Một vụ án lớn gây chấn động giới kinh doanh xăng dầu đang được đưa ra xét xử tại Hà Nội, với những cáo buộc tham ô tiền Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, mua bán hóa đơn giả và trốn thuế lên tới hàng trăm tỷ đồng. Bà Chu Thị Thành, Chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Đức, cùng 22 bị cáo khác bị cáo buộc liên can đến những sai phạm nghiêm trọng. Vụ án một lần nữa đặt ra câu hỏi về trách nhiệm quản trị, kiểm soát và giám sát một nguồn quỹ vốn được lập ra nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu thụ…
Sáng ngày 2 tháng 11 năm 2026, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội- Việt Nam khai mạc phiên xử sơ thẩm bà Chu Thị Thành, 66 tuổi, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Tập đoàn Thiên Minh Đức, cùng 22 bị cáo khác trong vụ án tham ô tài sản, mua bán hóa đơn bất hợp pháp và trốn thuế liên quan đến hoạt động kinh doanh xăng dầu. Phiên xử dự trù kéo dài từ ngày 2 đến ngày 5 tháng 11, do thẩm phán Nguyễn Văn Chương ngồi ghế chủ tọa. Vụ án được dư luận chú ý vì những cáo buộc chiếm đoạt gần 80 tỷ đồng từ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, đồng thời phơi bày những thủ đoạn gian lận hóa đơn và trốn thuế trong ngành kinh doanh nhiên liệu.
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2022, bà Chu Thị Thành bị cáo buộc đã trực tiếp chỉ thị cho cấp dưới tổ chức bán xăng dầu mà không xuất hóa đơn giá trị gia tăng, nhằm thu tiền nhanh và né tránh nghĩa vụ trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu theo luật lệ hiện hành. Cơ quan công tố xác định Tập đoàn Thiên Minh Đức đã bán gần 78,4 triệu lít xăng dầu, trị giá hơn 1.056 tỷ đồng, cho 25 doanh nghiệp nhưng không xuất hóa đơn. Ngoài ra, công ty còn bán hơn 28,7 triệu lít xăng dầu, trị giá khoảng 310 tỷ đồng, cho những khách mua lẻ, không lập hóa đơn và không trích lập hơn 67,3 tỷ đồng vào quỹ bình ổn.
Để che giấu số xăng dầu đã bán nhưng vẫn được ghi trên sổ sách kế toán như hàng tồn kho, bà Thành bị cáo buộc đã chỉ thị cấp dưới xuất hóa đơn khống cho những doanh nghiệp có nhu cầu mua hóa đơn. Cơ quan điều tra xác định trong ba năm, Tập đoàn Thiên Minh Đức đã xuất khống 153 hóa đơn giá trị gia tăng, tương ứng với khoảng 72 triệu lít xăng dầu, trị giá gần 842 tỷ đồng. Qua việc bán những hóa đơn này, công ty bị cáo buộc thu lợi bất chính khoảng 20,7 tỷ đồng. Từ những thủ đoạn kể trên, bà Chu Thị Thành cùng các đồng phạm bị cáo buộc đã chiếm đoạt khoảng 79,1 tỷ đồng từ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu của doanh nghiệp.
Trong vụ án, hai Phó Tổng Giám đốc Lê Thanh An và Mai Anh Tuyên, Kế toán trưởng Nguyễn Thị Bích Liên, Trưởng phòng Kinh doanh Chu Đức Mạnh cùng một số nhân viên bị cáo buộc đã tham gia thi hành những chỉ thị của bà Thành. Riêng tại kho xăng dầu Nghi Thiết ở Nghệ An, nhóm của Chu Đức Mạnh bị cáo buộc xuất khống 105 hóa đơn, giúp bà Thành thu lợi khoảng 6,2 tỷ đồng. Tại kho Hoàng Huy ở Hải Phòng, Mai Anh Tuyên cùng các nhân viên bị cáo buộc xuất khống 48 hóa đơn, giúp thu lợi hơn 14 tỷ đồng. Theo cơ quan tố tụng, Chu Đức Mạnh đã giúp sức chiếm đoạt hơn 17 tỷ đồng từ quỹ bình ổn, trong khi Mai Anh Tuyên bị cáo buộc giúp sức chiếm đoạt gần 50 tỷ đồng.
Một nhánh khác của vụ án liên quan đến Hà Ngọc Vinh, nhân viên Công ty Cổ phần Xăng dầu Dầu khí Vũng Áng. Theo cáo trạng, Vinh bị cáo buộc chiếm đoạt 5.095.035 lít xăng dầu của Tổng Công ty Dầu Việt Nam, trị giá hơn 94 tỷ đồng. Cơ quan tố tụng xác định Cao Bảo Ngọc, Giám đốc Công ty Việt Trung, đã giúp Vinh thực hiện và che giấu hành vi chiếm đoạt. Theo lời khai của Vinh, số tiền chiếm đoạt được đã được sử dụng vào việc đánh bạc trên mạng và thua sạch.
Ngoài những bị cáo kể trên, chín giám đốc doanh nghiệp và người điều hành các công ty có liên quan còn bị truy tố về tội trốn thuế. Những người này bị cáo buộc đã mua hóa đơn khống để kê khai, hạch toán kế toán, qua đó làm giảm số thuế giá trị gia tăng và thuế lợi tức doanh nghiệp phải đóng. Trong số những người bị truy tố có Nguyễn Văn Công, Mai Thị Kim, Trương Đình Hải, Phạm Đức Tiệp, Đỗ Thế Năng, Lê Mai Tú, Đào Đăng Khải, Lê Văn Đồng và Trần Quốc Lộc.
Trước ngày ra tòa, bà Chu Thị Thành đã nộp hơn 99 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. Tổng số tiền các bị cáo nộp để khắc phục hậu quả liên quan đến Tập đoàn Thiên Minh Đức được ghi nhận hơn 100 tỷ đồng. Tòa án cũng triệu tập đại diện Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, sáu cơ quan thuế cùng gần 60 cá nhân và tổ chức có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Hai bị cáo Trương Đình Hải và Đỗ Thế Năng xin được xét xử vắng mặt vì lý do sức khỏe.
Vụ án không chỉ đặt ra trách nhiệm hình sự đối với những cá nhân đang bị cáo buộc mà còn làm nổi bật những câu hỏi về cơ chế quản trị, kiểm tra và giám sát Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Đây là nguồn tiền được lập ra nhằm góp phần hạn chế những biến động bất thường của giá nhiên liệu, bảo vệ quyền lợi người tiêu thụ. Thế nhưng, nếu việc trích lập và sử dụng quỹ thiếu sự kiểm soát chặt chẽ, nguồn tiền ấy có thể trở thành đối tượng bị lợi dụng để trục lợi.
NGƯỜI QUAN SÁT
