Liên tiếp nhiều ngày qua, các đợt oanh kích của Israel xuống lãnh thổ Lebanon gây thương vong cho hàng chục người, đẩy thỏa thuận đình chiến vốn mong manh tới sát bờ sụp đổ…
Ngày 26/4/2026, bầu trời miền nam Lebanon một lần nữa rực sáng bởi các đợt oanh kích dồn dập từ phía Israel, đánh dấu một bước leo thang nguy hiểm chỉ vài ngày sau khi lệnh ngừng bắn được gia hạn. Theo Bộ Y tế Lebanon, ít nhất 14 người thiệt mạng và 37 người bị thương trong các cuộc tấn công diễn ra vào buổi tối cùng ngày theo giờ địa phương. Trong số nạn nhân có hai trẻ em và hai phụ nữ, một chi tiết khiến tình hình càng trở nên nhạy cảm trước dư luận quốc tế.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài ba tuần vừa đạt được hôm 23/4/2026 sau cuộc thương thuyết tại Nhà Trắng, với sự tham dự gián tiếp của các bên trung gian quốc tế. Trước đó, lệnh ngừng bắn ban đầu có hiệu lực từ ngày 16/4, kéo dài 10 ngày, nhằm hạ nhiệt chuỗi giao tranh xuyên biên giới giữa Israel và lực lượng Hezbollah. Tuy nhiên, chưa đầy một tuần sau khi được gia hạn, thỏa thuận này đã đứng trước nguy cơ tan vỡ.
Theo tuyên bố từ quân đội Israel, cụ thể là Lực lượng Phòng vệ Israel, các đợt oanh kích mới nhất được thực hiện theo chỉ thị trực tiếp của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, người đã ra lệnh tấn công mạnh vào các mục tiêu của Hezbollah tại miền nam Lebanon. Quyết định này được đưa ra sau khi phía Israel cáo buộc Hezbollah vi phạm lệnh ngừng bắn bằng các hoạt động quân sự gần khu vực biên giới.
Người phát ngôn quân đội Israel cho biết Hezbollah đang sử dụng lãnh thổ Lebanon để tiến hành các hành động thù địch, buộc Israel phải có phản ứng cần thiết nhằm bảo vệ an ninh quốc gia. Cùng lúc đó, quân đội Israel cũng phát đi cảnh báo yêu cầu người dân tại một số khu vực phía nam Lebanon nhanh chóng di tản, cho thấy khả năng các đợt tấn công kế tiếp có thể còn mở rộng.
Ở chiều ngược lại, Hezbollah bác bỏ cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn và tuyên bố sẽ không chấm dứt các cuộc tấn công nhắm vào quân đội Israel, cả trong lãnh thổ Lebanon lẫn khu vực phía bắc Israel, chừng nào phía Israel còn tiếp tục các hành động quân sự mà họ cho là vi phạm thỏa thuận. Lập trường cứng rắn này cho thấy vòng xoáy leo thang gần như không có điểm dừng, khi mỗi bên đều cho rằng mình chỉ đang đáp trả.
Chỉ một ngày trước đó, vào 25/4/2026, các cuộc oanh kích của Israel đã khiến ít nhất 6 người thiệt mạng tại miền nam Lebanon. Quân đội Israel cho biết họ đã tiêu diệt ba thành viên Hezbollah đang điều khiển một phương tiện chở vũ khí, cùng với một người đi xe gắn máy. Ngoài ra, hai thành viên khác của lực lượng này cũng bị tấn công tại khu vực sông Litani, nơi được xem là tuyến phòng thủ quan trọng của Hezbollah.
Những con số thương vong gia tăng nhanh chóng trong vòng chưa đầy 48 giờ khiến giới quan sát quốc tế lo ngại về nguy cơ bùng phát một cuộc xung đột quy mô lớn hơn, vượt xa các cuộc đụng độ cục bộ trước đây. Điều đáng chú ý là tất cả diễn ra trong khi một thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn hiệu lực trên danh nghĩa.
Thực tế này cho thấy sự mong manh của các nỗ lực ngoại giao trong khu vực. Một lệnh ngừng bắn có thể được ký kết trên bàn hội nghị và tồn tại trên giấy tờ trong vài tuần, nhưng lại có thể bị phá vỡ chỉ trong vài giờ bởi những diễn biến ngoài thực địa. Khi lòng tin giữa các bên gần như không còn, mỗi hành động đều bị diễn giải theo chiều hướng bất lợi, và mỗi cáo buộc trở thành cái cớ cho một vòng đáp trả mới.
Ở tầng sâu hơn, cuộc đối đầu giữa Israel và Hezbollah không chỉ là một xung đột song phương. Nó phản ánh một phần của bức tranh địa chính trị rộng lớn tại Trung Đông, nơi các lực lượng ủy nhiệm, quyền lợi khu vực và ảnh hưởng của các cường quốc đan xen phức tạp. Hezbollah, với sự hậu thuẫn từ Iran, từ lâu đã được xem là một phần trong chiến lược đối trọng của Tehran đối với Israel. Ngược lại, Israel xem việc kiềm chế Hezbollah là ưu tiên an ninh hàng đầu, nhất là trong bối cảnh căng thẳng với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Chính vì vậy, mỗi đợt oanh kích hay pháo kích qua biên giới không chỉ là hành động quân sự đơn lẻ, mà còn mang theo thông điệp chiến lược. Khi Israel tấn công các mục tiêu tại Lebanon, đó không chỉ là nhằm vào Hezbollah, mà còn là tín hiệu gửi tới Iran. Và khi Hezbollah đáp trả, đó cũng không chỉ là phản ứng tại chỗ, mà là một phần trong thế cân bằng rộng lớn hơn.
Điều khiến tình hình trở nên nghẹt thở là tốc độ leo thang nhanh chóng và sự thiếu vắng một cơ chế kiểm soát hữu hiệu. Các kênh ngoại giao, dù vẫn tồn tại, dường như không đủ sức kềm chế thực tế trên chiến trường. Trong khi đó, dân thường tiếp tục là những người gánh chịu hậu quả trực tiếp, khi khu dân cư trở thành mục tiêu hoặc bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực.
Hình ảnh những gia đình phải rời bỏ nhà cửa trong đêm, những bệnh viện quá tải vì thương vong, và những khu phố bị tàn phá chỉ trong vài giờ đã trở thành điều quen thuộc trong chu kỳ xung đột. Nhưng chính sự quen thuộc này lại là điều đáng lo ngại, khi bạo lực dần bị xem như chuyện bình thường.
Tính đến tối 26/4/2026, chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy hai bên sẵn sàng xuống thang. Ngược lại, các tuyên bố chính thức từ cả Israel và Hezbollah đều cho thấy lập trường ngày càng cứng rắn. Khi mỗi bên đều tin rằng mình hành động chính đáng, không gian cho thỏa hiệp gần như bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, lệnh ngừng bắn kéo dài ba tuần, từng được kỳ vọng là cơ hội hạ nhiệt, giờ đây lại trở thành minh chứng cho sự bất ổn. Nó tồn tại trên giấy tờ, nhưng bị bào mòn từng giờ bởi các đợt tấn công và đáp trả.
Và khi những thỏa thuận không còn đủ sức ràng buộc hành vi, khi các bên không còn tin vào cam kết của nhau, thì điều còn lại chỉ là một thực tế lạnh lùng: Trung Đông vẫn là điểm nóng, nơi hòa bình chỉ mang tính tạm thời, và chiến tranh có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào.
NGƯỜI QUAN SÁT/ ( tổng hợp: BBC…)
