Việt Nam nay lại có 8 tỷ phú đô-la trong danh sách của Forbes, nhưng đằng sau những con số tài sản lên tới hàng tỷ đô-la là một câu hỏi đáng để ý: tại sao tài sản của một nhóm người rất nhỏ lại có thể gia tăng mạnh mẽ, trong khi cuộc sống của không ít người dân vẫn còn chật vật? Và khoảng cách giàu nghèo này chỉ phản ảnh sức mạnh của thị trường, hay còn liên hệ tới những vấn đề về cơ hội làm ăn, chính sách và lợi ích nhóm?…
Ngày 27/9/2026, bảng xếp hạng tỷ phú theo thời gian thực của Forbes ghi nhận Việt Nam trở lại với 8 tỷ phú đô-la, sau khi ông Nguyễn Đăng Quang, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Masan, vượt trở lại ngưỡng 1 tỷ đô-la. Theo Forbes, tài sản của ông Quang được ước tính đúng 1 tỷ đô-la, đứng hạng 3.328 trong danh sách những người giàu nhứt thế giới. Trước đó, vào giữa tháng 9, tài sản của ông đã giảm xuống dưới mức 1 tỷ đô-la, khiến tên ông tạm thời biến mất khỏi bảng xếp hạng.
Theo số liệu Forbes cập nhựt mới nhất, ông Phạm Nhật Vượng, Chủ tịch Vingroup, tiếp tục đứng đầu danh sách những người giàu nhứt Việt Nam, với tài sản ước tính 36,2 tỷ đô-la, đứng thứ 64 trên thế giới. Kế tiếp là bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Chủ tịch Vietjet, với khoảng 4,2 tỷ đô-la. Bà Phạm Thu Hương, Phó Chủ tịch Vingroup và là phu nhân ông Phạm Nhật Vượng, có khoảng 4,1 tỷ đô-la; bà Phạm Thúy Hằng, Phó Chủ tịch Vingroup và là em gái bà Hương, có khoảng 2,9 tỷ đô-la. Ông Trần Đình Long, Chủ tịch Hòa Phát, và ông Hồ Hùng Anh, Chủ tịch Techcombank, mỗi người có khoảng 2,3 tỷ đô-la. Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch VPBank, có khoảng 1,2 tỷ đô-la, trong khi ông Nguyễn Đăng Quang đứng ở mức 1 tỷ đô-la.
Điều đáng chú ý là phần lớn tài sản được ghi trong bảng xếp hạng này không phải là tiền mặt nằm sẵn trong trương mục ngân hàng. Forbes tính toán tài sản của các tỷ phú dựa trên nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhứt là giá cổ phiếu và tỷ lệ sở hữu của họ tại các doanh nghiệp. Khi giá cổ phiếu tăng, trị giá tài sản trên giấy tờ của những cổ đông lớn cũng tăng theo; ngược lại, khi cổ phiếu xuống giá, tài sản được Forbes ước tính cũng có thể sụt hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đô-la. Trường hợp ông Nguyễn Đăng Quang là một thí dụ rõ ràng: cổ phiếu MSN phục hồi và kết thúc phiên giao dịch ngày 25/9 ở mức khoảng 70.100 đồng, giúp trị giá tài sản của ông vượt trở lại ngưỡng 1 tỷ đô-la.
Nhưng câu chuyện Việt Nam có 8 tỷ phú đô-la cũng đặt ra một vấn đề rộng lớn hơn về sự phân chia của cải. Làm thế nào một quốc gia vẫn còn mức lợi tức bình quân thấp hơn nhiều quốc gia phát triển lại có những cá nhân sở hữu tài sản hàng tỷ đô-la, thậm chí có một doanh nhân Việt Nam nằm trong nhóm khoảng 100 người giàu nhứt thế giới? Trước hết, câu trả lời nằm ở sự khác biệt giữa tài sản của một cá nhân và mức sống trung bình của toàn xã hội. Một nền kinh tế có thể cùng lúc xuất hiện những doanh nghiệp có trị giá vốn hóa rất lớn, trong khi hàng triệu gia đình vẫn có mức lợi tức khiêm tốn. Hai hiện tượng này, xét về mặt kinh tế, không nhứt thiết mâu thuẫn với nhau.
Trường hợp ông Phạm Nhật Vượng đặc biệt đáng chú ý. Đầu tháng 9/2026, Forbes từng ghi nhận tài sản của ông ở mức 38,4 tỷ đô-la, đứng thứ 55 thế giới, trong bối cảnh cổ phiếu Vingroup tăng mạnh. Forbes cho biết trị giá tài sản của ông đã gia tăng đáng kể trong năm 2026, phần lớn gắn với diễn biến cổ phiếu Vingroup và việc tập đoàn mở rộng đầu tư vào những dự án lớn. Điều này một lần nữa cho thấy thứ hạng của các tỷ phú trên thế giới có thể thay đổi rất nhanh theo diễn biến của thị trường chứng khoán.
Theo một phân tích được công bố ngày 23/9, chỉ riêng vợ chồng ông Phạm Nhật Vượng đã chiếm khoảng 76% tổng tài sản của 7 tỷ phú Việt Nam vào thời điểm đó. Con số này cho thấy tài sản của giới tỷ phú Việt Nam tập trung rất cao vào một số cá nhân và gia đình.
Bởi vậy, câu chuyện Việt Nam có 8 tỷ phú đô-la không nên chỉ được nhìn dưới góc độ “Việt Nam ngày càng giàu”. Nó đồng thời đặt ra câu hỏi về phẩm chất của sự tăng trưởng kinh tế và cách thành quả kinh tế được phân chia. Một mặt, sự xuất hiện của những tập đoàn có trị giá lớn cùng những doanh nhân vươn lên bảng xếp hạng toàn cầu có thể phản ảnh sự phát triển của khu vực doanh nghiệp tư nhân và thị trường vốn. Mặt khác, nếu tài sản tập trung quá cao trong tay một nhóm rất nhỏ, trong lúc đời sống của đông đảo người dân vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thì vấn đề phân chia lợi tức, cơ hội kinh tế và sự minh bạch của môi trường làm ăn vẫn cần được theo dõi.
NGƯỜI QUAN SÁT
