Vụ bê bối gian lận quy mô lớn trên toàn bang Minnesota đang nổi lên như một gánh nặng tiềm tàng đối với Đảng Dân chủ trong cuộc đua Thượng viện được theo dõi sát sao trong năm nay.
Đặc biệt, một số đảng viên Dân chủ lo ngại rằng đường dây rửa tiền diện rộng — ước tính có thể đã chiếm đoạt tới khoảng 9 tỷ USD — sẽ gây bất lợi cho Phó Thống đốc Peggy Flanagan, nhân vật số hai trong chính quyền Thống đốc Minnesota Tim Walz (D). Bà Flanagan hiện đang tranh cử với Dân biểu Angie Craig (D–Minn.) để giành đề cử của đảng, thay thế Thượng nghị sĩ Tina Smith (D–Minn.) sắp mãn nhiệm.
Những người khác trong đảng lo rằng vụ việc có thể trở thành thách thức chung cho toàn bộ Đảng Dân chủ tại “Bang Ngôi Sao Phương Bắc”, trong bối cảnh Tổng thống Trump, Lãnh đạo phe đa số Hạ viện Tom Emmer (R–Minn.) cùng các nghị sĩ Cộng hòa khác tìm cách biến đây thành một chủ đề tranh cử trọng tâm. Áp lực càng gia tăng sau khi một video lan truyền mạnh của YouTuber bảo thủ Nick Shirley cáo buộc gian lận tại các cơ sở giữ trẻ được liên bang tài trợ ở bang này.
“Rất khó nói mức độ những thách thức về gian lận tại Minnesota sẽ tác động ra sao đến cuộc bầu cử sơ bộ Thượng viện của đảng DFL. Tuy nhiên, tôi cho rằng vấn đề này sẽ hiện diện thường trực trong mọi cuộc đua năm 2026,” ông Mike Erlandson, cựu Chủ tịch Đảng Dân chủ–Nông dân–Lao động (DFL) Minnesota, viết trong email gửi The Hill.
“Vai trò lãnh đạo của Phó Thống đốc trong chính quyền Walz–Flanagan tạo ra thách thức cho bà ấy, đặc biệt nếu vụ việc tiếp tục leo thang,” ông nói thêm. “Ít nhất, điều đó buộc bà phải ở thế phòng thủ.”
Bà Craig, bà Flanagan và ứng viên DFL Billy Nord đang cạnh tranh để giành đề cử của đảng trong cuộc bầu cử sơ bộ ngày 11/8 nhằm kế nhiệm bà Smith. Cuộc đua sơ bộ Thượng viện của Đảng Dân chủ phần lớn đã trở thành một “cuộc chiến ủy nhiệm” giữa hai cánh trong đảng: phe trung dung và dòng chính ủng hộ nữ dân biểu Craig, trong khi phe cấp tiến đứng sau bà Flanagan.
Dù tổ chức phân tích phi đảng phái Cook Political Report xếp ghế của bà Smith vào loại “nhiều khả năng thuộc về Dân chủ” — Đảng Cộng hòa chưa thắng một chức vụ cấp bang nào tại Minnesota kể từ khi cựu Thống đốc Tim Pawlenty (R) tái đắc cử năm 2006 — nhiều đảng viên Dân chủ vẫn tin rằng chiếc ghế này có thể trở nên cạnh tranh, đặc biệt nếu cựu phóng viên NFL Michele Tafoya tham gia cuộc đua.
Vụ bê bối gian lận cũng đã gây áp lực lên Thống đốc Walz, cựu ứng viên phó tổng thống năm 2024, hiện đang tranh cử nhiệm kỳ thứ ba. Chính quyền của ông cho rằng số tiền bị chiếm đoạt là hàng chục triệu USD — thấp hơn nhiều so với con số 9 tỷ USD mà các công tố viên nêu ra — và đã triển khai một loạt biện pháp, bao gồm việc mở cuộc kiểm toán hơn một chục dịch vụ Medicaid. Ông Walz cũng bổ nhiệm Tim O’Malley, cựu Giám đốc Cơ quan Điều tra Hình sự Minnesota, làm Giám đốc Chương trình Liêm chính của bang.
Tuy vậy, các nghị sĩ Cộng hòa đã bắt đầu gắn hai ứng viên Thượng viện của Đảng Dân chủ với vụ bê bối nói chung. Bà Tafoya — người có thể sớm chính thức nhập cuộc — đã công kích cả bà Flanagan lẫn bà Craig về vấn đề này.
Bà Flanagan cũng vấp phải chỉ trích từ phía Cộng hòa khi đội khăn hijab trong một lần xuất hiện trên kênh Somali TV Minnesota, nơi bà bày tỏ sự ủng hộ đối với cộng đồng người Somali. Phần lớn các bị cáo trong các vụ gian lận có nguồn gốc Somali, khiến cộng đồng này ngày càng bị soi xét. Gần đây, ông Emmer gây chú ý khi kêu gọi trục xuất toàn bộ người Somali có liên quan đến gian lận tại bang — dù đa số trong số đó là công dân sinh ra tại Mỹ hoặc đã nhập quốc tịch.
Chiến dịch của bà Flanagan giải thích rằng phó thống đốc chỉ đội hijab “vì sự tôn trọng” sau khi được một người bạn trao cho trong chuyến thăm, đồng thời cho rằng sự phẫn nộ nên được hướng tới “những người đàn ông che mặt tống công dân Mỹ lên xe và vi phạm Hiến pháp.”
Trong các cuộc phỏng vấn với The Hill tháng trước, cả bà Craig và bà Flanagan đều lên án gian lận, đồng thời nhấn mạnh các biện pháp mà Thống đốc Walz đã triển khai để giải quyết vấn đề.
“Thống đốc coi việc chống gian lận là ưu tiên hàng đầu, và nếu bạn lừa đảo chính phủ ở Minnesota, bạn cần biết rằng mình sẽ bị bắt, bị truy tố và phải vào tù,” bà Craig nói. “Hoàn toàn không có chỗ cho sự dung thứ nào cả, và tôi nghĩ trong ba năm qua, thông điệp đó đã được ông ấy thể hiện rất rõ.”
Bà Craig cũng cho biết bà đã tham gia xây dựng các dự luật nhằm chống gian lận.
“Bất kỳ hình thức gian lận nào cũng đều hoàn toàn không thể chấp nhận,” bà Flanagan nói với The Hill trước khi xuất hiện trên Somali TV Minnesota, cho biết ý nghĩ “ai đó ăn cắp từ trẻ em, gia đình, người khuyết tật và các cộng đồng dễ tổn thương” khiến bà “vô cùng phẫn nộ” với tư cách một cựu giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận. Bà nhắc lại việc ông Walz bổ nhiệm ông O’Malley làm “sa hoàng chống gian lận”, đồng thời cho rằng ông Trump là đạo đức giả trong vấn đề này.
“Tôi nghĩ những bê bối gian lận và tham nhũng đang bao quanh Donald Trump vào thời điểm này cũng nằm trong suy nghĩ của người dân Minnesota,” bà nói, viện dẫn việc ông Trump sa thải hàng loạt tổng thanh tra của các cơ quan liên bang.
Tuy nhiên, chiến dịch của bà Flanagan cũng tìm cách tạo khoảng cách giữa bà và Thống đốc Walz. Trong tuyên bố gửi The Hill, phát ngôn viên Alexandra Fetissoff nhấn mạnh: “Bất chấp những nỗ lực của Đảng Cộng hòa nhằm gán mọi thành viên Đảng Dân chủ với gian lận — trong khi bỏ qua tham nhũng và gian lận trắng trợn của chính Tổng thống — Thống đốc đã nhiều lần khẳng định rằng trách nhiệm cuối cùng thuộc về ông.”
“Phó Thống đốc là ứng viên tốt nhất để thắng cả bầu cử sơ bộ lẫn tổng tuyển cử, và đại diện cho người dân Minnesota tại Thượng viện,” bà Fetissoff nói thêm.
Một số đảng viên Dân chủ không cho rằng vụ bê bối sẽ đóng vai trò lớn trong bầu cử sơ bộ, nhưng lo ngại rằng nếu giành được đề cử, bà Flanagan có thể dễ bị tổn thương hơn trong tổng tuyển cử do vị trí hiện tại của bà. Đồng thời, một số chuyên gia cho rằng việc bà có những khác biệt cá nhân với thống đốc cũng có thể giúp bà “giảm nhiệt” phần nào trước vấn đề này.
“Một cách tiếp cận là bà ấy có thể tách mình khỏi thống đốc và nói rằng: ‘Tôi không điều hành nhánh hành pháp,’ nhưng bà ấy vẫn là phó thống đốc, và họ gần như cùng nhau điều hành trong ba năm đầu nhiệm kỳ,” ông Brian Melendez, cựu Chủ tịch DFL Minnesota, nhận định. “Vì vậy, sẽ dễ dàng hơn để người ta chỉ trích bà ấy.”
Ông cho rằng bà Flanagan có lẽ nên phản bác lập luận cho rằng gian lận “nên bị đổ hoàn toàn lên đầu chính quyền Walz”, thay vì chỉ chuyển trách nhiệm sang thống đốc.
Một đảng viên Dân chủ Minnesota từng tham gia nhiều chiến dịch cấp bang — và không liên quan trực tiếp đến cuộc đua Thượng viện — cho biết họ không thấy vấn đề gian lận sẽ ảnh hưởng lớn đến bầu cử sơ bộ, nhưng có thể là điểm yếu của bà Flanagan trong tổng tuyển cử, khi Đảng Cộng hòa xem đây là “tấm vé thoát khỏi vùng hoang dã chính trị” của họ.
Những người khác lại nhìn nhận vụ bê bối như một thách thức rộng hơn đối với toàn đảng. “Tôi thấy đây là một vấn đề cho Peggy, cho cơ quan lập pháp, cho thống đốc — và sẽ là thách thức cho toàn bộ Đảng Dân chủ trong năm tới,” ông Corey Day, cựu Giám đốc điều hành DFL Minnesota, nói với The Hill.
Theo ông Day, Đảng Cộng hòa “sẽ làm mọi cách để giữ cho vấn đề này luôn ở trung tâm các cuộc tranh luận.”
Tuy nhiên, một số nhà quan sát không cho rằng gian lận là vấn đề đủ mạnh để giúp Cộng hòa chiến thắng. Chiến lược gia Dân chủ Abou Amara nói rằng không ngạc nhiên nếu Cộng hòa tìm cách gắn bà Flanagan với vụ bê bối nếu bà thắng sơ bộ, nhưng điều đó “khó đủ để đưa họ về đích” trong tháng 11.
“Về bản chất, liệu vấn đề này có đủ sức lấn át các động lực vĩ mô của một kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không?” ông Amara đặt câu hỏi. “Theo tôi, là không.”
Ông Larry Jacobs, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính trị và Quản trị thuộc Đại học Minnesota, cũng tỏ ra hoài nghi rằng vấn đề này sẽ gây tổn hại lớn cho Đảng Dân chủ nói chung hay cho riêng bà Flanagan. Ông cho rằng các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường xoay quanh “đảng của tổng thống đương nhiệm” và không thấy vị phó thống đốc cấp tiến dễ bị tổn thương vì bê bối gian lận, mà vì những vấn đề khác.
Trong khi vụ việc có thể khuấy động cuộc đua sơ bộ giữa bà Craig và bà Flanagan, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng Đảng Dân chủ nhiều khả năng sẽ hưởng lợi từ bối cảnh chính trị thuận lợi hơn, khi các vấn đề về chi phí sinh hoạt và kinh tế tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu của cử tri.
Bà Maddy McDaniel, phát ngôn viên của ủy ban vận động Thượng viện Đảng Dân chủ, nói với The Hill rằng Đảng Cộng hòa “sẽ bị kéo tụt bởi sự ủng hộ của họ đối với chương trình nghị sự GOP cực độc hại, tước bỏ chăm sóc y tế của hàng chục nghìn người dân Minnesota và làm tăng chi phí sinh hoạt.”
Một số ý kiến còn cho rằng Cộng hòa có thể đang “đi quá tay” với vấn đề gian lận và vô tình kích hoạt một khối cử tri mới có lợi cho Dân chủ vào tháng 11.
“Bạn đang thấy kiểu nhắm mục tiêu quy mô lớn, mang tính bừa bãi, vào cộng đồng Đông Phi. Và đang có phản ứng ngược,” ông Amara nói. “Điều đó có thể kích hoạt hàng chục nghìn cử tri Đông Phi mới, hoặc những cử tri thiên Dân chủ nhưng trước đây ít đi bầu.”
Nguồn The Hill
