CALITODAY (25/4/2026): Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy 25/4 tuyên bố đã hủy chuyến đi của các quan chức Mỹ tới Pakistan cho một vòng đàm phán mới với Iran.
Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Trump, Jared Kushner, dự kiến sẽ tới Islamabad vào thứ Bảy hôm nay để tham gia các cuộc đàm phán này. Tuy nhiên, tổng thống cho biết trong một bài đăng trên Truth Social rằng ông đã hủy chuyến đi. Các quan chức Iran đã từ chối gặp trực tiếp.
“Tôi vừa hủy chuyến đi của các đại diện của mình tới Islamabad, Pakistan để gặp phía Iran,” Trump viết.
“Quá nhiều thời gian bị lãng phí cho việc di chuyển, quá nhiều công việc! Ngoài ra, có sự đấu đá nội bộ và hỗn loạn lớn trong ‘bộ máy lãnh đạo’ của họ,” ông tiếp tục. “Không ai biết ai đang nắm quyền, kể cả chính họ. Và chúng tôi có tất cả lợi thế, họ thì không có gì! Nếu họ muốn đàm phán, họ chỉ cần gọi!!!”
Trước đó trong ngày thứ Bảy, một phái đoàn Iran đã gặp các nhà trung gian Pakistan trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận hòa bình vẫn đang diễn ra. Hai bên hiện đang trong thời gian ngừng bắn, sau khi Trump công bố gia hạn việc tạm dừng giao tranh hồi đầu tuần là vô thời hạn.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gọi các cuộc trao đổi hôm thứ Bảy với Pakistan là “rất hiệu quả” trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Ông cho biết các quan chức Iran đã chia sẻ đề xuất về một “khuôn khổ khả thi nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến nhằm vào Iran.”
“Chúng tôi vẫn chưa thấy liệu Mỹ có thực sự nghiêm túc với ngoại giao hay không,” ông nói thêm.
Đại sứ quán Iran tại Nam Phi cho biết Tehran sẵn sàng tiến hành “cuộc tấn công tên lửa lớn nhất trong lịch sử” nhằm vào các căn cứ của Mỹ và Israel tại Tây Á nếu hai nước này tấn công.
“Iran đã chuẩn bị cho ‘cuộc tấn công tên lửa lớn nhất trong lịch sử’ nhằm vào Israel và các căn cứ Mỹ tại Tây Á, sẽ được triển khai ngay khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu tấn công nào,” đại sứ quán Iran đăng trên X.
Ngoài ra, các quan chức Iran đã bác bỏ tuyên bố từ Tòa Bạch Ốc rằng hai bên dự kiến sẽ tiến hành đàm phán trực tiếp vào cuối tuần này.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqaei, viết trên X vào chiều thứ Sáu 24/4 rằng Iran chỉ đồng ý các cuộc trao đổi gián tiếp thông qua các quan chức Pakistan.
“Không có cuộc gặp nào được lên kế hoạch giữa Iran và Mỹ. Quan điểm của Iran sẽ được chuyển qua Pakistan,” ông viết.
Chuyên gia địa chính trị Brett Erickson cảnh báo về những hệ quả kinh tế sau khi các cuộc đàm phán bị hủy.
“Chúng ta đang dốc toàn lực vào chiến dịch chiến tranh kinh tế này, và Iran đang thử thách quyết tâm của chúng ta,” Erickson nói. “Nếu thất bại, chúng ta sẽ kéo dài thêm nhiều tuần xung đột mà không đạt được tiến triển, và nền kinh tế toàn cầu sẽ phải chịu hậu quả.”
Lệnh phong tỏa hải quân của tổng thống Trump tại Eo biển Hormuz, một tuyến thương mại quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu, đã khiến giá dầu thô, phân bón hóa học tăng vọt. Tuyến đường này trước đó đã bị gián đoạn do các cuộc tấn công đáp trả của Iran nhằm vào các mục tiêu của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh.
Iran và Mỹ đang cố gắng đạt được một thỏa thuận nhằm giải quyết các tranh chấp liên quan đến việc kiểm soát eo biển Hormuz này cũng như một thỏa thuận hạt nhân.
Erickson cho biết việc kéo dài đóng cửa eo biển Hormuz có thể gây ra “siêu lạm phát” cho nền kinh tế Iran, nhấn mạnh rằng thời gian là yếu tố then chốt trong các cuộc đàm phán hiện nay.
“Chính quyền Trump thực sự tin rằng họ có thể buộc Iran phải nhượng bộ và đạt được kết quả ngoại giao có lợi thông qua chiến dịch chiến tranh kinh tế này,” ông nói. “Nhưng họ (Mỹ) đã đánh giá thấp sự kiên định của giới lãnh đạo Iran trong suốt cuộc xung đột.”
Đảng Dân chủ lên kế hoạch mùa tranh cử giữa kỳ 2026:
Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC) Ken Martin cho biết đảng này đang “lên kế hoạch cho mọi tình huống” trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ.
Ông Martin thừa nhận các cuộc thăm dò hiện đang có lợi cho Đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử sắp tới khi xuất hiện trên chương trình “The Weekend” của MS NOW vào sáng thứ Bảy 25/4, nhưng ông cảnh báo rằng Tổng thống Donald Trump có thể tìm cách “kìm hãm cử tri đi bỏ phiếu”.
“Đừng quan tâm đến tất cả các cuộc thăm dò đó, bởi vì trong vài tháng cuối cùng này, chúng ta sẽ thấy một người cố gắng giữ quyền lực bằng mọi giá,” người đứng đầu DNC nói thêm. “Điều đó có nghĩa là… chúng ta thậm chí không biết điều gì sẽ xảy ra.”
Ông nói tiếp: “Hiện tại chúng tôi đang chuẩn bị cho mọi tình huống, và hãy tin tôi, các kế hoạch đó rất toàn diện.”
DNC đã kiện chính quyền Trump vào tháng 3 sau khi Tòa Bạch Ốc không loại trừ khả năng triển khai các đặc vụ nhập cư liên bang tới các điểm bỏ phiếu vào tháng 11 này. Ngoài ra, Đảng Dân chủ cũng chỉ trích những nỗ lực của tổng thống nhằm siết chặt bỏ phiếu qua thư và yêu cầu hồ sơ cử tri.
Ông Martin cũng đề cập đến cuộc tranh chấp đang diễn ra về việc phân chia lại khu vực bầu cử giữa hai đảng, bắt đầu sau khi chính quyền Trump dẫn đầu nỗ lực tại bang Texas nhằm vẽ lại bản đồ quốc hội để mang lại lợi thế lớn hơn cho Đảng Cộng hòa trong bang.
Cử tri ở California và gần đây nhất là Virginia đã thông qua các ranh giới khu vực mới, điều này có thể giúp các ứng viên Dân chủ nhận được nhiều ủng hộ hơn trước tháng 11.
“Ở mỗi bước đi, chúng tôi đều vượt qua Đảng Cộng hòa, và giờ họ nhận ra rằng họ đang ở thế bị động khi Đảng Dân chủ đang chiến thắng ở khắp nơi trong một năm mà chúng tôi áp đảo họ, còn họ thì vẫn tiếp tục chơi những trò này,” Martin nói với MS NOW, đồng thời thêm rằng: “Cứ tiếp tục thử và sẽ thấy hậu quả.”
Chủ tịch DNC cũng nhắc đến nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử ở bang Florida, dự kiến sẽ diễn ra trong một kỳ họp lập pháp đặc biệt vào tuần tới. Thống đốc Ron DeSantis đã bảo vệ bản đồ mới trước sự phản đối của Đảng Dân chủ, điều có thể giúp Đảng Cộng hòa giành thêm từ 3 đến 5 ghế trong Quốc hội.
Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries tỏ ra nghi ngờ về hiệu quả của thay đổi này đối với Đảng Cộng hòa, cho rằng động thái này có thể phản tác dụng.
“Thông điệp của chúng tôi gửi đến các Dân biểu Cộng hòa ở Florida là: ‘Cứ làm đi rồi sẽ thấy hậu quả,’” Jeffries nói với các phóng viên hôm thứ Tư tại Đồi Capitol.
DeSantis đáp trả rằng ông sẵn sàng “chi tiền” để Jeffries đến vận động tranh cử tại Florida.
“Không có gì tốt hơn cho Đảng Cộng hòa ở Florida bằng việc thấy Jeffries xuất hiện khắp bang này,” thống đốc nói hôm thứ Tư. “Cử tri sẽ không thích những gì họ thấy, họ sẽ không muốn hệ tư tưởng đó, vì vậy cánh cửa luôn rộng mở, lời mời đã được đưa ra.”
Trump nói với phóng viên Mỹ đã nhận được đề xuất mới từ Iran sau khi hủy chuyến đi
Tổng thống Trump cho biết chính quyền của ông đã nhận được một đề xuất mới từ Iran sau khi ông hủy chuyến đi của phái đoàn Mỹ tới Islamabad cho vòng đàm phán thứ hai về một thỏa thuận hòa bình.
“Họ đã đưa cho chúng tôi một văn bản lẽ ra phải tốt hơn. Và thú vị là, ngay lập tức, khi tôi hủy chuyến, trong vòng 10 phút, chúng tôi nhận được một văn bản mới tốt hơn nhiều,” Trump nói với các phóng viên trước khi lên chuyên cơ Air Force One vào thứ Bảy, theo Bloomberg.
Tổng thống nói với báo chí rằng “Mỹ nắm toàn bộ lợi thế” trong các cuộc đàm phán này.
“Chúng tôi sẽ trao đổi qua điện thoại, và họ có thể gọi cho chúng tôi bất cứ lúc nào họ muốn,” Trump nói.
Đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner, con rể của Trump, dự kiến sẽ đến Pakistan cho vòng đàm phán thứ hai này vào hôm nay Thứ Bảy 25/4 nhưng Iran từ chối. Phó Tổng thống JD Vance đã dẫn đầu vòng đàm phán đầu tiên. Và đã hoàn toàn thất bại không mang lại kết quả nào.
Đã có một số bất đồng vào thứ Sáu hôm qua giữa các quan chức Mỹ và Iran về việc liệu hai bên có gặp mặt trực tiếp trong các cuộc đàm phán dự kiến vào cuối tuần hay không.
Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói với Fox News vào thứ Sáu rằng các phái đoàn sẽ tiến hành đàm phán “trực tiếp” — điều này bị một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Tehran bác bỏ.
“Không có cuộc gặp nào được lên kế hoạch giữa Iran và Mỹ. Quan điểm của Iran sẽ được chuyển tới Pakistan,” Esmaeil Baqaei cho biết trong một bài đăng trên X vào chiều thứ Sáu.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi và các quan chức khác của Tehran đã gặp các nhà trung gian Pakistan tại Islamabad vào sáng thứ Bảy để tiến hành các cuộc đàm phán gián tiếp trong bối cảnh hai bên đang ngừng bắn.
Araghchi gọi các cuộc đàm phán hôm thứ Bảy là “rất hiệu quả” và khen ngợi các nhà trung gian Pakistan trong một bài đăng trên nền tảng X.
Ông cho biết phái đoàn Iran đã “chia sẻ lập trường của Iran liên quan đến một khuôn khổ khả thi nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến với Iran.”
“Vẫn chưa rõ liệu Mỹ có thực sự nghiêm túc với ngoại giao hay không,” Araghchi nói thêm.
Triển vọng thỏa thuận với Iran không chắc chắn sau khi Trump hủy đàm phán.
Tổng thống Trump đã hủy vòng đàm phán hòa bình thứ hai với Iran vào thứ Bảy hôm nay 25/4, đúng ngày các quan chức Mỹ dự kiến lên đường tới Islamabad để thương lượng.
Các quan chức Iran đã gặp các nhà trung gian Pakistan vào sáng thứ Bảy trong một “chuyến thăm rất hiệu quả,” theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Ngoại trưởng này cho biết chính phủ Iran “vẫn chưa thấy liệu Mỹ có thực sự nghiêm túc với ngoại giao hay không.”
Hai bên hiện đang trong trạng thái ngừng bắn, và tương lai của các cuộc đàm phán hiện đang ở thế bấp bênh. Iran và Mỹ bất đồng về một số vấn đề then chốt, bao gồm quyền kiểm soát eo biển Hormuz và thỏa thuận hạt nhân Iran.
Mỹ đang cố gắng hạn chế năng lực hạt nhân của Tehran theo một thỏa thuận mới, sau khi Tổng thống Trump rút khỏi Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) trong nhiệm kỳ đầu của mình.
Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Wendy Sherman, người đã góp phần đàm phán JCPOA với Iran dưới thời chính quyền Obama, sẽ tham gia chương trình “This Week” của ABC News vào Chủ nhật để thảo luận về tình trạng hiện tại của các cuộc đàm phán.
Ngoài ra, Thượng Nghị sĩ Tim Kaine (Đảng Dân chủ – Virginia) sẽ tham gia chương trình “Face the Nation” của CBS News để chia sẻ quan điểm về cuộc xung đột đang diễn ra từ vai trò của ông trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện.
Chiến tranh Iran làm gián đoạn nguồn cung fluoride toàn cầu.
Fluoride đang trở nên khó tiếp cận hơn khi chiến tranh ở Iran gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến một số chính quyền địa phương phải giảm mức sử dụng chất này — một hợp chất phổ biến giúp ngăn ngừa sâu răng.
Hai hệ thống cấp nước lớn ở bang Maryland, phục vụ khu vực Baltimore và vùng ngoại ô Washington D.C., trong tháng này đã thông báo sẽ tạm thời giảm nồng độ fluoride, với lý do xung đột ở Trung Đông gây ra tình trạng thiếu hụt trên toàn quốc. Một thị trấn ở Pennsylvania cũng đã tạm dừng việc cho fluoride vào nước trong ít nhất vài tuần, cũng vì lý do chiến tranh.
Theo các nhà cung cấp hóa chất và các nhóm thương mại, tình trạng thiếu hụt bắt nguồn từ nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm gián đoạn chuỗi cung ứng và chi phí vận chuyển tăng cao do xung đột ở Trung Đông.
“Một số nhà cung cấp trên toàn quốc đã ngừng cung cấp hoặc cắt giảm mạnh nguồn cung, hoặc chuyển sang các dòng sản phẩm khác, không còn dành cho hệ thống nước đô thị. Và hiện chỉ có một số ít nhà sản xuất fluoride trong nước,” Emily Horne, phát ngôn viên của Pencco — đơn vị cung cấp cho hệ thống nước khu vực Baltimore — cho biết.
Việc giảm nồng độ từ mức 0,7 mg/L theo khuyến nghị liên bang xuống 0,4 mg/L được Sở Công chính thành phố giải thích là do “gián đoạn chuỗi cung ứng toàn quốc, một phần do xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.”
Cuộc chiến ở Iran và căng thẳng liên quan tại eo biển Hormuz đã ảnh hưởng đến mức cung fluoride của Mỹ, do Israel là một trong những nhà cung cấp lớn hóa chất fluorosilicic acid dùng trong hệ thống nước.
Một đánh giá rủi ro năm 2022 của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho thấy Israel là nước xuất khẩu lớn thứ hai các loại axit vô cơ, trong đó có fluorosilicic acid, với khoảng 40 triệu kg vào thời điểm đó. Trung Quốc đứng đầu, tiếp theo là Ba Lan, Đức và Malaysia.
Mỹ nằm trong top 5 nước nhập khẩu fluorosilicic acid, đứng thứ tư.
Eric R. Byer, chủ tịch kiêm CEO của Hiệp hội Phân phối Hóa chất (ACD), cho rằng sự chậm trễ và thiếu hụt là do chi phí vận chuyển tăng cao.
“Chi phí vận chuyển khó dự đoán và tăng cao đang đe dọa việc cung ứng các sản phẩm hóa chất thiết yếu mà nhiều ngành công nghiệp và hệ thống đô thị ở Mỹ sử dụng hằng ngày,” ông Byer nói. “Với việc các hãng vận tải biển áp dụng phụ phí không rõ ràng và không hợp lý, ACD khuyến khích cơ quan quản lý tiếp tục sử dụng thẩm quyền của mình để bảo vệ các nhà vận chuyển Mỹ, đảm bảo các thành viên của chúng tôi có thể tiếp tục cung cấp hóa chất phục vụ sức khỏe và an toàn cộng đồng.”
“Tình trạng gần đây về nguồn cung fluoride là lời nhắc nhở về những gì chúng ta đã học được trong đại dịch COVID,” Hiệp hội các nhà sản xuất hóa chất và phụ gia (SCMA) cho biết. “Chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị gián đoạn nhanh chóng, và sản xuất trong nước là yếu tố thiết yếu để đảm bảo nguồn cung ổn định các vật liệu quan trọng cho y tế công cộng và các ngành then chốt.”
Hiện vẫn chưa rõ các sản phẩm chứa fluoride như kem đánh răng có bị ảnh hưởng hay không. Colgate-Palmolive và Procter & Gamble — hai công ty chiếm phần lớn thị trường kem đánh răng — chưa phản hồi khi được The Hill liên hệ.
Steve Via, giám đốc quan hệ liên bang của Hiệp hội Cấp nước Mỹ, cho biết nhà cung cấp ở Israel chỉ là “một mắt xích nhỏ” trong chuỗi cung ứng fluoride toàn cầu. Tuy nhiên, việc rút dần khỏi thị trường trong vài tháng qua đã tạo ra tác động đáng chú ý ở Mỹ.
Theo ước tính của EPA năm 2022, Mỹ là nước xuất khẩu fluoride lớn thứ chín và có “năng lực sản xuất đáng kể”. Tuy nhiên, kể từ năm 2022, các nhà sản xuất fluoride — một sản phẩm phụ của ngành phân bón phosphate — có xu hướng chuyển sang những thị trường “ổn định hơn” và “có lợi nhuận ổn định hơn”.
Khoảng 70% dân số Mỹ sống ở các cộng đồng có nước được bổ sung fluoride. Không có quy định liên bang bắt buộc phải thêm fluoride vào nước, dù Cơ quan Y tế Công cộng Mỹ có khuyến nghị mức sử dụng.
Một số bang gần đây đã cấm hoặc hạn chế việc thêm fluoride vào hệ thống nước, bao gồm Florida và Utah. Thống đốc Florida Ron DeSantis (Đảng Cộng hòa) từng gọi việc fluor hóa nước là “gần như cưỡng bức dùng thuốc”. Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr. năm ngoái cũng nói ông dự định yêu cầu các cơ quan liên bang ngừng khuyến nghị fluoride.
“Vấn đề cốt lõi là nguồn cung. Các nhà cung cấp trong nước đang cố gắng đưa nguồn hàng hiện có ra thị trường và xử lý dần lượng tồn,” ông Via nói. “Chúng tôi chưa thấy vấn đề leo thang đến mức Cơ quan EPA phải can thiệp.”
Khi được hỏi, EPA cho biết Văn phòng Nước uống của cơ quan này “có chương trình mạnh để giải quyết các thách thức chuỗi cung ứng mà hệ thống nước sạch và xử lý nước thải gặp phải.”
“Trong các đợt gián đoạn chuỗi cung ứng đe dọa an toàn nước uống hoặc xử lý nước thải, EPA cung cấp hỗ trợ kỹ thuật nhanh chóng cho các hệ thống nước để xử lý và giảm thiểu thách thức, đồng thời chủ động phối hợp với các tổ chức trong ngành và từng hệ thống để xây dựng chiến lược tăng khả năng chống chịu trước các gián đoạn trong tương lai,” cơ quan này cho biết thêm.
Quyền Bộ trưởng Hải quân cam kết đóng tàu sau khi Phelan bị sa thải
Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao hôm thứ Bảy 25/4 đã cam kết sẽ đóng tàu sau khi người tiền nhiệm, John Phelan, bị sa thải trong tuần này trong bối cảnh Tổng thống Trump thúc đẩy việc tăng tốc đóng tàu.
Hùng Cao đăng một video lên mạng xã hội, liệt kê các ưu tiên của ông gửi tới quân nhân Hải quân, bắt đầu bằng việc “chăm lo nhu cầu của các bạn và đảm bảo các bạn có thể thực hiện nhiệm vụ.”
“Thứ hai, chúng ta sẽ đóng tàu,” Hùng Cao nói tiếp. “Chúng ta cần những nền tảng cần thiết để bảo vệ đất nước này. Và cuối cùng là bảo vệ Tổ quốc. Sứ mệnh của chúng ta không thay đổi và chúng ta sẽ tiếp tục thực hiện sứ mệnh đó.”
Phelan bị cách chức vào thứ Tư, sau 13 tháng tại nhiệm, trở thành bộ trưởng quân chủng đầu tiên bị loại bỏ trong nhiệm kỳ hai của Donald Trump. Hơn 30 sĩ quan quân đội cấp cao đã bị buộc rời khỏi vị trí dưới thời Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.
Một cựu quan chức Mỹ, giấu tên, nói với The Hill hôm thứ Năm rằng việc sa thải Phelan liên quan đến các nỗ lực đóng tàu.
Phelan từng là người gây quỹ 1 triệu Đôla cho chiến dịch tranh cử tổng thống 2024 của ông Trump. Hùng Cao là một cựu đại tá thuyền trưởng Hải quân Mỹ, từng được triển khai tới Somalia, Afghanistan và Iraq, và tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ. Ông từng tranh cử không thành công vào Thượng viện Hoa Kỳ tại bang Virginia với tư cách ứng viên Đảng Cộng hòa.
Phelan và ông Trump bất đồng về việc phát triển lớp thiết giáp hạm mới mang tên “Trump-class”. Ông bị yêu cầu từ chức sau cuộc gặp với Tổng thống và Hegseth, khi ông Trump tin rằng Phelan cần phải rời đi, CNN đưa tin hôm thứ Tư. Hegseth cam kết sẽ thay thế Phelan bằng người có thể thúc đẩy nhanh hơn kế hoạch đóng tàu.
Ông Trump hồi tháng 12 đã công bố lớp tàu chiến mới như một phần của “Hạm đội Vàng” của Hải quân Mỹ, với mục tiêu hoàn thành đóng tàu vào năm 2028. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mốc thời gian này khó khả thi do chi phí hàng tỷ USD và thời gian trung bình để hoàn thành tàu chiến là rất dài.
Ông Trump nói với phóng viên tại Tòa Bạch Ốc rằng Phelan “có một số mâu thuẫn với những người khác, chủ yếu liên quan đến việc đóng và mua tàu mới.”
“Tôi rất quyết liệt trong việc đóng tàu mới, và không hiểu sao ông ấy lại không hòa hợp với họ,” ông Trump nói. “Ông ấy là người xuất sắc. Tôi nghĩ ông ấy sẽ hợp với tôi. Tôi cũng không làm việc nhiều trực tiếp với ông ấy.”
Phelan hôm thứ Ba nói rằng “mọi thứ đều có thể xem xét,” bao gồm khả năng đóng tàu ở nước ngoài, theo Navy Times.
“Chúng tôi chỉ cần xem xét, hiểu rõ nó, hiểu các tác động liên quan và quyết định xem điều đó có hợp lý hay không,” ông nói.
Maher nói đùa WHCD là cơ hội để Trump “nói đủ loại lời xúc phạm” với báo chí
Trump chấm dứt việc tẩy chay kéo dài nhiều năm đối với Bữa tiệc Phóng viên Tòa Bạch Ốc.
Danh hài Bill Maher hôm thứ Sáu 24/4 đã đùa rằng Bữa tiệc Phóng viên Tòa Bạch Ốc (White House Correspondents Dinner) là cơ hội để Tổng thống Trump “nói đủ loại lời xúc phạm” với giới truyền thông.
Maher nói với ban thảo luận trong chương trình HBO “Real Time” rằng ông “rất quan tâm” theo dõi bữa tiệc để xem các câu đùa sẽ mang tính chính trị như thế nào, và Trump sẽ phản ứng ra sao trước các lời đùa đó.
“Đây là lý do Trump –– nhiều người nói đây là lý do ông ấy tranh cử tổng thống ngay từ đầu, vì ông ấy đã ở buổi tiệc mà Obama đã ‘xé ông ấy ra thành từng mảnh’ từ bục phát biểu,” Maher nói. “Và bây giờ ông ấy sẽ có cơ hội nói đủ loại lời xúc phạm với báo chí, giống như bất kỳ cuộc họp báo nào của ông ấy, nên thực ra cũng không khác gì nhiều.”
Người ta thường cho rằng những câu đùa của cựu Tổng thống Obama về Trump tại Bữa tiệc Phóng viên Tòa Bạch Ốc năm 2011 đã góp phần làm căng thẳng quan hệ giữa hai người và thúc đẩy Trump bước vào cuộc đua tổng thống năm 2016. Obama đã so sánh thuyết âm mưu “birther” của Trump với các thuyết âm mưu khác như việc đặt chân lên Mặt Trăng năm 1969 và tung tích của các rapper bị sát hại Biggie Smalls và Tupac Shakur.
Maher sau đó nhắc đến các thỏa thuận pháp lý của Trump với nhiều công ty truyền thông liên quan đến cách họ đưa tin về ông trước và sau khi ông quay lại Tòa Bạch Ốc năm ngoái, đặc biệt là với CBS và ABC News.
“Thật hơi khó xử khi ông ấy phát biểu trước những người mà ông ấy cũng gọi là ‘kẻ thù của nhân dân Mỹ’,” người dẫn chương trình nói. “Ông ấy thực sự gọi họ là kẻ thù, điều đó với tôi là –– tôi không cảm thấy bị xúc phạm cá nhân nhưng ông ấy làm điều đó với tất cả mọi người.”
“Nhưng đó là ‘quyền lực thứ tư’,” ông nói thêm. “Khi ông tấn công báo chí như vậy, tôi nghĩ ông đang chạm vào một điều có thể làm suy yếu một trong những trụ cột mà chúng ta yêu quý của đất nước này.”
Trump dự kiến sẽ tham dự Bữa tiệc Phóng viên Tòa Bạch Ốc lần đầu tiên trong hai nhiệm kỳ tổng thống của mình.
“Nhân dịp kỷ niệm 250 năm quốc gia chúng ta, và vì các ‘phóng viên’ này giờ thừa nhận rằng tôi thực sự là một trong những tổng thống vĩ đại nhất trong lịch sử đất nước, G.O.A.T., theo nhiều người, tôi sẽ vinh dự nhận lời mời của họ và biến nó thành bữa tiệc VĨ ĐẠI NHẤT, NÓNG NHẤT và HOÀNH TRÁNG NHẤT TỪ TRƯỚC ĐẾN NAY!” Trump viết trên Truth Social tháng trước.
Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc tổ chức bữa tiệc này, nhằm gây quỹ học bổng báo chí cho sinh viên đại học. Sự kiện thường có sự tham dự của các phóng viên, biên tập viên và tổ chức tin tức tại Washington, D.C.
Các bữa tiệc trước đây thường có diễn viên hài chọc cười với các câu đùa về chính trị, đôi khi nhắm vào tổng thống. Người dẫn chương trình “The Late Show” Stephen Colbert – người biểu diễn tại buổi tiệc năm 2006 khi cựu Tổng thống George W. Bush tham dự – nói hôm thứ Năm rằng ông sẽ không tham dự sự kiện năm nay.
Trump dự kiến sẽ phát biểu tại bữa tiệc tối thứ Bảy.
Nhà thôi miên Oz Pearlman sẽ là nghệ sĩ biểu diễn tại bữa tiệc năm nay.
Người dẫn chương trình Newsmax chỉ trích dữ dội Hegseth về việc sa thải Bộ trưởng Hải quân
Người dẫn chương trình Newsmax Greg Kelly hôm thứ Sáu 24/4 đã chỉ trích Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về việc sa thải Bộ trưởng Hải quân John Phelan, vụ việc mới nhất trong loạt các cuộc rời đi đột ngột tại Ngũ Giác Đài trong bối cảnh căng thẳng với Iran.
Kelly gọi Hegseth là một “kẻ ĐÁNG KHINH” và “kẻ GIẢ MẠO bất an” trong một bài đăng trên mạng xã hội X, cho rằng ông này đã vội vàng loại bỏ Phelan vì “không thể loại bỏ kẻ thù thực sự của mình là Bộ trưởng Lục quân”, ám chỉ Dan Driscoll.
Ông cho rằng Hegseth lẽ ra có thể làm “điều tử tế” là báo trước cho Phelan hai tuần hoặc một tháng, nhưng thay vào đó lại “phá hủy cuộc sống của người khác vì không kiểm soát được chính mình”.
“Không còn dễ thương nữa,” Kelly viết.
Người phát ngôn chính của Ngũ Giác Đài, Sean Parnell, hôm thứ Tư thông báo rằng Phelan sẽ rời chính quyền sau 13 tháng giữ chức Bộ trưởng Hải quân. Một quan chức chính quyền sau đó nói với The Hill rằng ông đã bị “yêu cầu từ chức”.
Việc Phelan bị loại khiến nhiều người bất ngờ, nhưng Fox News hôm thứ Năm 23/4 đưa tin rằng căng thẳng giữa ông và Hegseth đã âm ỉ trong nhiều tháng.
Một cựu quan chức Mỹ, giấu tên, nói với The Hill cùng ngày rằng việc sa thải Phelan liên quan đến các nỗ lực đóng tàu.
Tổng thống Trump đang thúc đẩy một lớp thiết giáp hạm mới, thuộc “Hạm đội Vàng” của Hải quân Mỹ, dự kiến hoàn thành vào năm 2028 — một mục tiêu mà các chuyên gia cho rằng khó có thể đạt được do chi phí cao và thời gian xây dựng dài.
Hải quân đang đề xuất ngân sách 377 tỷ USD cho năm tới, bao gồm hơn 65,8 tỷ USD cho đóng tàu, với 18 tàu chiến.
Phelan là Bộ trưởng quân chủng đầu tiên bị loại trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, gia nhập danh sách hơn hai chục tướng lãnh quân đội cấp cao bị bộ trưởng quốc phòng Hegseth là một Thiếu tá giải ngũ sau đó làm phát thanh viên truyền hình được Trump đưa lên làm bộ trưởng mà nay Trump gọi là bộ chiến tranh, đã tìm mọi cách sa thải kể từ đầu năm 2025.
Hegseth đã nhận nhiều chỉ trích vì các quyết định này, cũng như những động thái gây tranh cãi liên quan đến báo chí Ngũ Giác Đài. Ông đã thay đổi chính sách truyền thông của Bộ vào mùa thu năm ngoái, hạn chế quyền tiếp cận của phóng viên.
Tất cả các mạng truyền hình lớn, hãng tin, báo chí và đài phát thanh đã từ chối ký chính sách mới của Hegseth — yêu cầu họ cam kết không thu thập hoặc sử dụng tài liệu không được phép, ngay cả khi thông tin đó không mật — nên các phóng viên đã trả lại thẻ báo chí.
Điều này khiến Hegseth phải trả lời câu hỏi từ các nguồn tin không truyền thống trong các buổi họp báo định kỳ về hoạt động quân sự ở Trung Đông, bao gồm cả TMZ.
Hegseth đã trả lời hai câu hỏi từ hãng giải trí này trong buổi họp báo hôm thứ Sáu. Hiện chưa rõ TMZ có ký cam kết để được tham dự Ngũ Giác Đài hay không.
“Tôi đã nghe ông nói nhiều về việc ném bom người và địa điểm, và khi ông đưa ra những mệnh lệnh về mức độ bạo lực cực đoan như vậy, điều gì đang diễn ra trong đầu và cơ thể ông?” phóng viên TMZ Jacob Wasserman hỏi. “Ông có cảm giác phấn khích không? Ông có sợ không? Ông có cảm thấy như đang say quyền lực không? Hãy mô tả cho chúng tôi cảm giác đó về mặt tinh thần và thể chất.”
Sự xuất hiện của TMZ dường như không khiến Carla Babb, phóng viên an ninh quốc gia của Newsmax, hài lòng. Bà kêu gọi Hegseth “hãy cân nhắc” gọi các phóng viên chuyên theo dõi Bộ Quốc phòng.
Newsmax không ký chính sách truyền thông mới.
“Rõ ràng là phần lớn các phóng viên được gọi tại buổi họp báo không thường xuyên đưa tin về Ngũ Giác Đài… có lẽ những câu hỏi kiểu TMZ sẽ không xảy ra nếu các phóng viên lâu năm ở phía sau được gọi trả lời?” bà viết trên X.
Chủ tịch DNC nói về việc Trump ‘cố giữ quyền lực’ trước thềm bầu cử giữa kỳ.
Chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ (DNC) Ken Martin cho biết đảng đang “chuẩn bị cho mọi tình huống” trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ.
Ông Martin thừa nhận các cuộc thăm dò đang nghiêng về phía đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử sắp tới trong một buổi xuất hiện sáng thứ Bảy 25/4 trên chương trình “The Weekend” của MS NOW, nhưng ông cảnh báo rằng Tổng thống Trump có thể tìm cách “ngăn cản cử tri đi bỏ phiếu”.
“Bỏ qua tất cả các cuộc thăm dò, vì điều chúng ta sẽ thấy trong những tháng cuối cùng này là một người cố giữ quyền lực bằng mọi giá,” ông nói thêm. “Nghĩa là… chúng ta thậm chí còn không biết điều gì sẽ xảy ra.”
Ông nói tiếp: “Chúng tôi đang chuẩn bị cho mọi kịch bản vào lúc này, và tin tôi đi, điều đó rất toàn diện.”
DNC đã kiện chính quyền Trump vào tháng 3, sau khi Tòa Bạch Ốc từ chối loại trừ khả năng triển khai lực lượng di trú liên bang tại các điểm bỏ phiếu trong kỳ bầu cử tháng 11. Ngoài ra, các đảng viên Dân chủ cũng chỉ trích nỗ lực của Donald Trump nhằm siết chặt phiếu bầu qua thư và yêu cầu kiểm tra hồ sơ bầu cử.
Ông Martin cũng đề cập đến cuộc chiến phân chia lại khu vực bầu cử đang diễn ra giữa hai đảng, bắt đầu sau khi chính quyền Trump dẫn đầu nỗ lực tại Texas nhằm vẽ lại bản đồ quốc hội để tạo lợi thế cho Đảng Cộng hòa tại bang này.
Cử tri tại California, và gần đây nhất là Virginia, đã thông qua các ranh giới khu vực bầu cử mới có thể giúp tăng lợi thế cho các ứng viên Dân chủ trước cuộc bầu cử tháng 11.
“Mỗi bước đi, chúng tôi đều vượt qua phe Cộng hòa, và giờ họ nhận ra rằng họ đang ở thế bị động trước việc Dân chủ có thể thắng ở khắp nơi trong một năm mà chúng tôi đang áp đảo họ,” ông Martin nói với MS NOW, đồng thời nói thêm: “Cứ tiếp tục rồi sẽ biết hậu quả.”
Chủ tịch DNC cũng nhắc đến nỗ lực phân chia lại khu vực bầu cử tại Florida, dự kiến sẽ được thảo luận trong một phiên họp lập pháp đặc biệt vào tuần tới. Thống đốc Ron DeSantis (Cộng hòa) đã bảo vệ bản đồ mới trước sự phản đối của phe Dân chủ, cho rằng nó có thể giúp Đảng Cộng hòa giành thêm từ 3 đến 5 ghế Hạ viện.
Lãnh đạo phe thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries (D-New York) bày tỏ nghi ngờ về hiệu quả của thay đổi này đối với phe Cộng hòa, cho rằng động thái đó sẽ phản tác dụng.
“Thông điệp của chúng tôi gửi tới các đảng viên Cộng hòa Florida là: ‘Cứ thử rồi sẽ biết kết quả,’” ông Jeffries nói với báo chí hôm thứ Tư tại Điện Capitol, nhắc lại câu nói liên quan đến việc phân chia lại khu vực bầu cử.
Ông DeSantis đáp trả tương tự, nói rằng ông sẽ “trả tiền” cho Jeffries để vận động tranh cử tại Florida.
“Không có gì tốt hơn cho Đảng Cộng hòa ở Florida bằng việc thấy ông Jeffries… xuất hiện khắp bang này,” thống đốc nói. “Cử tri sẽ không thích những gì họ thấy, họ sẽ không muốn kiểu tư tưởng đó, vì vậy cánh cửa đang mở, lời mời vẫn còn đó.”
Bolton chỉ trích các cuộc đàm phán hòa bình Mỹ–Iran: “Còn rất xa mới đạt được thỏa thuận”
Cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton hôm thứ Sáu 24/4 đã bày tỏ nghi ngờ về việc liệu Mỹ có đang tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình dài hạn với Iran hay không, trong bối cảnh các đặc phái viên của hai nước chuẩn bị bước vào vòng đàm phán gián tiếp tiếp theo tại Pakistan nhưng đã bị hủy bỏ.
Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, dự kiến sẽ lên đường tới Islamabad vào thứ Bảy nhưng Iran từ chối không gặp nên Trump nói là không cho phái đoàn Mỹ đi nữa. Phó Tổng thống Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ trong vòng đàm phán đầu tiên cách đây hai tuần, sẽ không tham dự nhưng vẫn trong trạng thái sẵn sàng, theo Tòa Bạch Ốc.
Bolton, từng là đại sứ tại Liên Hợp Quốc dưới thời Tổng thống George W. Bush, nói với NewsNation rằng ông cho rằng việc cử Phó Tổng thống Vance đi ngay từ đầu là “một sai lầm”.
“Tôi không nghĩ rằng bạn dùng tới phó tổng thống trừ khi bạn gần như đã đạt được thỏa thuận, và vì lý do nào đó tổng thống không thể đi,” ông nói. “Nhưng dù sao đi nữa, nói rằng ông ấy đang trong trạng thái sẵn sàng, như thể ai đó nghĩ rằng họ đang ở sát một thỏa thuận — thì thực tế là họ còn rất xa mới đạt được thỏa thuận.”
Khi bị hỏi vì sao ông tin như vậy, Bolton nói hai bên vẫn còn bất đồng lớn về “quá nhiều vấn đề”, bao gồm số phận chương trình hạt nhân của Tehran và việc mở lại eo biển Hormuz.
Ông cũng chỉ trích quyết định của ông Trump trong tuần này về việc gia hạn lệnh ngừng bắn tạm thời với Iran vô thời hạn, cho rằng điều đó có thể giúp chính quyền Tehran có thời gian “gượng dậy, phục hồi, tái tổ chức và chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo” của xung đột.
“Đây là một món quà cho Iran, và tôi nghĩ là một sai lầm của Mỹ,” Bolton nói, sau đó mô tả việc tạm dừng chiến dịch không kích của Mỹ là “cực kỳ có lợi” cho Iran.
Iran đã từ chối gặp trực tiếp với phía Mỹ trong vòng đàm phán mới nhất, với việc Bộ Ngoại giao nước này nói rằng quan điểm của họ sẽ được chuyển qua trung gian Pakistan.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran viết trên mạng xã hội X rằng Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ gặp các quan chức cấp cao Pakistan trong khuôn khổ nỗ lực trung gian nhằm chấm dứt “cuộc chiến xâm lược do Mỹ áp đặt” và khôi phục hòa bình trong khu vực.
Khả năng nối lại đàm phán đã trở nên bấp bênh trong tuần, khi cả Tổng thống Trump và phía Iran đều giữ lập trường cứng rắn trong những giờ cuối của lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần ban đầu.
Ông Trump ban đầu không muốn gia hạn ngừng bắn, trong khi Iran nói rằng họ sẽ không bị ép buộc vào đàm phán, đồng thời cáo buộc Mỹ đưa ra các yêu cầu phi lý.
Tổng thống sau đó đổi ý vào chiều thứ Ba, viết trên Truth Social rằng ông đồng ý “tạm dừng tấn công” Iran vô thời hạn cho đến khi lãnh đạo nước này đưa ra một “đề xuất thống nhất” về hòa bình. Tuy nhiên, ông cũng ra lệnh tiếp tục phong tỏa hải quân Mỹ tại eo biển Hormuz.
Eo biển này, nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của thế giới, đã trở thành điểm căng thẳng chính khi Mỹ và Iran tranh giành kiểm soát dòng chảy hàng hải thương mại.
Iran đã tấn công một số tàu đi qua eo biển trong những ngày gần đây, trong khi Mỹ yêu cầu hàng chục tàu quay lại cảng và đã chặn ít nhất một tàu Iran. Quân đội Mỹ cũng đang nỗ lực dọn mìn do Iran đặt trong khu vực.
Hai lệnh phong tỏa này đã làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu, gây xáo trộn thị trường và đẩy giá dầu tăng mạnh. Dầu Brent, chuẩn quốc tế, đã đạt 105 USD/thùng vào sáng thứ Bảy.
“Không chỉ dầu Iran không ra được thị trường toàn cầu, mà dầu từ các nước bạn của chúng tôi ở vùng Vịnh cũng bị ảnh hưởng vì phía Iran đã gần như đóng cửa eo biển đó,” Bolton nói.
“Ở mặt trận vùng Vịnh, đây là một thế bế tắc về thương mại,” ông nói thêm.
Pompeo cho là “Tôi không lạc quan” về các cuộc đàm phán Mỹ–Iran.
Cựu Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm thứ Sáu 24/4 cho biết ông “không lạc quan” rằng các quan chức Mỹ và Iran sẽ đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột trong cuộc đàm phán gián tiếp vòng tiếp theo tại Islamabad vào thứ Bảy.
“Nhìn này, tôi không trách các quan chức Mỹ vì cố gắng tham gia ngoại giao để đạt được kết quả, nhưng tôi không lạc quan,” Pompeo nói với hai người dẫn chương trình Rita Cosby và John Catsimatidis trên chương trình “Cats & Cosby Show” của WABC 770 AM.
“Tôi nghĩ kinh nghiệm của thế giới với các nhà đàm phán Iran là họ sẽ kéo dài thời gian, trì hoãn, cố kéo chuyện này ra,” ông nói thêm. “Tôi nghi ngờ Tổng thống Trump sẽ để điều đó tiếp diễn quá lâu.”
Tòa Bạch Ốc đang cử đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Trump, dẫn đầu vòng đàm phán ngừng bắn thứ hai do Pakistan làm trung gian. Phó Tổng thống Vance, người dẫn dắt vòng đàm phán đầu tiên, được cho là đang trong trạng thái sẵn sàng.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu phái đoàn Iran, đến Pakistan vào thứ Sáu, nhưng nước này đã loại trừ khả năng gặp trực tiếp với phía Mỹ.
Hai bên đang cố gắng đạt một thỏa thuận dài hạn nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 8 tuần, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn tạm thời đang rất mong manh. Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn vào thứ Ba cho đến khi Tehran đưa ra một “đề xuất thống nhất”, nhưng không nêu thời hạn cụ thể.
Trong khi Mojtaba Khamenei, con trai của Đại giáo chủ quá cố Ali Khamenei, được cho là người phụ trách lực lượng vũ trang và chương trình hạt nhân Iran, sự vắng mặt công khai của ông đã làm dấy lên câu hỏi về người thực sự nắm quyền.
Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện kể từ những ngày đầu của xung đột, và tờ New York Times hôm thứ Năm đưa tin rằng ông đang chờ phẫu thuật chân giả và phẫu thuật thẩm mỹ khuôn mặt sau một vụ tấn công bằng bom.
“Tôi không chắc có ai có thể đại diện toàn bộ quân đội Iran lúc này hay không, vì vậy tôi không biết ai sẽ ngồi vào bàn đàm phán từ phía họ,” Pompeo nói. “Tôi sẽ ngạc nhiên nếu họ trở nên hợp lý hơn các nhà đàm phán trước đó.”
Vòng đàm phán đầu tiên — cũng là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nước kể từ năm 1979 — đã sụp đổ cách đây hai tuần do Mỹ và Tehran không đạt được thỏa thuận về tương lai chương trình hạt nhân của Iran.
Pompeo, người từ lâu đã hoài nghi về thiện chí đạt thỏa thuận của Iran, cho rằng kịch bản tương tự có thể lặp lại vào thứ Bảy — nhưng ông hy vọng mình sai.
“Tôi đoán chúng ta sẽ quay lại phong tỏa và cố gắng gây thêm áp lực lên Iran không lâu sau đó,” ông nói. “Tôi hy vọng sẽ có một thỏa thuận thực sự có lợi cho Mỹ, Israel và các nước vùng Vịnh, nhưng tôi không lạc quan.”
Tuy nhiên, cựu Ngoại trưởng cũng không tuyên bố đây là bế tắc, cho rằng Mỹ “vẫn có đòn bẩy cần thiết để đạt được kết quả” mà Tổng thống Trump mong muốn.
“Bế tắc là khi hai bên đều có nhiều quân bài và công cụ để sử dụng, nhưng ở đây không phải như vậy,” ông nói. “Chúng ta vẫn có ưu thế, và khả năng thực thi ưu thế đó. Tôi nghĩ Iran hiểu điều đó.”
Vì sao quyền kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz sẽ rất khó bị phá vỡ
Một tấm banner khổng lồ treo trên một tòa nhà ở Quảng trường Enqelab, trung tâm Tehran, tuyên bố: “Eo biển Hormuz sẽ vẫn bị đóng; toàn bộ Vịnh Ba Tư là vùng săn bắn của chúng tôi.”
Đây là lời nhắc nhở mạnh mẽ về đòn bẩy then chốt của Iran trong cuộc chiến với Mỹ và Israel; đồng thời cũng là tín hiệu cho thấy nhiệm vụ gần như bất khả thi của Tổng thống Trump trong việc khôi phục quyền đi lại tự do qua một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.
Trump hôm thứ Ba tuyên bố sẽ hoãn các cuộc tấn công mới vào Iran cho đến khi nước này đưa ra đề xuất hòa bình lâu dài, đồng thời kéo dài lệnh ngừng bắn 14 ngày vô thời hạn. Tuy nhiên, ông nói Mỹ sẽ duy trì phong tỏa hải quân đối với mọi tàu thuyền ra vào cảng Iran trong tuyến hàng hải chiến lược này.
Alam Saleh, giảng viên cao cấp về nghiên cứu Iran tại Đại học Quốc gia Australia, cho rằng lệnh phong tỏa này đang vô tình có lợi cho Iran.
“Chính sách này thực tế không khả thi. Nó không giúp ích nhiều và sẽ không khiến Iran rút lui hay từ bỏ,” ông nói.
“Nếu Iran chặn dầu của người khác và Mỹ chặn dầu của Iran, điều đó có nghĩa là eo biển bị đóng hoàn toàn bởi cả hai bên,” ông nói thêm. “Và đó là điều khiến người Iran hài lòng. Đây là chiến lược ngay từ đầu cuộc chiến: giữ giá dầu cao, tác động đến kinh tế toàn cầu và khiến cuộc chiến kéo dài trở nên tốn kém với Mỹ.”
“Những gì Tổng thống Trump đang làm thực chất đang giúp chiến lược của Iran diễn ra nhanh hơn,” ông nói thêm.
Gần như ngay sau khi lực lượng Mỹ–Israel tấn công Iran hơn 50 ngày trước, quân đội Iran đã thực tế làm tê liệt eo biển Hormuz — một hành lang rộng 22 dặm, nơi vận chuyển khoảng 20% năng lượng toàn cầu.
Khi Iran đốt cháy một số tàu chở dầu, các tàu khác lập tức ngừng đi qua.
Dù kịch bản Iran kiểm soát eo biển này đã từng được dự đoán trong các cuộc tập trận của Mỹ, hiệu quả chiến thuật của họ dường như đã khiến chính quyền Trump bất ngờ.
“Trước khi Iran đóng eo Hormuz, Mỹ và Israel không thấy nhiều rủi ro khi tấn công Iran,” Jim Krane, chuyên gia năng lượng Vịnh Ba Tư tại Đại học Rice, nói. “Giờ đây Iran đã chứng minh rằng họ có thể giữ nền kinh tế toàn cầu làm con tin nếu bị tấn công.”
Iran cho biết sẽ mở lại eo biển cho tàu thương mại sau thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Lebanon và Israel, nhưng sau đó lại đảo ngược quyết định, tuyên bố eo biển sẽ đóng cho đến khi Mỹ dỡ bỏ phong tỏa.
Lực lượng Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cảnh báo rằng mọi tàu tiến gần eo Hormuz sẽ bị coi là hợp tác với kẻ thù và có thể bị tấn công.
Việc bế tắc này gây ảnh hưởng lớn đến nguồn cung năng lượng toàn cầu. Mỹ đối mặt với giá xăng tăng, trong khi các nước khác chịu hậu quả nặng hơn:
Philippines tuyên bố tình trạng khẩn cấp vì thiếu năng lượng.
Châu Âu thiếu nhiên liệu máy bay, dẫn đến hủy chuyến bay.
Nông dân toàn cầu đối mặt nguy cơ thiếu phân bón.
Dù Mỹ gây áp lực kinh tế lên Iran, Trung Quốc — nước nhập khoảng 90% dầu thô Iran — có thể trở thành yếu tố gây phức tạp trong quan hệ Mỹ–Trung.
Các chuyên gia nói rằng Mỹ khó có thể kiểm soát hoàn toàn khu vực này.
Iran có thể sử dụng máy bay không người lái từ bất kỳ đâu trong nước để tấn công tàu qua eo biển. Ngoài ra còn có nguy cơ thủy lôi, việc gỡ bỏ có thể mất tới 6 tháng.
Mỹ cũng cân nhắc hộ tống tàu thương mại, nhưng hiện chưa triển khai vì rủi ro cao trong thời chiến.
Cả Iran và Mỹ đều tìm cách củng cố liên minh.
Iran có thể áp dụng thu phí qua eo biển, yêu cầu thanh toán bằng nhân dân tệ hoặc tiền mã hóa để tránh lệnh trừng phạt và giảm vai trò của USD.
Điều này có thể làm rạn nứt liên minh chống Iran do Mỹ dẫn đầu.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo không nên đánh giá quá cao quyền lực của Iran: nước này chưa kiểm soát hoàn toàn eo Hormuz về mặt pháp lý hay chiến lược, mà chủ yếu chỉ có khả năng gây gián đoạn.
Trong ngắn hạn, giải pháp quân sự có thể làm leo thang chiến tranh và gây thiệt hại kinh tế toàn cầu.
Một chuyên gia kết luận: “Cuộc chiến này không thể giải quyết bằng luật pháp hay chính trị. Chỉ có thỏa hiệp mới có thể giải quyết vấn đề.”
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
