Nước máy tại hàng nghìn hộ gia đình Mỹ đã ghi nhận nồng độ nitrate ở mức báo động — một loại độc tố liên quan trực tiếp đến ung thư và dị tật bẩm sinh.
Một báo cáo mới nhất cho thấy hơn 62 triệu người Mỹ — tương đương khoảng 20% dân số — có thể đang tiếp xúc với nồng độ nitrate nguy hiểm trong nguồn nước sinh hoạt hàng ngày.
Nitrate là hợp chất của nitơ và oxy có tự nhiên trong không khí, nước, đất và thực vật. Tuy nhiên, chúng trở thành mối nguy hại cho sức khỏe khi nước mưa cuốn trôi các loại phân bón giàu nitơ dùng trong nông nghiệp vào mạch nước ngầm, sông suối, rồi chảy vào hệ thống nước công cộng ở hạ nguồn.
Theo báo cáo công bố hôm thứ Năm bởi Nhóm Công tác Môi trường (EWG) — một tổ chức vận động y tế phi lợi nhuận: Nitrate không màu, không vị và không mùi. Ngay cả ở nồng độ thấp trong nước uống, chất này cũng có liên quan đến các bệnh về tuyến giáp; ung thư dạ dày, thận, bàng quang, đại trực tràng; cùng các nguy cơ sinh non và dị tật bẩm sinh.
Mối nguy hại từ nồng độ thấp
Các hướng dẫn liên bang thiết lập từ năm 1962 — vốn chưa từng được cập nhật — quy định mức an toàn của nitrate là 10 mg/lít. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy các tác động tiêu cực đến sức khỏe đã xuất hiện ở mức 5 mg, 3 mg, thậm chí chỉ 2 mg/lít.
Để đánh giá mức độ phơi nhiễm, các nhà nghiên cứu đã sử dụng cơ sở dữ liệu nước máy của EWG từ gần 50.000 hệ thống nước công cộng trên khắp 50 bang của Mỹ trong giai đoạn 2021-2023.
Báo cáo chỉ ra những con số đáng lo ngại:
- Hơn 6.000 hệ thống nước cộng đồng, phục vụ hơn 62,1 triệu người, có mức nitrate từ 3 mg/lít trở lên.
- Hơn 3.200 hệ thống trong số đó có mức từ 5 mg/lít trở lên — nồng độ liên quan đến ung thư đại trực tràng và buồng trứng.
- Nhiều thành phố lớn như Los Angeles, Phoenix, Philadelphia, Las Vegas và San Jose đều ghi nhận các mẫu nước vượt mức 3 mg/lít.
Ô nhiễm cực nặng tại các hệ thống giếng khoan
Đáng báo động hơn, có hơn 3 triệu người đang sử dụng nguồn nước có nồng độ nitrate bằng hoặc vượt ngưỡng giới hạn pháp lý (10 mg/lít). Thậm chí, một hệ thống nước tại Dinuba, California còn ghi nhận mức 50 mg/lít — cao nhất cả nước.
Hầu hết các cộng đồng có nồng độ độc tố cao nhất là các khu vực nhỏ sử dụng nước giếng khoan tại địa phương. Nguồn nitrate chính được xác định là từ phân gia súc và phân bón hóa học trong canh tác nông nghiệp. Bà Anne Schechinger, tác giả báo cáo, cảnh báo: “Ô nhiễm nitrate có thể ảnh hưởng đến những người ở rất xa vùng hạ lưu. Ngay cả khi bạn ở thành phố lớn, nguồn nước của bạn vẫn có thể bắt nguồn từ những dòng sông chảy qua các trang trại cách đó hàng dặm.”
Giải pháp bảo vệ sức khỏe
Các hệ thống nước công cộng khi phát hiện nồng độ vượt ngưỡng 10 mg/lít buộc phải thông báo cho người dân và tiến hành xử lý. Tuy nhiên, chi phí vận hành các nhà máy loại bỏ nitrate là rất đắt đỏ, ví dụ như tại Des Moines, Iowa, chi phí này tiêu tốn hơn 10.000 USD mỗi ngày.
Đối với người tiêu dùng, các chuyên gia khuyến nghị:
- Sử dụng hệ thống lọc RO (thẩm thấu ngược): Đây là phương pháp hiệu quả nhất, có thể loại bỏ tới 99% tạp chất. Nên lắp máy lọc tại vòi nước lạnh trong bếp để dùng cho việc ăn uống và nấu nướng.
- Tránh dùng nước đóng chai: Nước đóng chai đôi khi ít được kiểm soát nghiêm ngặt hơn nước máy.
- Kiểm tra nguồn nước: Người dân có thể tra cứu mã bưu chính trên cơ sở dữ liệu của EWG để biết chất lượng nước tại nơi mình ở.
Dù các quy định pháp lý chưa được thắt chặt ngay lập tức, các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc tự trang bị hệ thống lọc là giải pháp cần thiết để đảm bảo an tâm và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nguồn CNN
