Calitoday (30/10/2026): Vào thứ Sáu 30/10, Vatican xác nhận rằng vị Giáo hoàng Leo XIV sinh ra tại Chicago này đã gửi phiếu bầu qua đường bưu điện tại Chicago trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 03/11 tuần tới. Hành động này xuất phát từ niềm tin lâu nay của ngài về tầm quan trọng của việc tham gia vào các hoạt động công dân.
Văn phòng báo chí Tòa Thánh cho biết Giáo hoàng Leo XIV — tên khai sinh là Robert Prevost — “đã thực hiện quyền bỏ phiếu của mình với tư cách là một công dân Hoa Kỳ” và vẫn luôn thực hiện quyền này “bất cứ khi nào ngài đủ điều kiện”.
Thông cáo cũng cho biết, trong thời gian sống tại Peru, ngài cũng từng tham gia bỏ phiếu mỗi khi đủ điều kiện.
“Đức Thánh Cha bày tỏ niềm tin vào quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc tham gia vào các tiến trình dân chủ,” thông cáo nêu rõ.
Thông tin về việc Giáo hoàng Leo XIV bỏ phiếu được tờ Chicago Sun-Times đưa tin đầu tiên. Tờ báo này dẫn lời chánh văn phòng tại văn phòng thư ký quận Will cho biết, Giáo hoàng Leo XIV — người đăng ký cư trú tại một địa chỉ ở New Lenox, Illinois — đã yêu cầu nhận phiếu bầu qua đường bưu điện vào ngày 3 tháng 10.
Hiện chưa rõ Giáo hoàng Leo XIV đã gửi lại lá phiếu bằng cách nào. Anh trai của ngài, ông John Prevost, đang có mặt tại Rome trong tuần này cùng với các giáo dân từ giáo xứ St. Jude — một giáo xứ do Dòng Thánh Augustinô điều hành tại New Lenox, Illinois. Ông John Prevost thường tham dự thánh lễ tại đây, và chính Giáo hoàng Leo XIV cũng từng có bài phát biểu tại giáo xứ này vào năm 2024, khi ngài còn là một hồng y.
Theo hồ sơ từ Ủy ban Bầu cử bang Illinois, kể từ năm 2000, ông Robert Prevost đã tham gia bỏ phiếu trong năm cuộc bầu cử sơ bộ; trong đó, ông chọn phiếu bầu của Đảng Dân chủ 2 lần và Đảng Cộng hòa 3 lần.
Các hồ sơ này không tiết lộ ông đã ủng hộ ứng cử viên nào. Tại Illinois, cử tri phải khai báo lựa chọn đảng phái để nhận phiếu bầu trong các cuộc bầu cử sơ bộ — giai đoạn mà các đảng chọn ra ứng cử viên đại diện cho mình trong cuộc tổng tuyển cử. Đối với các cuộc tổng tuyển cử, cử tri không bắt buộc phải khai báo đảng phái. Trong thời gian đăng ký cử tri tại Quận Cook – nơi có khuynh hướng ủng hộ Đảng Dân chủ mạnh mẽ – Prevost đã yêu cầu nhận phiếu bầu cho cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ vào các năm 2008 và 2010. Sau khi chuyển đến Quận Will, một khu vực ngoại ô có quan điểm bảo thủ hơn, ông đã yêu cầu nhận phiếu bầu cho cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Cộng hòa vào các năm 2012, 2014 và 2016.
Các hồ sơ cũng cho thấy ông đã tham gia bỏ phiếu trong mọi cuộc tổng tuyển cử kể từ năm 2000, ngoại trừ các năm 2020 và 2022. Hiện chưa rõ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 nầy, Giáo hoàng Leo XIV bầu cho ứng cử viên thuộc Đảng nào, nhưng các dự đoán cho rằng sau khi đã 3 lần bỏ phiếu cho phía Đảng Cộng Hòa, thì nay có thể Giáo Hoàng Leo XIV sẽ bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ lần thứ 3, nhất là thời gian vừa qua Giáo hoàng Leo XIV đã bị Donald Trump dùng nhiều lời phỉ báng tấn công mà Giáo hoàng chỉ trả lời “Tôi không sợ..”.
Cook Political Report điều chỉnh thêm 12 cuộc đua vào Hạ viện theo hướng có lợi cho đảng Dân chủ
Cook Political Report, một đơn vị phân tích bầu cử phi đảng phái, hôm thứ Sáu đã điều chỉnh thêm 12 cuộc đua vào Hạ viện theo hướng có lợi cho đảng Dân chủ trong giai đoạn nước rút của chu kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Trong những tuần gần đây, đơn vị này đã điều chỉnh hàng loạt cuộc đua vào Hạ viện theo hướng có lợi cho đảng Dân chủ. Với những thay đổi mới nhất, họ dự báo đảng Dân chủ sẽ giành được hơn 218 ghế — ở mức “nghiêng về đảng Dân chủ” hoặc khả quan hơn — qua đó dự đoán đảng Dân chủ sẽ chiếm đa số tại Hạ viện với từ 227 đến 240 ghế.
Đáng chú ý là sự thay đổi tại Khu vực bầu cử số 5 của bang Colorado, hiện do Dân biểu Jeff Crank (đảng Cộng hòa) đại diện; khu vực này đã chuyển từ trạng thái “nghiêng về đảng Cộng hòa” sang “cạnh tranh sít sao” (toss-up). Khu vực bầu cử số 1 của bang Pennsylvania, do Dân biểu Brian Fitzpatrick (đảng Cộng hòa) đại diện, cùng với Khu vực bầu cử số 1 của bang Nam Carolina (nơi không có người đương nhiệm tái tranh cử), cũng có sự thay đổi tương tự.
Ông Fitzpatrick hiện đại diện cho một trong số ít các khu vực bầu cử từng ủng hộ cựu Phó Tổng thống Kamala Harris trong cuộc bầu cử năm 2024.
Trong bài phân tích của mình, Erin Covey, biên tập viên phụ trách mảng Hạ viện tại Cook Political Report, nhận định rằng cuộc đua vào Thượng viện đầy gay cấn tại Nam Carolina giữa ứng viên đảng Dân chủ Annie Andrews và Thượng Nghị sĩ Darline Graham (đảng Cộng hòa) có thể tạo đà giúp đảng Dân chủ giành chiến thắng — ngay cả tại một khu vực mà ông Trump từng thắng với cách biệt hai con số cách đây hai năm.
“Hiện tại, các nhóm vận động bên ngoài ủng hộ đảng Cộng hòa đang chi tiêu nhiều hơn đảng Dân chủ hơn 3 triệu USD,” bà Covey cho biết. “Tuy nhiên, một số thành viên đảng Cộng hòa vẫn lo ngại rằng số tiền đó là chưa đủ, đặc biệt nếu ứng viên Thượng viện của đảng Dân chủ là Annie Andrews — một cư dân tại Charleston — giành chiến thắng tại khu vực này với cách biệt ít nhất vài điểm phần trăm.”
Một khu vực bầu cử khác tại Pennsylvania, Khu vực số 8, đã được điều chỉnh từ trạng thái “cạnh tranh sít sao” sang “nghiêng về đảng Dân chủ”. Dân biểu Rob Bresnahan (đảng Cộng hòa) đang bị đối thủ từ đảng Dân chủ dẫn trước trong các cuộc thăm dò gần đây. Theo bà Covey, các đòn tấn công nhắm vào các giao dịch cổ phiếu của vị Dân biểu này dường như đang gây ra tác động đáng kể.
Khu vực bầu cử số 9 của bang Ohio, do Dân biểu Marcy Kaptur (Đảng Dân chủ) đại diện, cũng chứng kiến xu hướng tương tự. Dù Đảng Cộng hòa đã hai lần vẽ lại ranh giới khu vực bầu cử này để tạo lợi thế cho phe mình, bà Kaptur vẫn luôn đánh bại các đối thủ. Các chuyên gia dự báo bà sẽ tiếp tục giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tuần tới.
Cook Political Report cũng đưa một số khu vực bầu cử vốn an toàn hơn cho Đảng Cộng hòa trở lại danh sách các khu vực cạnh tranh gay gắt tại Hạ viện; cụ thể là các khu vực số 7 và số 9 của bang Florida, cùng khu vực số 5 của bang Indiana, từ mức “nhiều khả năng thuộc về Đảng Cộng hòa” chuyển sang mức “nghiêng về Đảng Cộng hòa”.
“Rõ ràng là bà Spartz – người từng đối mặt với những thách thức đáng kể trong cuộc bầu cử sơ bộ – đang gặp khó khăn trong việc củng cố cơ sở cử tri của mình,” Covey viết về Dân biểu Victoria Spartz (Đảng Cộng hòa) của bang Indiana. “Sự thiếu ủng hộ dành cho chính bà ấy, cộng với tỷ lệ tín nhiệm sụt giảm của ông Trump, khiến chiếc ghế này trở nên khó đoán định.”
Ngoài ra, các khu vực bầu cử số 5 và số 9 của bang Bắc Carolina, khu vực số 2 của bang New Jersey và khu vực số 5 của bang Washington – tất cả đều đang do các Dân biểu Đảng Cộng hòa đương nhiệm nắm giữ – đã chuyển từ mức “chắc chắn thuộc về Đảng Cộng hòa” sang mức “nhiều khả năng thuộc về Đảng Cộng hòa”.
Covey cho biết khoảng cách dẫn trước lớn trong cuộc đua vào Thượng viện tại bang Bắc Carolina – nơi cựu Thống đốc Roy Cooper (Đảng Dân chủ) đang dẫn trước cựu Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa Michael Whatley – có thể gây bất lợi cho Đảng Cộng hòa, ngay cả ở những khu vực vốn là thành trì vững chắc của đảng này.
“Trong khi đó, Đảng Cộng hòa đang vô cùng lo ngại về tỷ lệ cử tri đi bầu thấp tại Bắc Carolina trong chu kỳ bầu cử này, nhất là khi các tổ chức của Đảng Cộng hòa ở cấp quốc gia đã ngừng đầu tư vào cuộc đua vào Thượng viện tại đây,” Covey nói thêm.
Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Đảng Cộng hòa đã rút ngân sách khỏi một số cuộc đua quan trọng tại Hạ viện. Đảng Dân chủ chỉ cần giành thêm ba ghế là có thể kiểm soát Hạ viện, điều này khiến biên độ sai số cho phép đối với Đảng Cộng hòa trở nên hẹp hơn nhiều.
Decision Desk HQ, một đối tác của tờ The Hill, cũng đưa ra dự báo lạc quan tương tự cho Đảng Dân chủ tại Hạ viện, với xác suất 80% đảng này sẽ giành được thế đa số.
Đảng Dân chủ dẫn trước Đảng Cộng hòa 10 điểm trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Quốc hội
Đảng Dân chủ đang dẫn trước Đảng Cộng hòa 10 điểm trong một cuộc thăm dò chung về bầu cử Quốc hội, khi hai đảng đối đầu để giành quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 03/11 này.
Một cuộc khảo sát của Emerson College Polling công bố hôm thứ Sáu 30/10 cho thấy Đảng Dân chủ đang chiếm ưu thế với 52% sự ủng hộ, so với 42% dành cho Đảng Cộng hòa. Khoảng cách này chỉ hẹp hơn đôi chút so với mức dẫn trước 11 điểm của Đảng Dân chủ trong cuộc khảo sát hồi tháng 9 của đơn vị này.
Đảng Dân chủ đang nỗ lực giành lại quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội vào tháng 11 này. Theo dự báo từ Decision Desk HQ vào thứ Năm hôm qua, khả năng Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện là 80%, và khả năng giành thế đa số tại Thượng viện là 60%.
Spencer Kimball, giám đốc điều hành của Emerson College Polling, lưu ý rằng mức ủng hộ dành cho Đảng Cộng hòa hiện vẫn dừng ở con số 42% — đúng bằng mức ghi nhận vào tháng 7 năm 2025, thời điểm đơn vị này bắt đầu theo dõi các chỉ số ủng hộ cho chu kỳ bầu cử hiện tại.
“Sự ủng hộ dành cho Đảng Dân chủ đã tăng 8 điểm trong 15 tháng qua, từ 44% lên 52%; các cử tri chưa quyết định và cử tri dao động rõ ràng đang nghiêng về phía Đảng Dân chủ,” ông Kimball cho biết trong một tuyên bố. “Với khoảng 5% cử tri vẫn chưa đưa ra quyết định — phần lớn trong số đó là cử tri độc lập và một nửa trong nhóm này không tán thành cách điều hành của ông Trump — thì tỷ lệ ủng hộ thực tế dành cho Đảng Dân chủ có thể còn cao hơn mức mà cuộc thăm dò ghi nhận.”
Ông Kimball cũng lưu ý rằng tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump đã sụt giảm mạnh trong năm nay, trong bối cảnh chính quyền của ông đang tiến hành các hoạt động quân sự chống lại Iran và vướng vào một cuộc tranh chấp thương mại với Canada.
Trong cuộc thăm dò tháng 10, 57% người được hỏi cho biết họ không tán thành cách ông Trump đảm nhiệm cương vị Tổng thống — tăng 6 điểm so với tháng 1. Tỷ lệ ủng hộ dành cho ông trong cuộc khảo sát mới này chỉ còn 37%. Cuộc khảo sát cũng cho thấy sự khác biệt về mức độ hào hứng giữa các cử tri Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đối với việc bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới. 92% cử tri Đảng Dân chủ cho biết họ cảm thấy “rất” hoặc “hơi” hào hứng khi tham gia bỏ phiếu trong kỳ bầu cử này, trong khi tỷ lệ này ở cử tri Đảng Cộng hòa là 85%.
Cuộc khảo sát của Emerson College Polling được thực hiện từ ngày 24 đến 26 tháng 10 trên nhóm 1.000 cử tri tiềm năng, với biên độ sai số khoảng 3 điểm phần trăm.
Chris Sununu: ‘Texas đang là vấn đề nan giải đối với Đảng Cộng hòa’
Cựu Thống đốc bang New Hampshire, ông Chris Sununu (thuộc Đảng Cộng hòa), dự báo một kết cục ảm đạm cho Đảng Cộng hòa trong cuộc đua vào Thượng viện tại Texas, dù ông vẫn giữ cái nhìn lạc quan hơn về triển vọng của đảng mình trên phạm vi toàn quốc.
Trong cuộc trò chuyện với Chris Cuomo trên kênh NewsNation vào tối thứ Năm, ông Sununu dự đoán rằng ứng viên Đảng Cộng hòa Ken Paxton sẽ thất bại trước ứng viên Đảng Dân chủ James Talarico tại Texas vào tuần tới.
“Tôi cho rằng Texas đang là vấn đề nan giải đối với Đảng Cộng hòa,” ông Sununu phát biểu trong chương trình “Cuomo”.
Kể từ thập niên 1980, chưa có ứng viên Đảng Dân chủ nào giành chiến thắng trong một cuộc đua vào Thượng viện tại Texas. Tuy nhiên, năm nay, Đảng Dân chủ tin rằng họ có cơ hội lớn nhờ vào những điểm yếu của ông Paxton với tư cách là một ứng viên.
Ngoài cuộc đua tại “Tiểu bang Ngôi sao Cô độc” (Texas), cựu Thống đốc bang New Hampshire vẫn giữ cái nhìn lạc quan hơn nhiều về cuộc đua vào Thượng viện so với một số thành viên khác trong đảng của mình; ông dự đoán rằng các “phần tử cực đoan” sẽ phải nhận thất bại.
Ông Sununu cho biết, các cáo buộc về hành vi thao túng phiếu bầu nhắm vào Đảng Dân chủ tại Alaska có thể giúp Đảng Cộng hòa giữ được ghế tại đây. Ông cũng dự đoán Đảng Cộng hòa sẽ giành chiến thắng ở Maine và Michigan, đồng thời viện dẫn việc các cuộc thăm dò dư luận từng đưa ra kết quả không chính xác trong quá khứ.
“Có những cử tri bảo thủ hoặc ủng hộ Đảng Cộng hòa không tham gia trả lời các cuộc thăm dò. Họ cũng không xuất hiện trong các khảo sát đó. Vì vậy, số liệu thăm dò luôn thấp hơn đáng kể so với thực tế,” ông Sununu nhận định.
Trước đây, các cuộc thăm dò từng đánh giá thấp Đảng Cộng hòa tại những bang này, nhưng điều đó chủ yếu xảy ra trong các năm bầu cử tổng thống, khi ông Trump có tên trên lá phiếu. Một phân tích từ chuyên gia dữ liệu chính trị Nate Silver cho thấy, trong khi các cuộc thăm dò từng phóng đại đáng kể lợi thế của Đảng Dân chủ vào các năm 2016, 2020 và 2024, thì kết quả lại gần như chính xác tuyệt đối — với sai số dưới 0,5 điểm — trong các năm 2018 và 2022, tức hai kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ gần nhất.
Nếu tin vào các cuộc thăm dò năm nay, thì Đảng Cộng hòa có thể sẽ phải đối mặt với một đêm bầu cử đặc biệt tồi tệ. Theo Decision Desk HQ (DDHQ), một đối tác của The Hill, Đảng Dân chủ hiện đang bị dẫn trước trong các cuộc thăm dò trung bình tại chỉ hai cuộc đua vào Thượng viện có tính cạnh tranh cao — đó là Iowa và Nam Carolina — trong khi họ đang dẫn trước ở tất cả các cuộc đua còn lại. Điều này bao gồm cả những bang vốn là thành trì vững chắc của Đảng Cộng hòa như Texas, Kansas và Ohio.
Ông Sununu bác bỏ các kết quả thăm dò cho thấy sự cạnh tranh gay gắt tại một số bang kể trên, đồng thời khẳng định rằng Đảng Cộng hòa “sẽ ổn thôi”.
“Tại các bang có khuynh hướng bảo thủ, cuộc đua có thể sẽ sít sao. Nhưng ở Nam Carolina, Kansas và Iowa, họ sẽ ổn cả,” ông Sununu nói.
Anh trai của ông Sununu, cựu Thượng Nghị sĩ John Sununu (thuộc Đảng Cộng hòa, bang New Hampshire), cũng tham gia tranh cử trong năm nay. Ông đang nỗ lực giành lại chiếc ghế cũ của mình tại bang New Hampshire trong cuộc đối đầu với Dân biểu Chris Pappas (thuộc Đảng Dân chủ). Mặc dù một số cuộc thăm dò sau cuộc bầu cử sơ bộ hồi tháng 9 cho thấy một cuộc đua ngang ngửa, nhưng theo DDHQ, ông Pappas hiện đã vươn lên dẫn trước với cách biệt 7 điểm.
Xét trên tổng thể, dự báo từ DDHQ cho thấy Đảng Dân chủ có 60% cơ hội giành lại quyền kiểm soát Thượng viện.
Các cuộc mít tinh trực tiếp của ông Trump tại Kansas và Iowa được tổ chức trở lại
Một nguồn tin am hiểu vấn đề tiết lộ với tờ The Hill rằng, Tổng thống Trump cuối cùng vẫn sẽ tổ chức các cuộc mít tinh trực tiếp tại Iowa và Kansas.
Thông báo hôm thứ Năm về việc chuyển sang hình thức mít tinh qua điện thoại (tele-rally) tại các bang chiến trường này đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về lý do tại sao Tổng thống lại thu hẹp lịch trình di chuyển trong giai đoạn bầu cử giữa kỳ.
Nguồn tin cho biết, các cuộc mít tinh đã được sắp xếp lại nhằm điều chỉnh lịch trình, tạo điều kiện cho hàng chục buổi mít tinh qua điện thoại vừa được bổ sung vào lịch trình của Tổng thống.
Cuộc mít tinh tại Kansas ban đầu dự kiến diễn ra vào thứ Bảy, còn tại Iowa là Chủ nhật. Hiện tại, cả hai sự kiện đều được dời sang Chủ nhật.
Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) cho biết hôm thứ Năm rằng, sự thay đổi trong kế hoạch của ông Trump sẽ giúp ông tiếp cận được đông đảo cử tri hơn trong những ngày cuối cùng, thông qua việc tổ chức thêm nhiều buổi mít tinh qua điện thoại cho các ứng cử viên trên khắp cả nước.
Động thái ban đầu được xem là một sự thay đổi chiến lược đáng kể từ phía ông Trump và các đồng minh Đảng Cộng hòa – những người trước đó đã tổ chức hàng chục cuộc mít tinh trực tiếp với sự tham gia của ông Trump và Phó Tổng thống Vance.
Hôm thứ Năm, ông Trump đã tỏ thái độ gay gắt với một phóng viên khi người này hỏi liệu sự thay đổi kế hoạch có phải do ông đã chán việc di chuyển hay không.
“Thật bệnh hoạn khi hỏi câu đó,” ông Trump đáp lại, đồng thời đưa ra những lời lẽ xúc phạm ngoại hình của phóng viên này.
Iowa và Kansas được coi là những bang chiến trường quan trọng trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Tại đây, Đảng Cộng hòa dường như đang mất dần lợi thế trong chu kỳ bầu cử này, một phần do cử tri không hài lòng với ông Trump cũng như cách ông điều hành nền kinh tế.
Tổ chức phi đảng phái Cook Political Report đánh giá cả hai cuộc đua này đều đang ở thế “ngang ngửa” (toss-up).
Một cuộc thăm dò của CNN công bố hôm thứ Năm 29/10 cho thấy Thượng Nghị sĩ đương nhiệm Roger Marshall (Đảng Cộng hòa) tại Kansas đang bị đối thủ Đảng Dân chủ Adam Hamilton dẫn trước 4 điểm phần trăm.
Trong khi đó, một cuộc thăm dò khác từ Emerson College/The Hill công bố đầu tháng này cho thấy Dân biểu Ashley Hinson (Đảng Cộng hòa) tại Iowa đang dẫn trước ứng cử viên Đảng Dân chủ Josh Turek 2 điểm phần trăm.
Kết quả thăm dò tại cả hai bang này đều liên tục nằm trong biên độ sai số.
Hamilton dẫn trước Marshall với cách biệt sít sao trong cuộc đua vào Thượng viện tại Kansas
Theo một cuộc thăm dò mới, ứng viên Đảng Dân chủ Adam Hamilton đang dẫn trước ứng viên Đảng Cộng hòa Roger Marshall với cách biệt sít sao trong cuộc đua vào Thượng viện tại bang Kansas.
Trong cuộc thăm dò của Emerson College Polling, 48,7% người được hỏi cho biết họ sẽ bỏ phiếu hoặc đã bỏ phiếu cho Hamilton, trong khi 45,2% chọn Marshall. Một ứng viên từ Đảng Tự do (Libertarian) nhận được 2,9% sự ủng hộ.
Khoảng tin cậy của cuộc thăm dò này — tương đương với biên độ sai số — là 3,5 điểm phần trăm.
Việc ông Hamilton, một ứng viên Đảng Dân chủ, vươn lên dẫn trước tại Kansas là một diễn biến đáng chú ý, bởi bang này vốn có truyền thống ủng hộ Đảng Cộng hòa. Kể từ giữa thập niên 1960, Kansas chưa từng bỏ phiếu cho một ứng viên Tổng thống nào thuộc Đảng Dân chủ, và cũng đã không bầu một thành viên Đảng Dân chủ nào vào Thượng viện kể từ thập niên 1930.
Tuy nhiên, trong chu kỳ bầu cử này, Đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với nhiều khó khăn chính trị, bao gồm cuộc chiến không được lòng dân tại Iran, tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Trump sụt giảm, cùng những lo ngại về chi phí sinh hoạt. Trong bối cảnh chiến tranh, eo biển Hormuz — tuyến đường thủy huyết mạch đối với ngành công nghiệp dầu mỏ — đã bị đóng cửa, đẩy giá năng lượng tăng cao.
Tại Kansas, một bang có ngành nông nghiệp quan trọng, giá dầu diesel đã tăng từ khoảng 3,46 USD/gallon vào năm ngoái lên khoảng 6,05 USD/gallon tính đến chiều thứ Năm, theo dữ liệu từ AAA. Giá xăng thông thường tại bang này cũng tăng lên mức khoảng 3,94 USD/gallon, so với mức 2,72 USD/gallon của năm trước.
Cả hai đơn vị phân tích bầu cử độc lập là Cook Political Report và Decision Desk HQ đều đánh giá cuộc đua giữa Hamilton và Marshall là một thế trận “ngang ngửa” (toss-up). Trong cuộc thăm dò của Emerson College, 51% số người được hỏi cho biết họ không tán thành kết quả công việc của ông Trump, trong khi 44,9% ủng hộ và 4,1% không có ý kiến.
Cuộc thăm dò của Emerson College diễn ra từ ngày 26 đến 28 tháng 10, với sự tham gia của 800 cử tri tiềm năng tại bang Kansas.
Bộ Tư pháp Mỹ gửi trát đòi hầu tòa cho các quan chức California trong cuộc điều tra về danh sách cử tri
Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã gửi trát đòi hầu tòa cho các quan chức tại California, đánh dấu bước leo thang mới trong cuộc điều tra về những người không phải công dân Mỹ có tên trong danh sách cử tri của tiểu bang này.
Theo hãng tin AP, ba trát đòi hầu tòa đã được gửi tới các nhân viên tại Văn phòng Đăng ký và Ghi danh cử tri Quận Los Angeles (Los Angeles County Registrar-Recorder), yêu cầu họ phải có mặt tại tòa vào ngày 4 tháng 11.
Trước đó trong tháng này, Bộ Tư pháp đã kiện tiểu bang California sau khi cung cấp cho các quan chức bầu cử tiểu bang và địa phương một thiết bị lưu trữ USB chứa dữ liệu về quốc tịch của các cử tri. Bộ Tư pháp yêu cầu phía California trong vòng 48 giờ phải đối chiếu danh sách 20.000 tên cử tri — vốn được Bộ An ninh Nội địa (DHS) xác định là không phải công dân Mỹ — với dữ liệu của tiểu bang. Bộ Tư pháp cũng gửi kèm một lá thư, trong đó có ghi mật khẩu viết tay để truy cập các tệp tin trong thiết bị USB này.
Theo AP, các trát đòi hầu tòa yêu cầu cung cấp tài liệu và thông tin liên lạc liên quan đến các lá thư được gửi cho giới chức bầu cử tiểu bang vào tháng 7 và tháng 10, đề cập đến cáo buộc có những người không phải công dân Mỹ nằm trong danh sách cử tri của tiểu bang. Ngoài ra, phía Bộ Tư pháp cũng tìm kiếm thông tin về bất kỳ nỗ lực nào nhằm ngăn chặn việc kiểm phiếu từ những người không phải công dân Mỹ.
Một phát ngôn viên của Bộ Tư pháp chia sẻ với tờ The Hill rằng cơ quan này “không bình luận về các thông tin rò rỉ liên quan đến các trát đòi hầu tòa của đại bồi thẩm đoàn”.
Vị phát ngôn viên này nói thêm: “Thẩm phán tòa án quận đã giải thích rằng việc bỏ phiếu bất hợp pháp có thể dẫn đến các cáo buộc hình sự. Phù hợp với điều này, chính tiểu bang California cũng nêu trong hồ sơ đệ trình rằng biện pháp xử lý hành vi bỏ phiếu bất hợp pháp là thông qua truy tố hình sự. Như vậy, mặc dù Bộ Tư pháp vẫn duy trì quan điểm rằng các biện pháp dân sự vẫn có thể áp dụng, nhưng tất cả các bên đều đồng thuận rằng vấn đề người không phải công dân Mỹ bỏ phiếu cần được giải quyết thông qua luật hình sự”.
Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social hồi đầu tháng này, Tổng thống Trump đã cảnh báo các quan chức California rằng họ có thể đối mặt với các cáo buộc hình sự nếu chấp nhận các lá phiếu gửi qua thư từ những cử tri không phải là công dân Mỹ.
Vào tháng 7, ông Trump cáo buộc rằng tại California cùng ba tiểu bang khác, tổng cộng có 250.000 người không phải công dân Mỹ đang có tên trong danh sách cử tri. Một “đợt rà soát sơ bộ” ở cấp liên bang đối với các danh sách này — vốn được Bộ An ninh Nội địa (DHS) đề cập trong một văn bản gửi tới các tiểu bang vào thời điểm đó — cho thấy chỉ có chưa đầy một nửa số lượng nêu trên, tức 118.000 trường hợp, trùng khớp với dữ liệu mà chính phủ đã cảnh báo.
Bên cạnh California, tiểu bang Washington cũng trở thành tâm điểm chú ý trong những ngày gần đây, khi các quan chức liên bang yêu cầu giới chức bầu cử tại tiểu bang này tạm giữ các lá phiếu của hơn 400 cá nhân bị cáo buộc đã đăng ký bỏ phiếu dù không phải là công dân Hoa Kỳ.
Theo thông tin từ Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS), luật liên bang quy định rằng chỉ công dân Hoa Kỳ mới được phép tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử cấp liên bang.
Bộ Tư pháp phát lệnh triệu tập liên quan đến cuộc đua vào Thượng viện tại Alaska
Bộ Tư pháp (DOJ) cũng đã ban hành hàng loạt lệnh triệu tập liên quan đến các cáo buộc thao túng lá phiếu nhắm vào Mary Peltola, ứng cử viên Đảng Dân chủ tranh cử vào Thượng viện tại Alaska.
Hôm thứ Tư 28/10, tờ The New York Times đưa tin rằng chiến dịch tranh cử của bà Peltola đã trực tiếp tham gia vào việc chiêu mộ một người có cùng tên với đối thủ của bà, Thượng Nghị sĩ Dan Sullivan (thuộc Đảng Cộng hòa). Sự xuất hiện của một ứng cử viên tên là Dan J. Sullivan trên lá phiếu đã khiến Bộ Tư pháp trước đó phải đệ đơn kiện, với lập luận rằng điều này tạo ra lợi thế không công bằng cho ứng cử viên Đảng Dân chủ tại Alaska.
Theo NBC News, dẫn lời một quan chức Hoa Kỳ, các lệnh triệu tập mới nhất từ Bộ Tư pháp đã được gửi đến văn phòng chiến dịch tranh cử của bà Peltola cũng như văn phòng của ông Dan J. Sullivan. Tờ The New York Times cũng đưa tin về các lệnh triệu tập này, dẫn lời những quan chức nắm rõ về cuộc điều tra.
Diễn biến này xảy ra sau khi Thống đốc Alaska Mike Dunleavy (thuộc Đảng Cộng hòa) ra lệnh điều tra xem liệu chiến dịch tranh cử của bà Peltola có vi phạm luật tiểu bang trong âm mưu bị cáo buộc này hay không.
“Người dân Alaska có quyền cơ bản là bỏ phiếu cho ứng cử viên mà họ thực sự muốn ủng hộ,” Thống đốc viết trên mạng xã hội. “Việc cố tình đánh lừa cử tri để họ bỏ phiếu cho một người khác là hành vi xâm phạm tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử của chúng ta.”
Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ thuộc Hạ viện cũng đã khởi động một cuộc điều tra nhắm vào nữ chính trị gia Đảng Dân chủ này.
Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social hôm thứ Tư, Tổng thống Trump cho rằng ứng cử viên Đảng Dân chủ tại Alaska này cần phải đối mặt với các hậu quả về mặt pháp lý và chính trị.
“Vừa xác định được rằng các thành viên Đảng Dân chủ tại Alaska đã tìm kiếm và chiêu mộ một người tên là Daniel Sullivan một cách bất hợp pháp để chạy đua chống lại Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa đáng kính của chúng ta, ông Dan Sullivan. Mục đích là để lừa đảo, gây nhầm lẫn và làm lu mờ cuộc bầu cử, từ đó tước đi số phiếu bầu dành cho vị Thượng Nghị sĩ THỰC SỰ, ông Dan Sullivan,” Tổng thống viết.
Hôm thứ Năm 29/10, bà Peltola phủ nhận việc biết về âm mưu thao túng phiếu bầu bị cáo buộc, khẳng định bà “không hề hay biết gì về bất kỳ ứng cử viên nào khác trên lá phiếu, ngoại trừ bản thân tôi và người đương nhiệm”.
Đội ngũ tranh cử của bà cũng phủ nhận mọi sự liên quan đến vấn đề này.
Trong kỳ bầu cử này, hãy đặt niềm tin vào ứng cử viên dám đụng đến vấn đề An sinh Xã hội
Mỗi kỳ bầu cử, chúng ta đều được nghe nói rằng đây sẽ là kỳ bầu cử quan trọng nhất trong cuộc đời mình. Nhưng đối với hơn 70 triệu người Mỹ đang dựa vào chương trình An sinh Xã hội, kỳ bầu cử này thực sự mang ý nghĩa sống còn — bởi các Thượng Nghị sĩ đắc cử vào tháng 11 này sẽ phải tìm cách cứu vãn hệ thống An sinh Xã hội trước khi nhiệm kỳ của họ kết thúc.
Đối với một vấn đề quan trọng như vậy, sự im lặng cho đến thời điểm hiện tại thật đáng lo ngại.
Hàng năm, Hội đồng Quản trị An sinh Xã hội (Social Security Trustees) đều đưa ra báo cáo cảnh báo về “vực thẳm tài chính” mà chương trình này đang tiến gần tới — dự kiến sẽ xảy ra vào năm 2032, chỉ còn cách chúng ta sáu năm nữa. Kể từ năm đó, Quỹ Tín thác An sinh Xã hội sẽ cạn kiệt, và nguồn thu từ thuế lương hàng năm sẽ chỉ đủ chi trả 78% các khoản phúc lợi đã cam kết. Hội đồng Quản trị đã đưa ra cảnh báo này suốt nhiều thập kỷ qua. Người ta cứ ngỡ rằng các nhà lãnh đạo do dân bầu ra hẳn đã phải hành động từ lâu để ngăn chặn viễn cảnh tồi tệ này.
Thế nhưng, năm này qua năm khác, cả Tổng thống và Quốc hội đều phớt lờ cảnh báo từ Hội đồng Quản trị. Tại sao lại như vậy?
Câu trả lời rất đơn giản nhưng cũng thật đáng buồn: Các nhà lãnh đạo của chúng ta không thực sự thể hiện vai trò lãnh đạo. Về phía mình, Đảng Dân chủ phần lớn từ chối xem xét bất kỳ biện pháp nào nhằm kiểm soát chi phí của chương trình. Trong khi đó, Đảng Cộng hòa lại phần lớn từ chối xem xét các phương án tăng nguồn thu để trang trải những chi phí đó. Ngoại trừ một vài trường hợp hiếm hoi — chẳng hạn như những tín hiệu gần đây từ một số thành viên Đảng Cộng hòa cho thấy sự cởi mở trong việc thay đổi mức trần thuế lương — cả hai bên vẫn kiên quyết phản đối mọi sự thỏa hiệp.
Năm 1983, khi đang ở nhiệm kỳ đầu tiên tại Quốc hội — thực tế là chỉ mới vài tuần sau khi bắt đầu công việc — tôi chứng kiến hệ thống An sinh Xã hội rơi vào khủng hoảng khi số tiền chi ra vượt quá số tiền thu vào. Đáng buồn thay, cũng giống như hiện nay, các chính trị gia khi đó đã đợi đến phút chót mới tìm cách giải quyết vấn đề.
Giải pháp mà chúng tôi thông qua bao gồm việc kiểm soát mức chi trả phúc lợi kết hợp với tăng nguồn thu. Chúng tôi đã nâng dần độ tuổi nghỉ hưu từ 65 lên 67. Đồng thời, chúng tôi đẩy nhanh lộ trình tăng thuế lương (payroll tax) và áp mức thuế cao hơn đối với những người về hưu có thu nhập cao. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ duy trì khả năng thanh toán cho hệ thống An sinh Xã hội trong vòng 75 năm.
Tuy nhiên, các dự báo đã không chính xác. Chúng quá lạc quan ở một số khía cạnh, chẳng hạn như tỷ lệ sinh và tốc độ tăng lương. Kể từ năm 2010, hệ thống An sinh Xã hội liên tục đối mặt với tình trạng thiếu hụt tiền mặt hàng năm, buộc phải rút từ quỹ dự trữ để chi trả đầy đủ các khoản phúc lợi.
Hội đồng quản trị quỹ An sinh Xã hội hiện dự báo rằng sự mất cân đối cơ bản giữa chi phí và nguồn thu của chương trình sẽ tiếp tục kéo dài và ngày càng trầm trọng hơn. Chẳng bao lâu nữa, các khoản thâm hụt này sẽ làm cạn kiệt quỹ dự trữ của chương trình. Thay vì duy trì khả năng thanh toán đến năm 2058 như kỳ vọng, chúng ta đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng vào năm 2032.
Một lần nữa, các chính trị gia lại đợi đến phút chót. Cũng như trước đây, giải pháp lần này đòi hỏi cả việc cắt giảm chi phí lẫn gia tăng nguồn thu. Và việc trì hoãn sẽ dẫn đến những cái giá phải trả có thể đo đếm được. Chẳng hạn, giải pháp thường được nhắc đến là loại bỏ mức trần chịu thuế lương — nếu được thực hiện từ năm 1995 — đã có thể lấp đầy khoảng trống tài chính trong 75 năm. Còn hiện nay, giải pháp này chỉ có thể giải quyết được hai phần ba khoảng trống đó.
Cái giá của sự chậm trễ càng trở nên tồi tệ hơn khi xét đến thực tế là không hề thiếu các phương án để khôi phục khả năng thanh toán cho hệ thống An sinh Xã hội. Một số lựa chọn bao gồm: mở rộng phạm vi áp dụng thuế lương đối với các mức thu nhập cao hơn, gắn độ tuổi nghỉ hưu với tuổi thọ, giới hạn mức điều chỉnh theo chi phí sinh hoạt đối với những người về hưu giàu có hơn, hoặc áp dụng mức điều chỉnh đồng loạt. Bạn thậm chí có thể tự mình thử tìm giải pháp thông qua các mô phỏng cải cách tương tác. Khi đó, bạn sẽ nhận ra rằng không có giải pháp nào là dễ dàng hay không gây ra những tác động khó khăn. Điểm mấu chốt là việc trì hoãn chỉ khiến tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Đó là lý do tại sao cuộc bầu cử này lại quan trọng đến vậy. Tương lai của chương trình An sinh Xã hội (Social Security) chính là vấn đề then chốt trong cuộc bỏ phiếu năm nay. Dù thuộc đảng phái nào, người dân Mỹ cũng xứng đáng được biết các nhà lãnh đạo dự định làm gì để tránh một kết cục không thể chấp nhận được. Cách các ứng cử viên bàn luận về vấn đề này sẽ bộc lộ rõ quan điểm và năng lực của họ.
Trước hết, hãy cảnh giác với những chính trị gia tuyên bố rằng họ sẽ không đụng đến chương trình An sinh Xã hội. Nếu họ không đụng đến nó, thì họ cũng chẳng thể cải thiện hay giải quyết được các vấn đề của nó.
Bạn cũng nên hoài nghi những chính trị gia khẳng định sẽ bảo vệ chương trình An sinh Xã hội mà không đưa ra phương án cụ thể. Việc bảo vệ chương trình này đòi hỏi những quyết định khó khăn liên quan đến chi phí và nguồn thu. Mọi phương án đều cần được đưa ra thảo luận. Nếu các ứng cử viên loại bỏ khả năng cắt giảm phúc lợi — hoặc khăng khăng loại bỏ khả năng tăng thuế — thì họ không phải đang thực hiện vai trò lãnh đạo, mà là đang đánh lừa bạn.
“Bảo vệ An sinh Xã hội” chỉ là một khẩu hiệu hay, chứ không phải là một giải pháp.
Marshall cho biết ông Trump hủy mít tinh tại Kansas vì biết Marshall đang “có kết quả rất tốt trong các cuộc thăm dò”
Thượng Nghị sĩ Roger Marshall (đảng Cộng hòa) của bang Kansas đang lên tiếng bảo vệ quyết định hủy cuộc mít tinh tại bang này của Tổng thống Trump, khẳng định rằng ông vẫn có thể giành chiến thắng mà không cần sự hiện diện của Tổng thống.
“Tôi nghĩ rằng mình đang có kết quả rất tốt trong các cuộc thăm dò, nên có lẽ ông ấy còn những nơi khác quan trọng hơn để dành thời gian,” ông Marshall chia sẻ với các phóng viên hôm thứ Năm khi được hỏi về việc Tổng thống hủy chuyến thăm đến bang Kansas.
Tổng thống Trump hiện chưa công bố các cuộc mít tinh mới sau khi hủy bỏ các sự kiện trực tiếp tại Kansas và Iowa. Sự kiện trực tiếp cuối cùng trong lịch trình vận động tranh cử của ông Trump sẽ diễn ra vào thứ Sáu tại Florida. Thay vào đó, ông chọn hình thức tổ chức các cuộc mít tinh qua điện thoại cho phần còn lại của chiến dịch tranh cử giữa nhiệm kỳ. Dư luận cho rằng ông Trump vào phút chót đành bỏ rơi những ứng cử viên Cộng Hòa như Marshall mà các cuộc thăm dò cho thấy sẽ thất bại trước đối thủ Dân Chủ.
Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa giải thích rằng việc hủy bỏ các sự kiện này là do đảng Cộng hòa đang ở “vị thế vững chắc” tại cả hai bang kể trên.
Tuy nhiên, các cuộc thăm dò gần đây cho thấy ông Marshall có thể không ở vị thế thuận lợi để tái đắc cử, ngay cả tại một bang mà ông Trump từng giành chiến thắng với cách biệt hơn 15 điểm vào năm 2024. Ba cuộc thăm dò được công bố trong tuần này đều cho thấy ứng viên đảng Dân chủ Adam Hamilton đang dẫn trước ông Marshall. Cụ thể, khảo sát của CNN/SSRS cho thấy ông Hamilton dẫn trước 4 điểm; khảo sát của The Washington Post/Đại học George Mason cho thấy cách biệt 10 điểm, và khảo sát của Emerson College cho thấy ông Hamilton dẫn trước 3,5 điểm.
Bang Kansas đã gần 100 năm nay chưa bầu chọn một đảng viên Dân chủ nào vào Thượng viện, mặc dù bang này từng bầu chọn các đảng viên Dân chủ cho những vị trí khác trên toàn bang. Hiện tại, thống đốc bang Kansas cũng là một người thuộc đảng Dân chủ, bà Laura Kelly.
Tác động từ các chính sách của chính quyền Trump có thể thể hiện rõ rệt hơn tại một bang có đặc thù nông thôn và nông nghiệp như Kansas. Cuộc chiến tại Iran đã khiến giá nhiên liệu diesel tăng vọt, với mức giá trung bình trên toàn quốc là 6,32 USD/gallon và tại Kansas là 6,03 USD/gallon, theo dữ liệu từ AAA. Yếu tố có thể thúc đẩy lợi thế của Hamilton chính là tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump — theo một cuộc thăm dò của Emerson, 51% cử tri tiềm năng tại Kansas không tán thành cách điều hành của vị tổng thống, trong khi 45% tán thành. Tỷ lệ phiếu bầu dự kiến dành cho Marshall trong cuộc khảo sát này gần như trùng khớp với tỷ lệ cử tri ủng hộ ông Trump là xuống thấp.
Decision Desk HQ (DDHQ) — đơn vị dự báo bầu cử phi đảng phái và là đối tác của tờ The Hill — hiện ước tính ông Marshall chỉ còn 58% cơ hội tái đắc cử, giảm mạnh so với mức 90% từng được dự báo trước đó trong chu kỳ bầu cử này.
Xét trên tổng thể, DDHQ dự báo Đảng Dân chủ có khả năng giành thế đa số tại Thượng viện, với xác suất 60% để đảng này kiểm soát cơ quan lập pháp này.
Ứng cử viên Dân chủ Peltola phủ nhận không biết gì về Dan J. Sullivan trong phiếu bầu tại Alaska
Hôm thứ Năm 29/10, ứng cử viên Thượng viện tại Alaska, bà Mary Peltola (Đảng Dân chủ), tiếp tục phủ nhận mọi thông tin liên quan đến cáo buộc cho rằng chiến dịch tranh cử của bà đã vận động ông Dan J. Sullivan thuộc Đảng Cộng hòa tham gia tranh cử nhằm đối đầu với đối thủ từ Đảng Cộng hòa – đương kim Thượng Nghị sĩ Dan Sullivan – với mục đích làm loãng tỷ lệ phiếu bầu dành cho vị Thượng Nghị sĩ đương nhiệm này.
Theo hãng tin AP, trong một bài phát biểu tại Juneau, Alaska, bà Peltola cho biết: “Tôi muốn làm rõ vấn đề. Tôi hoàn toàn không biết gì về bất kỳ ứng cử viên nào khác trên lá phiếu, ngoại trừ bản thân tôi và vị đương kim Thượng Nghị sĩ”.
Bà nói thêm: “Đó là tất cả những gì tôi biết. Tôi không có ý định đánh lừa cử tri”.
Cuộc đua vào Thượng viện đầy cam go này – vốn áp dụng hệ thống bỏ phiếu xếp hạng (ranked-choice voting) tại Alaska – đã thu hút sự chú ý của dư luận trong những tuần gần đây sau khi Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đệ đơn kiện. Đơn kiện cho rằng sự xuất hiện của một ứng cử viên có cùng tên Sullivan với vị đương kim Thượng Nghị sĩ Dan Sullivan trên lá phiếu có thể mang lại lợi thế không công bằng cho bà Peltola trong cuộc bầu cử sắp tới.
Hôm thứ Tư, tờ The New York Times đưa tin rằng chiến dịch tranh cử của ứng cử viên Đảng Dân chủ này đã trực tiếp tham gia vào việc vận động người còn lại tên là Daniel Sullivan tham gia tranh cử. Sau khi thông tin từ tờ Times được công bố, nhiều nhà lập pháp Đảng Cộng hòa đã lên tiếng chỉ trích ứng cử viên Đảng Dân chủ này trên mạng xã hội.
Thượng Nghị sĩ Tim Scott (Đảng Cộng hòa, bang South Carolina) viết trên nền tảng X: “Người dân Alaska sẽ không xếp hạng bà Peltola trên lá phiếu vì những thủ đoạn bẩn thỉu của bà ấy. Cử tri có thể tin tưởng vào Dan Sullivan ‘thật’, và tôi tin rằng ông ấy sẽ tái đắc cử”. Ông cũng kêu gọi Bộ Tư pháp tiến hành điều tra chiến dịch tranh cử của bà Peltola.
Thượng Nghị sĩ Ted Cruz (Đảng Cộng hòa, bang Texas) viết trên mạng: “Hai nhiệm kỳ tại Quốc hội, nhưng chẳng có dự luật nào được thông qua thành luật. Thế mà bà ta lại có thời gian để săn lùng tất cả những người tên Dan Sullivan ở Alaska. Hãy bầu cho Dan Sullivan ‘thật’”. Trong một bài đăng trên Truth Social đầu tuần này, cựu Tổng thống Trump cho rằng vị chính trị gia Đảng Dân chủ tại Alaska này cần phải đối mặt với các hậu quả về mặt pháp lý và chính trị.
Ông Trump viết: “Vừa xác định được rằng các thành viên Đảng Dân chủ tại Alaska đã tìm kiếm và chiêu mộ một người tên là Dan Sullivan một cách bất hợp pháp, để người này ra tranh cử đối đầu với Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa đáng kính của chúng ta – cũng tên là Dan Sullivan. Mục đích là để lừa đảo, gây nhầm lẫn và làm lu mờ cuộc bầu cử, từ đó tước đi số phiếu bầu dành cho vị Thượng Nghị sĩ ‘thực sự’ – Dan Sullivan”.
Tổng thống cũng cho rằng bà Peltola không nên được phép tranh cử vào Thượng viện sau khi các cáo buộc này được đưa ra.
Phía chiến dịch tranh cử của bà Peltola đã phủ nhận mọi sự liên quan đến vấn đề này.
Thống đốc sắp mãn nhiệm của Alaska, ông Mike Dunleavy (thuộc Đảng Cộng hòa), đã mở một cuộc điều tra về cáo buộc thao túng lá phiếu. Ông cho biết sự việc này có thể ảnh hưởng đến quá trình xác nhận kết quả bầu cử nếu bà Peltola giành chiến thắng vào tuần tới. Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ thuộc Hạ viện cũng đã khởi động một cuộc điều tra nhắm vào cựu Dân biểu này.
Cuộc đua tại Alaska đang diễn ra rất gay cấn. Theo Decision Desk HQ – một đơn vị dự báo bầu cử phi đảng phái – bà Peltola hiện đang chiếm ưu thế nhẹ với khoảng 60% cơ hội giành chiến thắng.
Thống đốc Alaska: Việc xác nhận kết quả bầu cử “có thể bị dừng lại” do cuộc điều tra nhắm vào Peltola
Hôm thứ Năm, Thống đốc bang Alaska, ông Mike Dunleavy (thuộc Đảng Cộng hòa), cho biết quy trình xác nhận kết quả bầu cử giữa kỳ tại bang này có thể bị “dừng lại hoặc thay đổi” do một cuộc điều tra về các cáo buộc gian lận phiếu bầu (thao túng phiếu bầu) nhắm vào ứng cử viên Thượng viện của Đảng Dân chủ, bà Mary Peltola.
Trong cuộc trao đổi với Blake Burman từ đài NewsNation, ông Dunleavy đã thảo luận về cuộc điều tra mà bang này đang tiến hành đối với bà Peltola — một thông tin được chính ông công bố trước đó cùng ngày — và liệu cuộc điều tra này có ảnh hưởng đến kế hoạch xác nhận những người chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa kỳ hay không.
“Chúng tôi sẽ tiến hành điều tra. Chúng tôi sẽ tuân thủ pháp luật,” ông Dunleavy nói với Burman. “Chúng tôi sẵn sàng thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo rằng các cuộc bầu cử của chúng ta được coi là đáng tin cậy.”
“Nếu phát hiện có hành vi sai trái, và điều đó dẫn đến việc quy trình xác nhận kết quả phải dừng lại hoặc thay đổi, thì đó chính là điều sẽ xảy ra,” vị Thống đốc nói thêm.
Khi được ông Burman hỏi liệu có khả năng thực tế nào cho thấy Alaska cần phải dừng hoặc thay đổi việc xác nhận kết quả bầu cử hay không, vị Thống đốc Đảng Cộng hòa đáp: “Điều đó còn tùy thuộc vào kết quả của cuộc điều tra này.”
Tờ The New York Times đưa tin hôm thứ Tư rằng chiến dịch tranh cử của bà Peltola đã vận động một người đàn ông tên là Dan J. Sullivan ra tranh cử đối đầu với đương kim Thượng Nghị sĩ Dan Sullivan (thuộc Đảng Cộng hòa), nhằm mục đích gây nhầm lẫn cho cử tri. Bà Peltola hiện đang là đối thủ của vị Thượng Nghị sĩ Đảng Cộng hòa này trong cuộc đua vào Thượng viện tại Alaska.
Chiến dịch tranh cử của cựu nữ Dân biểu này đã phủ nhận việc họ có liên quan đến việc vận động ông Dan J. Sullivan tham gia tranh cử.
Tuy nhiên, các thành viên Đảng Cộng hòa đã nhanh chóng chỉ trích bà Peltola và kêu gọi mở các cuộc điều tra. Ủy ban Giám sát và Cải cách Chính phủ Hạ viện — hiện do Đảng Cộng hòa kiểm soát — đã thông báo mở cuộc điều tra về chiến dịch tranh cử này vào thứ Năm. Trong khi đó, Bộ Tư pháp cũng mở rộng vụ kiện hiện tại, với yêu cầu ngăn chặn việc xác nhận kết quả bầu cử nếu Thượng Nghị sĩ Dan Sullivan thất bại. Tổng thống Trump cũng cáo buộc bà Peltola gian lận bầu cử và cho rằng bà nên bị loại khỏi lá phiếu, đồng thời gọi những hành động được cho là của bà là bất hợp pháp.
Ông Dunleavy thận trọng không khẳng định liệu chiến dịch tranh cử của bà Peltola có vi phạm pháp luật hay không, nhưng nhấn mạnh rằng tiểu bang sẽ tiến hành điều tra.
“Chúng tôi sẽ điều tra tất cả mọi người và mọi tổ chức có liên quan đến vấn đề này,” ông Dunleavy nói. “Điều này tác động trực tiếp đến sự liêm chính của cuộc bầu cử. Chúng ta không thể xem nhẹ một âm mưu có khả năng làm chệch hướng kết quả bầu cử.”
Tuy nhiên, theo ông Scott Kendall, một luật sư tại Alaska và từng là thành viên đảng Cộng hòa, nếu chiến dịch của bà Peltola thực sự đã vận động ông Dan J. Sullivan tham gia, thì hành động đó không vi phạm pháp luật.
“Những cáo buộc này không làm cho lập luận của Bộ Tư pháp trở nên thuyết phục hơn,” ông Kendall nhận định. “Vụ kiện này hoàn toàn không có cơ sở.”
Ông nói thêm: “Đây có thể là một thủ đoạn xấu xa, bẩn thỉu; có thể ẩn chứa những động cơ không tốt, nhưng theo Tòa án Tối cao Alaska – cơ quan có thẩm quyền giải thích luật pháp tại tiểu bang này – thì hành động đó không phải là bất hợp pháp.”
Vào cuối tháng 6, trước thềm các cuộc bầu cử sơ bộ của tiểu bang, Tòa án Tối cao Alaska đã ra phán quyết cho phép ông Dan J. Sullivan tiếp tục có tên trên lá phiếu, bất chấp sự phản đối trước đó từ phía đảng Cộng hòa. Hôm thứ Năm, ông Dunleavy cho biết ông tin rằng Tòa án Tối cao có thể đã đưa ra quyết định khác nếu họ biết về sự liên quan được cáo buộc của bà Peltola.
“Chúng tôi không muốn cá nhân này xuất hiện trên lá phiếu của mình. Chính Tòa án Tối cao Alaska đã đưa ra quyết định đó,” ông Dunleavy nói. “Tôi nghĩ rằng với thông tin bổ sung này… có lẽ họ đã đi đến một kết luận khác.”
Sự hỗn loạn tự gây ra trong các cuộc bầu cử quốc hội tại Missouri
Từ việc tái phân chia khu vực bầu cử giữa nhiệm kỳ cho đến nỗ lực ngăn chặn từ trước việc xác nhận kết quả bầu cử Thượng viện tại Alaska — với giả định rằng ứng cử viên “không mong muốn” sẽ giành chiến thắng — Đảng Cộng hòa đã liên tục thực hiện những trò chơi bầu cử đầy ngớ ngẩn. Giờ đây, ít nhất là tại Missouri, họ sắp phải gánh chịu hậu quả từ chính những trò chơi dại dột đó.
Missouri có 8 ghế tại Hạ viện. Hiện tại, sáu ghế thuộc về Đảng Cộng hòa và hai ghế thuộc về Đảng Dân chủ. Thông qua việc tái phân chia khu vực bầu cử, Đảng Cộng hòa đã hy vọng có thể thao túng ranh giới các khu vực — một thủ thuật được gọi là “gerrymandering” — để giành thêm một ghế bằng cách vẽ lại năm khu vực bầu cử.
Tuy nhiên, vấn đề đã nảy sinh. Luật pháp Missouri quy định rằng một bản đồ khu vực bầu cử quốc hội mới phải bị tạm dừng nếu có một bản kiến nghị trưng cầu dân ý hợp lệ được đệ trình. Vào ngày 9 tháng 12 năm 2025, nhóm “People, Not Politicians” (tạm dịch: “Người dân, không phải chính trị gia”) đã nộp một bản kiến nghị trưng cầu dân ý kèm theo số lượng chữ ký vượt xa mức cần thiết để được công nhận. Thay vì xử lý kiến nghị này, Bộ trưởng Bang thuộc Đảng Cộng hòa, Denny Hoskins, đã cố tình trì hoãn suốt 9 tháng. Sau đó, vào ngày cuối cùng có thể thực hiện, ông đã bác bỏ kiến nghị này với lập luận vô căn cứ rằng các bản đồ mới không thuộc phạm vi có thể đưa ra trưng cầu dân ý theo Hiến pháp Missouri.
Việc đệ trình kiến nghị trưng cầu dân ý đã châm ngòi cho một cuộc chiến pháp lý. Cuối cùng, Tòa án Tối cao Missouri đã ra phán quyết nhất trí rằng bản đồ mới không thể được sử dụng và trên thực tế, nó chưa bao giờ hợp pháp. Trong khi đó, Hoskins đã tìm cách tạo ra một “thực trạng tại chỗ” bằng cách sử dụng bản đồ mới cho cuộc bầu cử sơ bộ, rồi lập luận rằng việc tổ chức bầu cử sơ bộ với một hệ thống các khu vực bầu cử quốc hội, nhưng lại dùng một hệ thống khác cho cuộc tổng tuyển cử là vi hiến.
Nhiều tòa án liên bang đồng ý rằng một cuộc bầu cử như vậy sẽ vi phạm Hiến pháp; đỉnh điểm là phán quyết từ Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 8, yêu cầu cuộc tổng tuyển cử phải sử dụng cùng một bản đồ khu vực bầu cử quốc hội như đã dùng trong các cuộc bầu cử sơ bộ. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã ba lần ra lệnh tạm dừng các yêu cầu đó. Kết quả là vào thứ Ba tới, bang Missouri sẽ bầu ra các đại diện vào Hạ viện dựa trên bản đồ cũ, mặc dù các ứng cử viên tham gia tranh cử lại là những người đã thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ dựa trên bản đồ mới.
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ thực chất chưa đưa ra phán quyết về nội dung cốt lõi của vụ kiện. Thay vào đó, họ tạm dừng lệnh của Tòa Phúc thẩm Khu vực 8, cho phép Hoskins tổ chức bầu cử dựa trên bản đồ mới. Quyết định này dựa trên nhiều lý do kỹ thuật pháp lý liên quan đến thời điểm và trạng thái của vụ kiện, chứ không liên quan đến việc liệu việc sử dụng các khu vực bầu cử quốc hội khác nhau giữa bầu cử sơ bộ và tổng tuyển cử có vi hiến hay không. Dù vậy, tòa án vẫn giữ nguyên văn bản phán quyết đó.
Những gì còn lại là một mớ hỗn độn pháp lý chưa từng có tiền lệ. Mặc dù Hoskins không thể ép buộc bang Missouri sử dụng bản đồ khu vực bầu cử quốc hội mới cho cuộc tổng tuyển cử, ông ấy đã đạt được một phán quyết chính thức từ tòa phúc thẩm liên bang, khẳng định rằng việc tổ chức tổng tuyển cử dựa trên bản đồ cũ là vi phạm Hiến pháp Hoa Kỳ. Phán quyết này hiện vẫn là văn bản pháp lý có hiệu lực và mang tính ràng buộc đối với cả tòa án liên bang lẫn tòa án tiểu bang.
Nói cách khác, sau khi cuộc bầu cử kết thúc, Đảng Dân chủ có thể khởi kiện, viện dẫn phán quyết này và yêu cầu không công nhận kết quả bầu cử tại các khu vực quốc hội bị ảnh hưởng. Và yêu cầu đó hoàn toàn có cơ sở để được chấp thuận ngay lập tức. Điều đó có nghĩa là các đại diện từ ít nhất năm khu vực bầu cử tại bang Missouri sẽ không thể nhậm chức trong Quốc hội khóa mới. Hệ quả là Đảng Cộng hòa có thể bị mất tổng cộng ba ghế thay vì giành thêm một ghế – mục tiêu mà họ từng kỳ vọng khi toàn bộ rắc rối này bắt đầu.
Cách duy nhất để giải quyết triệt để vấn đề này là tổ chức các cuộc bầu cử mới, một quy trình sẽ kéo dài hàng tháng trời. Ngay cả khi muốn can thiệp, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ cũng khó lòng thực hiện kịp thời trước khi Quốc hội nhóm họp vào ngày 3 tháng 1. Trước hết, thời gian không cho phép; vụ việc cần phải trải qua các cấp tòa án tiểu bang trước đã. Hơn nữa, nếu Tòa án Tối cao bang Missouri xác định rằng cuộc bầu cử đó vi phạm hiến pháp tiểu bang, thì Tòa án Tối cao Hoa Kỳ cũng không thể can thiệp.
Tất nhiên, vẫn có khả năng Đảng Dân chủ – vì một quan niệm sai lầm về “sự công bằng” – sẽ từ chối hành động để ngăn chặn việc xác nhận kết quả bầu cử. Đây sẽ là một sai lầm nghiêm trọng. Nếu những hành vi sai trái không bao giờ phải trả giá, thì chúng sẽ chỉ tiếp tục tái diễn.
Trump gắt gỏng với phóng viên hỏi về tình trạng sức khỏe của ông
Hôm thứ Năm 29/10, Tổng thống Trump đã tỏ thái độ gắt gỏng với một phóng viên khi người này đặt câu hỏi liệu việc ông hủy bỏ các cuộc vận động tranh cử gần đây có liên quan đến vấn đề sức khỏe hay do ông đã quá mệt mỏi với việc di chuyển hay không.
Theo kế hoạch ban đầu, ông Trump dự kiến sẽ đến Salina, bang Kansas vào cuối tuần để vận động cử tri ủng hộ các ứng cử viên Đảng Cộng hòa, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Chuyến thăm trực tiếp này đã bị hủy bỏ và thay thế bằng một loạt các cuộc vận động qua điện thoại tại nhiều bang, bao gồm Kansas và Iowa.
Sau khi những thay đổi này được công bố, một phóng viên từ hãng tin Reuters đã chất vấn Tổng thống về quyết định trên. Một đoạn video ghi lại cuộc trao đổi, do PBS News đăng tải, cho thấy ông Trump khẳng định mình vẫn “ổn” trong suốt quá trình vận động tranh cử.
Phóng viên này tiếp tục đặt câu hỏi về tình trạng sức khỏe của ông, với lý do ông đã phải “di chuyển rất nhiều”.
“Ồ, cô thật bệnh hoạn khi hỏi câu đó. Cô bị bệnh đấy,” ông Trump đáp lại.
“Cô đã theo tôi suốt hai tuần nay rồi. Tôi cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh. Cô thật đáng ghê tởm,” ông nói tiếp. “Hãy lo giữ gìn vóc dáng của mình đi. Trông cô tệ hại quá.”
Kansas là nơi diễn ra một trong những cuộc đua vào Thượng viện đầy cam go, có thể góp phần quyết định bên nào sẽ nắm quyền kiểm soát thượng viện vào năm tới. Thượng Nghị sĩ đương nhiệm Roger Marshall (thuộc Đảng Cộng hòa) đang phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh gay gắt từ ứng cử viên Đảng Dân chủ, Adam Hamilton.
Theo Decision Desk HQ, một đơn vị dự báo bầu cử độc lập, cuộc đua này đang nghiêng nhẹ về phía ông Marshall, với xác suất chiến thắng là 58%.
Ông Trump nói với các phóng viên rằng dù ông chọn hình thức vận động qua điện thoại tại bang Kansas thay vì trực tiếp đến đó vào thứ Bảy, thì thực tế “ông vẫn đang rất khỏe”. Tổng thống cũng nhắc nhở phóng viên này rằng ông vẫn sẽ di chuyển đến Florida vào thứ Sáu để tham dự một sự kiện vận động tranh cử.
“Tôi không thấy mình nhất thiết phải đến Kansas. Ngày mai tôi sẽ đến Florida,” ông nói.
Đây không phải là lần đầu tiên Tổng thống tỏ thái độ gắt gỏng với phóng viên trong những ngày gần đây. Đầu tháng này, tại Phòng Bầu dục, ông đã ngắt lời một phóng viên khi người này bắt đầu đặt câu hỏi về việc cải tạo sân gôn tại Công viên East Potomac cùng cuộc chiến pháp lý nảy sinh sau đó.
“Im lặng nào,” ông Trump chen ngang.
“Anh bị sao vậy? Anh là người bệnh hoạn à?” vị tổng thống nói thêm.
Ông Trump vận động trực tuyến tại 19 tiểu bang sau khi hủy bỏ một số sự kiện trực tiếp trước thềm bầu cử giữa kỳ
Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) cho biết hôm thứ Năm rằng cựu Tổng thống Trump sẽ tham gia các cuộc vận động qua điện thoại/trực tuyến tại 19 tiểu bang trước Ngày Bầu cử. Thông báo này được đưa ra sau khi ông hủy bỏ hai sự kiện trực tiếp dự kiến diễn ra tại Iowa và Kansas.
Ông Joe Gruters, Chủ tịch RNC, cho biết trong thông cáo báo chí về các sự kiện vận động trực tuyến này: “Cử tri trên khắp cả nước đều muốn lắng nghe ý kiến từ ông Trump trước Ngày Bầu cử, và chiến dịch nước rút trong 72 giờ tới sẽ tạo động lực lớn trong những ngày cuối cùng”.
Cho đến nay, ông Trump dự kiến sẽ xuất hiện trực tuyến tại 19 tiểu bang: Alabama, Alaska, Arizona, Colorado, Florida, Iowa, Kansas, Louisiana, Michigan, Montana, Nebraska, Nevada, New Mexico, New York, Ohio, Pennsylvania, Nam Carolina, Texas và Virginia. Ủy ban này cho biết có thể sẽ công bố thêm các sự kiện khác có sự tham gia của ông Trump.
Trong thông báo của mình, RNC cũng giải thích lý do hủy bỏ các cuộc vận động trực tiếp của ông Trump tại Kansas và Iowa, lưu ý rằng Đảng Cộng hòa đang ở “vị thế vững chắc” tại cả hai tiểu bang này.
Một chiến lược gia của Đảng Cộng hòa chia sẻ với The Hill rằng chiến dịch vận động dồn dập của ông Trump trong tháng 10 nhằm mục đích “đảm bảo mọi lá phiếu ủng hộ phong trào MAGA đều được thực hiện”, bất chấp sự sụt giảm trong mức độ ủng hộ dành cho Đảng Cộng hòa, đặc biệt là tại các thành trì truyền thống của đảng này.
Đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với một kỳ bầu cử giữa kỳ đầy khó khăn trong bối cảnh cử tri ngày càng bất mãn trước tình trạng chi phí sinh hoạt gia tăng dưới thời chính quyền Trump.
Trước đó, ông Trump từng tổ chức các cuộc vận động tại Kansas và Iowa để ủng hộ các ứng viên Thượng viện của Đảng Cộng hòa, những người đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ phía Đảng Dân chủ.
Một cuộc khảo sát của CNN/SSRS công bố hôm thứ Năm cho thấy ứng viên Đảng Dân chủ tại Kansas, ông Adam Hamilton, đang dẫn trước đối thủ là Thượng Nghị sĩ đương nhiệm Roger Marshall (Đảng Cộng hòa – bang Kansas) 4 điểm phần trăm trong cuộc đua vào Thượng viện; tuy nhiên, khoảng cách dẫn trước này vẫn nằm trong biên độ sai số của cuộc thăm dò. Tại Iowa, ứng viên Đảng Dân chủ Josh Turek đang thu hẹp khoảng cách với Dân biểu Đảng Cộng hòa Ashley Hinson – người từng nhiều lần bày tỏ quan điểm khác biệt với chính quyền Trump liên quan đến các chính sách thuế quan trên diện rộng và cuộc chiến tại Iran.
Kết quả thăm dò từ Emerson College/Nexstar cho thấy bà Hinson đang dẫn trước ông Turek 2 điểm phần trăm, tuy nhiên khoảng cách này vẫn nằm trong biên độ sai số của cuộc khảo sát. Phân tích từ đơn vị thực hiện thăm dò cũng chỉ ra rằng tỷ lệ ủng hộ dành cho nữ Dân biểu Đảng Cộng hòa này đã giảm 3 điểm phần trăm so với tháng 9, trong khi tỷ lệ ủng hộ đối với đối thủ của bà vẫn giữ nguyên.
Ủy ban hành động chính trị (PAC) của các đảng viên Dân chủ tại Thượng viện lần đầu tiên chi tiền tại Nam Carolina
Các đảng viên Dân chủ tại Thượng viện lần đầu tiên chi tiền cho quảng cáo tại Nam Carolina, trong bối cảnh các cuộc thăm dò cho thấy một cuộc đua sít sao tại bang vốn là thành trì của đảng Cộng hòa này.
Senate Majority PAC (SMP) – ủy ban hành động chính trị chủ chốt của các đảng viên Dân chủ tại Thượng viện trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ – sẽ chi 750.000 USD cho các quảng cáo kỹ thuật số tại bang Nam Carolina (biệt danh là “Bang Cây Cọ” – Palmetto State), tập trung vào cuộc đua giữa Thượng Nghị sĩ Darline Graham (đảng Cộng hòa) và ứng viên Annie Andrews (đảng Dân chủ).
“Chúng tôi sẽ làm nổi bật sự khác biệt rõ rệt giữa bà Andrews và bà Darline Graham, tập trung vào việc bà Graham đã góp phần đẩy chi phí chăm sóc sức khỏe và giá thuốc kê đơn tăng cao,” Lauren French, phát ngôn viên của SMP, viết trên nền tảng mạng xã hội X.
Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy cuộc đua giữa bà Graham và bà Andrews đang diễn ra rất gay cấn; một cuộc thăm dò của tờ New York Times phối hợp với Đại học Siena cho thấy cả hai ứng viên đều nhận được 48% sự ủng hộ từ các cử tri dự kiến đi bỏ phiếu.
Đã từ năm 1998 đến nay, bang Nam Carolina chưa từng bầu chọn một đảng viên Dân chủ nào vào Thượng viện.
Động thái từ SMP diễn ra sau khi đảng Cộng hòa rót thêm ngân sách vào Nam Carolina để hỗ trợ bà Graham, với tổng chi tiêu từ phía đảng này đã vượt mốc 20 triệu USD.
Theo hồ sơ gửi lên Ủy ban Bầu cử Liên bang, dù trước đó không nhận được sự hỗ trợ từ các nguồn bên ngoài, bà Andrews đã tự mình gây quỹ được hơn 20 triệu USD, so với con số 1,2 triệu USD của bà Graham.
Một trong những thách thức đối với bà Graham là khó khăn trong việc đoàn kết các thành viên đảng Cộng hòa. Dân biểu Ralph Norman (đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina) – đối thủ của bà Graham trong cuộc bầu cử sơ bộ – cho biết ông sẽ giữ lời hứa bỏ phiếu cho bà, nhưng kiên quyết từ chối tham gia vận động tranh cử cùng bà. Ông thậm chí còn tuyên bố rằng gia đình mình sẽ không ủng hộ bà.
Tổng thống Trump đã thực hiện nhiều chuyến thăm đến bang này để thúc đẩy ứng viên do chính ông lựa chọn. Bà Graham được Thống đốc Nam Carolina Henry McMaster (đảng Cộng hòa) bổ nhiệm vào vị trí này sau khi anh trai bà, Thượng Nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa), qua đời. Tuy nhiên, đảng Dân chủ từng chịu thất bại cay đắng tại Nam Carolina; điển hình là vào năm 2020, khi các cuộc thăm dò cho thấy một cuộc đua sít sao, nhưng cuối cùng Lindsey Graham đã đánh bại ứng viên đảng Dân chủ Jaime Harrison với cách biệt 10 điểm phần trăm.
Decision Desk HQ, một đơn vị dự báo bầu cử phi đảng phái và là đối tác của tờ The Hill, nhận định ông Graham có 65% cơ hội giành chiến thắng để đảm nhiệm trọn một nhiệm kỳ.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
