Calitoday (30/10/2026): Để trấn an cử tri Mỹ trong cuộc bỏ phiếu giữa kỳ ngày 03/11 sắp tới, hôm nay thứ Sáu 30/10, Tổng thống Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran “sẽ sớm kết thúc” mà không nêu rõ bằng cách nào.
Trong khi đó, các nhà hòa giải từ Qatar đã trở lại Tehran để thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình mà cả Iran và Mỹ đang cùng thương thảo.
Cũng trong thứ Sáu, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), tái khẳng định rằng hải quân Iran đã bị tiêu diệt, đồng thời cho biết các tuyến đường vận tải biển phía nam, đi qua eo biển Hormuz, hiện đã an toàn và thông suốt. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Iran cho biết 6 tàu thương mại đã trúng thủy lôi trên tuyến đường phía nam này trong vài ngày qua; phía hải quân Anh cũng xác nhận một vụ tấn công nhắm vào một con tàu trong khu vực.
Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ khẳng định Iran đã bị tiêu diệt và eo biển Hormuz vẫn thông suốt
Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), hôm thứ Sáu 30/10 đã nhắc lại khẳng định lâu nay của mình rằng hải quân Iran hiện “đang nằm dưới đáy biển”, đồng thời cho biết các tuyến đường hàng hải thương mại ở phía nam eo biển Hormuz đã được dọn sạch thủy lôi từ phía Iran và đảm bảo an toàn cho tàu thuyền qua lại. Trong một video đăng tải trên mạng xã hội, Cooper cho biết kể từ mùa hè, Hoa Kỳ đã hỗ trợ các đối tác vùng Vịnh xuất khẩu hơn 1,5 tỷ thùng dầu thô, trong khi lệnh phong tỏa của hải quân Mỹ đã ngăn chặn Iran xuất khẩu dầu qua eo biển này.
Cooper chia sẻ rằng ông vừa bay qua eo biển và tận mắt chứng kiến các “tài sản” quân sự của Hoa Kỳ đang hoạt động cả trên không lẫn trên mặt biển.
“Điều tôi không thấy,” Cooper nói, “chính là sự hiện diện của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Trong nhiều thập kỷ, họ từng tuần tra eo biển Hormuz và các vùng biển lân cận, thường xuyên quấy rối, đe dọa và tùy tiện bắt giữ các tàu thương mại; nhưng giờ đây họ hoàn toàn vắng bóng, bởi lẽ hải quân Iran hiện đã nằm dưới đáy biển cả rồi.”
Cooper nhắc lại tuyên bố mà Tổng thống Trump và Ngũ Giác Đài từng đưa ra từ cuối tháng 8 rằng: “Chúng tôi cũng đã dọn sạch các thủy lôi của Iran khỏi những tuyến đường hàng hải chính được quốc tế công nhận tại eo biển này. Hiện tại, các lực lượng Hoa Kỳ vẫn duy trì sự hiện diện và cảnh giác cao độ để đảm bảo rằng mọi tuyến đường huyết mạch qua eo biển Hormuz luôn thông suốt và an toàn.”
Những bình luận này được đưa ra một ngày sau khi hải quân Iran tuyên bố có bốn tàu đã trúng thủy lôi và mất khả năng hoạt động khi cố gắng đi qua eo biển này theo tuyến đường phía nam – lộ trình vốn được Hoa Kỳ bảo trợ. Trong khi đó, Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải thuộc Hải quân Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết vào tối thứ Năm rằng một tàu chở dầu đã bị một vật thể lạ tấn công tại eo biển này.
Hiện chưa rõ liệu con tàu được UKMTO báo cáo bị tấn công có nằm trong số bốn tàu mà phía Iran cho là đã trúng thủy lôi hay không.
Lực lượng Houthi bị cáo buộc thực hiện các cuộc tấn công nhắm vào dinh tổng thống tại Yemen
Một quan chức cảnh sát chia sẻ với hãng tin AFP rằng, vào thứ Sáu 30/10, lực lượng Houthi tại Yemen đã phóng hai tên lửa nhắm vào dinh tổng thống ở Aden. Vụ việc xảy ra chỉ vài giờ sau khi các lực lượng Ả Rập Xê Út thông báo đã chặn đứng một cuộc tấn công khác do nhóm này thực hiện nhắm vào vương quốc vùng Vịnh.
Aden – nơi đặt trụ sở của chính phủ Yemen (được quốc tế công nhận và nhận sự hậu thuẫn từ Ả Rập Xê Út) – đã liên tục trở thành mục tiêu tấn công kể từ khi cuộc nội chiến tại Yemen, vốn từng tạm lắng, bùng phát trở lại vào tháng Bảy.
Hai nhân chứng kể với AFP rằng họ đã nhìn thấy các xe cứu thương tiến vào khuôn viên dinh tổng thống ở Aden – một khu phức hợp lớn gồm nhiều tòa nhà, trong đó có các cơ sở được chính phủ Yemen và liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu sử dụng.
Trước đó không lâu, người dân địa phương cùng một phóng viên của AFP cho biết họ đã nghe thấy hai tiếng nổ lớn trong thành phố. Lực lượng Houthi, vốn kiểm soát thủ đô Sanaa ở phía bắc, gần đây nhất đã tấn công khu vực xung quanh sân bay Aden vào thứ Tư, sau khi tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ hải quân và một trại quân sự vào tuần trước.
Hải quân Anh cho biết tháng 10 ghi nhận số vụ tấn công cao kỷ lục tại eo biển Hormuz
Theo Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) – đơn vị được Hải quân Hoàng gia Anh hỗ trợ – số vụ tấn công được ghi nhận tại eo biển Hormuz và các vùng lân cận trong tháng 10 cao hơn bất kỳ tháng nào khác kể từ khi cuộc xung đột giữa Iran và Mỹ bắt đầu.
Theo UKMTO, trong tháng 10 đã có hơn 30 vụ tấn công xảy ra tại eo biển Hormuz, vịnh Oman hoặc vịnh Ba Tư. Trước đó, chỉ có tháng 3 – tháng đầu tiên của cuộc xung đột – là ghi nhận số vụ tấn công đạt mức 30. Số vụ tấn công trong tháng 10 cao gấp đôi so với tháng 9. Mặc dù thực tế có thể còn nhiều vụ tấn công hơn, UKMTO chỉ thống kê các vụ việc được báo cáo bởi các tàu thuyền đã được xác minh trong khu vực.
Cuộc xung đột này cũng đã bước sang 8 tháng trong tuần này, kể từ khi bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. UKMTO cho biết, kể từ khi xung đột nổ ra, đã có 145 sự cố được ghi nhận. Mặc dù UKMTO không xác định bên nào đã khai hỏa các loại đạn pháo nhắm vào tàu thuyền, nhưng phần lớn các cuộc tấn công đều xuất phát từ phía Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thường xuyên đứng ra nhận trách nhiệm về các vụ tấn công này.
Iran cũng tuyên bố rằng nhiều tàu thuyền trong khu vực đã va phải thủy lôi, mặc dù phần lớn các trường hợp này không xuất hiện trong danh sách sự cố do UKMTO công bố.
Theo UKMTO, kể từ ngày 6 tháng 7, trong số 81 vụ tấn công bằng đạn pháo nhắm vào các tàu thuyền tại khu vực eo biển Hormuz, có 59 vụ xảy ra dọc theo tuyến đường phía nam. Hoa Kỳ đã ủng hộ tuyến đường phía nam và sử dụng nó để hộ tống các tàu chở dầu rời khỏi Vịnh Ba Tư, trong khi Iran gọi tuyến đường này là bất hợp pháp và cho rằng các tàu cần di chuyển về phía bắc, dọc theo bờ biển Iran.
UAE cho biết sự cố tràn dầu từ tàu chở dầu tại eo biển Hormuz đã được kiểm soát
Theo thông tin từ hãng thông tấn chính thức WAM của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), không phát hiện thêm tình trạng rò rỉ dầu từ tàu chở dầu GEM NO. 2 sau sự cố tràn dầu xảy ra trong vùng lãnh hải của quốc gia này. Hiện tại, các hoạt động làm sạch vẫn đang được triển khai dọc theo đường bờ biển UAE.
WAM dẫn lời Bộ Năng lượng và Cơ sở hạ tầng cho biết hôm thứ Sáu rằng các đội kỹ thuật đã sửa chữa những phần bị hư hại trên tàu, khôi phục một số hệ thống vận hành và đánh giá độ bền kết cấu của con tàu. Các nhà chức trách xác nhận nguồn gây tràn dầu đã được ngăn chặn.
Theo Bộ Biến đổi Khí hậu và Môi trường, vệt dầu loang tập trung ở khu vực ngoài khơi Umm Al-Quwain, trải dài về phía các vùng ven biển của Ras Al Khaimah, Ajman và Sharjah.
Mức độ ô nhiễm đã giảm bớt, trong khi công tác giám sát và làm sạch vẫn đang tiếp tục.
Ả Rập Xê Út đánh chặn Drone và tên lửa do lực lượng Houthi phóng đi
Bộ Tư lệnh Liên quân tại Ả Rập Xê Út cho biết, vào chiều thứ Sáu 30/10, nước này đã đánh chặn một máy bay không người lái gần thủ đô Riyadh, đồng thời ngăn chặn một tên lửa đạn đạo ở miền nam Ả Rập Xê Út.
Liên quân khẳng định cả hai mục tiêu này đều do lực lượng Houthi phóng đi. Hiện chưa rõ vị trí chính xác nơi tên lửa bị đánh chặn ở miền nam Ả Rập Xê Út.
Lực lượng Houthi thường xuyên nhắm mục tiêu vào các địa điểm tại Ả Rập Xê Út, từ những khu vực sát biên giới Yemen cho đến các địa điểm nằm sâu trong nội địa hàng trăm dặm, bao gồm cả thủ đô Riyadh. Các sân bay thường xuyên trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công của lực lượng này. Trước đó, liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu thông báo đã đánh chặn một thiết bị bay không người lái gần thành phố linh thiêng Mecca; phía Houthi phủ nhận việc lực lượng của họ đã phóng thiết bị này.
Lebanon khởi tố 13 cá nhân liên quan đến chất nổ của Hezbollah bị tịch thu
Một tòa án quân sự tại Lebanon hôm thứ Sáu đã khởi tố 13 cá nhân vì cáo buộc liên quan đến việc vận chuyển chất nổ cho Hezbollah. Thông tin này được một nguồn tin tư pháp chia sẻ với hãng tin AFP, sau khi chính quyền thu giữ lô hàng nặng khoảng 1.100 pound (khoảng 500 kg) vào đầu tháng này.
Các cáo buộc được đưa ra trong bối cảnh Hezbollah – lực lượng chính trị và bán quân sự lớn tại Lebanon, vốn bị Mỹ và Israel coi là tổ chức khủng bố do Iran hậu thuẫn – đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng. Tổ chức này đã suy yếu sau các cuộc xung đột liên tiếp với Israel, và hiện đang chịu sức ép mạnh mẽ từ chính quyền Beirut – với sự ủng hộ từ chính quyền Trump – nhằm giải giáp cánh quân sự của họ.
Trong số 13 người bị khởi tố, chỉ có hai người đã bị bắt giữ và tám người được xác định danh tính; năm người còn lại chỉ được biết đến qua bí danh.
Một quan chức tư pháp cho biết với AFP rằng các thủ tục tố tụng đã được khởi động “đối với 12 thành viên Hezbollah và một người là vợ/chồng của một trong số các thành viên này”. Nguồn tin cho biết họ bị buộc tội “vi phạm các quyết định của chính phủ, tàng trữ vũ khí và chất nổ, cùng âm mưu phạm tội nhằm làm suy yếu thẩm quyền của nhà nước”.
Trong một động thái hiếm hoi, Hezbollah đã thừa nhận quyền sở hữu đối với phương tiện vận chuyển cùng lô hàng nói trên, thậm chí còn yêu cầu trả lại số chất nổ này.
Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam khẳng định rằng chính quyền “sẽ xử lý các loại vũ khí nằm ngoài khuôn khổ pháp luật với sự kiên quyết cần thiết”.
Vào tháng 6, Lebanon và Israel đã ký kết một thỏa thuận hòa bình khung, trong đó bao gồm việc giải giáp Hezbollah và lộ trình rút quân dần dần của Israel khỏi các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng ở miền nam Lebanon, với quân đội Lebanon sẽ tiếp quản để đảm bảo an ninh tại khu vực này.
Cho đến nay, Hezbollah vẫn kiên quyết từ chối giải giáp hoặc thừa nhận lệnh ngừng bắn. Đồng thời, phần lớn khu vực mà Israel gọi là “vùng an ninh” bị chiếm đóng ở miền nam Lebanon vẫn chưa được bàn giao lại cho các lực lượng Lebanon.
Oman sơ tán 25 thuyền viên khỏi các tàu đang bốc cháy ngoài khơi eo biển Hormuz
Trung tâm An ninh Hàng hải Oman cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Sáu rằng, hải quân nước này đã sơ tán 25 thuyền viên khỏi một tàu thương mại treo cờ Panama sau khi con tàu bị tấn công và bốc cháy trên eo biển Hormuz.
Hoạt động sơ tán được thực hiện với sự phối hợp của Trung tâm An ninh Hàng hải, diễn ra cách bờ biển tỉnh Musandam — cực bắc của Oman, nơi vươn ra giữa eo biển Hormuz — khoảng 1,6 hải lý.
Hải quân Oman cho biết trong một tuyên bố rằng các thuyền viên đã “được cung cấp sự chăm sóc y tế cần thiết”.
Trước đó cùng ngày, hải quân Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thông báo hai con tàu đã bốc cháy sau khi va phải thủy lôi ở eo biển Hormuz. Sự việc xảy ra khi các tàu này cố gắng sử dụng các tuyến đường hàng hải gần bờ biển Oman — những tuyến đường mà quân đội Mỹ khẳng định là an toàn và thông suốt, trong khi Tehran lại coi là bất hợp pháp.
Hải quân Iran tuyên bố đã phá hủy một “thiết bị bay không người lái của kẻ thù”
Hải quân Iran hôm thứ Sáu cho biết một thiết bị bay không người lái (drone) của kẻ thù đã bị “tấn công và phá hủy” ở phía đông eo biển Hormuz.
Trong một tuyên bố, lực lượng hải quân này cũng cho biết hai tàu chở dầu đã “bị hư hại và bốc cháy sau khi va phải thủy lôi”. Họ cáo buộc các con tàu này đã phớt lờ những cảnh báo, di chuyển vào các vùng biển cấm và không an toàn trong khi tắt hệ thống theo dõi.
Hiện chưa rõ liệu hai con tàu mà Hải quân Iran đề cập có phải là những tàu chở dầu mà Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã báo cáo trước đó cùng ngày là trúng thủy lôi tại eo biển này hay không.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
