong 24 đến 36 giờ tới, việc sử dụng không phận sẽ dần thay đổi khi các hoạt động quân sự được xác định rõ ràng hơn và khả năng Iran tiếp tục bắn tên lửa, tạo thêm rủi ro, bị suy giảm do các cuộc tấn công.”
Dù vậy, vẫn chưa rõ tình trạng gián đoạn hàng không sẽ kéo dài bao lâu. Để so sánh, cuộc tấn công của Israel và Mỹ nhằm vào Iran hồi tháng 6/2025 đã kéo dài 12 ngày.
Diễn biến thay đổi nhanh chóng, và các hãng hàng không khuyến cáo hành khách nên kiểm tra tình trạng chuyến bay trực tuyến trước khi ra sân bay. Một số hãng đã ban hành chính sách miễn trừ cho hành khách bị ảnh hưởng, cho phép đổi vé mà không phải trả thêm phí hay chênh lệch giá.
Jonathan Escott và vị hôn thê của anh đến sân bay Newcastle (Anh) vào thứ Bảy, chỉ để biết rằng chuyến bay thẳng của họ đến Dubai bằng Emirates đã bị hủy, khiến toàn bộ hành khách trên chuyến bị mắc kẹt.
Escott quay trở lại nơi anh đang ở cùng gia đình, cách sân bay khoảng một giờ lái xe, nhưng không biết khi nào mới có thể tiếp tục hành trình.
“Không ai biết cả,” Escott nói. “Thật sự không ai biết chuyện gì đang xảy ra với cuộc xung đột này. Ngay cả Emirates cũng không biết. Không ai nắm được tình hình.”
Theo FlightAware, ít nhất 145 máy bay đang trên đường đến các thành phố như Tel Aviv và Dubai vào sáng sớm thứ Bảy đã phải chuyển hướng sang các sân bay tại Athens, Istanbul hoặc Rome. Một số chuyến khác buộc phải quay đầu trở lại điểm xuất phát. Có một máy bay đã bay gần 15 giờ sau khi rời Philadelphia, đến tận Tây Ban Nha rồi mới quay đầu trở về nơi cất cánh.
Nhiều hãng hàng không đã hủy các chuyến bay quốc tế đến Dubai suốt cuối tuần, sau khi cơ quan hàng không dân dụng Ấn Độ xếp phần lớn Trung Đông — bao gồm không phận trên Jordan, Saudi Arabia và Lebanon — vào vùng rủi ro an ninh cao ở mọi độ cao.
Air India hủy toàn bộ các chuyến bay đến Trung Đông. Turkish Airlines thông báo tạm dừng các chuyến bay đến Lebanon, Syria, Iraq, Iran và Jordan đến thứ Hai, đồng thời đình chỉ các chuyến bay đến Qatar, Kuwait, Bahrain, UAE và Oman.
Hãng này cho biết có thể sẽ tiếp tục công bố thêm các đợt hủy chuyến, và nhiều hãng khác cũng đang tạm ngừng các chuyến bay đến khu vực này trong suốt cuối tuần.
Tại Mỹ, Delta Air Lines và United Airlines đình chỉ các chuyến bay đến Tel Aviv ít nhất đến hết cuối tuần. Hãng KLM của Hà Lan trước đó đã thông báo tạm dừng các chuyến bay đi và đến Tel Aviv.
Các hãng như Lufthansa, Air France, Transavia và Pegasus hủy toàn bộ chuyến bay đến Lebanon, trong khi American Airlines đình chỉ tuyến bay từ Philadelphia đến Doha.
Virgin Atlantic cho biết sẽ tránh bay qua không phận Iraq, khiến các chuyến bay đến và đi từ Ấn Độ, Maldives và Riyadh có thể kéo dài thêm đôi chút. Hãng này vốn đã không bay qua Iran và cho biết tất cả các chuyến bay đều mang theo lượng nhiên liệu dự phòng phù hợp trong trường hợp phải đổi hướng gấp.
British Airways thông báo đình chỉ các chuyến bay đến Tel Aviv và Bahrain đến tuần tới, đồng thời hủy các chuyến bay đến Amman (Jordan) trong ngày thứ Bảy.
“Hành khách nên chuẩn bị tinh thần cho rất nhiều xáo trộn,” ông Harteveldt nói. “Thành thật mà nói, nếu bạn chưa rời khỏi nhà, rất có thể bạn sẽ không thể đi đâu cả nếu dự định bay đến hoặc quá cảnh qua các điểm đến này trong ít nhất vài ngày, thậm chí có thể lâu hơn. Và nếu đang trên đường trở về nhà, bạn sẽ phải hết sức linh hoạt, sáng tạo để tìm cách hồi hương.”
Nguồn abc news
