Sau hơn ba năm đối đầu với các đợt tấn công UAV dày đặc trên chiến trường, Ukraine đang mang kinh nghiệm chống drone sang Trung Đông. Những bài học khốc liệt từ cuộc chiến với Nga giờ đây trở thành kiến thức quân sự mà nhiều quốc gia muốn học hỏi để đối phó UAV do Iran phát triển…
Kinh nghiệm chiến tranh tích lũy từ hơn ba năm đối đầu với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Nga, khiến Ukraine trở thành một nguồn tham khảo đặc biệt đối với nhiều quốc gia. Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông gia tăng và các cuộc tấn công bằng UAV do Iran phát triển ngày càng phổ biến, Kiev đang bắt đầu chia sẻ kinh nghiệm chống drone với các đối tác trong khu vực. Động thái này không chỉ mang ý nghĩa quân sự, mà còn phản ánh sự lan rộng của công nghệ chiến tranh hiện đại từ chiến trường Đông Âu sang Trung Đông.
Ngày 8/3/2026, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết một nhóm chuyên gia quân sự nước này đã được cử tới Trung Đông để tham gia chương trình tư vấn và đào tạo về phòng thủ chống UAV. Theo nguồn tin từ chính phủ Ukraine, phái đoàn bao gồm các kỹ sư radar, chuyên gia tác chiến điện tử và sĩ quan phòng không từng trực tiếp tham gia chiến dịch chống máy bay không người lái của Nga trong cuộc chiến kéo dài từ năm 2022.
Theo các quan chức Kiev, mục tiêu của chuyến đi là chia sẻ kinh nghiệm thực tế về cách phát hiện, theo dõi và vô hiệu hóa các loại drone tấn công hiện đại, đặc biệt là những dòng UAV có thiết kế tương tự các loại được phát triển tại Iran. Những máy bay không người lái kiểu này đã trở thành vũ khí phổ biến trong nhiều cuộc xung đột gần đây vì chi phí thấp nhưng hiệu quả chiến thuật cao.
Một quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng Ukraine, đại tá Andriy Kovalenko, cho biết trong cuộc họp báo tại Kiev ngày 9/3/2026 rằng, các quốc gia Trung Đông đang đặc biệt quan tâm đến kinh nghiệm của Ukraine trong việc đối phó với các cuộc tấn công drone quy mô lớn. Theo ông, quân đội Ukraine đã phải đối mặt với hàng nghìn UAV tấn công kể từ khi chiến tranh với Nga bùng nổ.
Kovalenko cho biết các hệ thống phòng thủ của Ukraine đã phát triển nhiều phương pháp sáng tạo để chống lại loại vũ khí này. Ban đầu, các lực lượng phòng không Ukraine chủ yếu dựa vào tên lửa phòng không đắt tiền để bắn hạ drone. Tuy nhiên, khi số lượng UAV tấn công ngày càng lớn, chiến lược đã thay đổi. Các đơn vị phòng thủ bắt đầu kết hợp nhiều công nghệ khác nhau, từ radar tầm thấp, súng phòng không, tác chiến điện tử cho tới các hệ thống gây nhiễu tín hiệu GPS.
Theo lời Tổng thống Volodymyr Zelenskyy trong một bài phát biểu ngày 7/3/2026 tại Kiev, cuộc chiến với drone đã buộc Ukraine phải “học cách chiến đấu trong một kỷ nguyên mới của chiến tranh công nghệ”. Ông nhấn mạnh rằng những kinh nghiệm này có thể giúp các quốc gia khác đối phó với các mối đe dọa tương tự.
Trong khi đó, các nước Trung Đông đang theo dõi sát sao sự phát triển của công nghệ UAV trên chiến trường Ukraine. Trong nhiều năm qua, các nhóm vũ trang và lực lượng quân sự tại khu vực này đã sử dụng drone ngày càng nhiều trong các cuộc tấn công chiến thuật. Những chiếc UAV nhỏ gọn, có thể mang thuốc nổ hoặc dẫn đường bằng GPS, đã trở thành công cụ gây áp lực đáng kể đối với các hệ thống phòng thủ truyền thống.
Một nhà phân tích quân sự tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế ở London cho biết trong một báo cáo công bố ngày 10/3/2026 rằng, chiến trường Ukraine hiện được xem như “phòng thí nghiệm chiến tranh drone lớn nhất thế giới”. Tại đây, cả hai bên đã thử nghiệm nhiều công nghệ mới, từ drone trinh sát, drone cảm tử cho tới các hệ thống chống UAV.
Các chuyên gia cho rằng việc Ukraine chia sẻ kinh nghiệm chống drone có thể giúp nhiều quốc gia Trung Đông nâng cao năng lực phòng thủ của họ. Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng UAV ngày càng phổ biến, việc phát hiện sớm và vô hiệu hóa drone trước khi chúng tiếp cận mục tiêu trở thành yếu tố sống còn.
Một trong những bài học quan trọng mà Ukraine rút ra từ chiến tranh là tầm quan trọng của tác chiến điện tử. Các thiết bị gây nhiễu có thể làm mất tín hiệu điều khiển hoặc định vị của drone, khiến chúng mất phương hướng và rơi xuống trước khi đạt được mục tiêu. Công nghệ này đang được nhiều nước quan tâm vì chi phí thấp hơn nhiều so với việc sử dụng tên lửa phòng không.
Ngoài ra, Ukraine cũng phát triển mạng lưới cảnh báo sớm bằng cách kết hợp radar quân sự với hệ thống quan sát dân sự. Người dân tại nhiều khu vực đã tham gia báo cáo vị trí drone bay thấp, giúp lực lượng phòng không phản ứng nhanh hơn.
Theo các nguồn tin quốc phòng, phái đoàn chuyên gia Ukraine tại Trung Đông sẽ tổ chức nhiều khóa huấn luyện kỹ thuật trong vài tuần tới. Các chương trình này tập trung vào ba lĩnh vực chính: phát hiện drone, gây nhiễu hệ thống điều khiển và tiêu diệt mục tiêu bằng vũ khí phòng không tầm gần.
Sự hợp tác này diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang chạy đua phát triển công nghệ chống UAV. Các hệ thống laser, súng điện từ và thiết bị gây nhiễu tín hiệu đang được thử nghiệm tại nhiều nước nhằm đối phó với thế hệ drone ngày càng tinh vi.
Một nhà ngoại giao châu Âu nhận định rằng việc Ukraine tham gia đào tạo chống UAV tại Trung Đông cho thấy ảnh hưởng quân sự của Kiev đang mở rộng vượt ra ngoài khu vực Đông Âu. Những kinh nghiệm được tích lũy từ cuộc chiến với Nga giờ đây đang trở thành tài sản chiến lược mà nhiều quốc gia muốn học hỏi.
Trong khi đó, các chuyên gia cảnh báo rằng sự lan rộng của công nghệ drone có thể làm thay đổi cách thức tiến hành chiến tranh trong tương lai. Nếu trước đây các cuộc xung đột phụ thuộc nhiều vào máy bay chiến đấu và tên lửa đắt tiền, thì ngày nay một chiếc UAV giá vài nghìn USD cũng có thể gây thiệt hại lớn.
Chính vì vậy, cuộc chiến chống drone đang trở thành một mặt trận mới trong chiến tranh hiện đại. Và khi các chuyên gia quân sự Ukraine mang kinh nghiệm của mình đến Trung Đông, nhiều người tin rằng những bài học từ chiến trường Đông Âu có thể định hình cách các quốc gia đối phó với các mối đe dọa trên bầu trời trong nhiều năm tới.
Trong bối cảnh căng thẳng toàn cầu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, công nghệ UAV và các biện pháp chống lại chúng đang nhanh chóng trở thành một phần không thể thiếu của chiến lược quân sự hiện đại. Những gì từng diễn ra trên bầu trời Ukraine giờ đây đang trở thành bài học cho cả thế giới./.
NGƯỜI QUAN SÁT/ (tổng hợp: Xinhua News…)
