(AP) — Sữa nguyên kem sẽ sớm quay lại căng-tin trường học trên khắp nước Mỹ sau khi Tổng thống Donald Trump ký ban hành một đạo luật hôm thứ Tư, chính thức đảo ngược các giới hạn từ thời Tổng thống Obama đối với những loại sữa có hàm lượng chất béo cao.
Các loại thức uống không có nguồn gốc từ sữa như sữa đậu nành tăng cường dinh dưỡng cũng có thể được đưa vào thực đơn trong những tháng tới, sau khi đạo luật Whole Milk for Healthy Kids Act được Quốc hội thông qua vào mùa thu năm ngoái.
Đạo luật mới cho phép các trường tham gia Chương trình Bữa trưa Học đường Quốc gia (National School Lunch Program) được phục vụ sữa nguyên kem và sữa 2% béo, bên cạnh các lựa chọn sữa gầy và sữa ít béo vốn là yêu cầu bắt buộc từ năm 2012.
“Dù là đảng Dân chủ hay Cộng hòa, thì sữa nguyên kem vẫn là một điều tuyệt vời,” ông Trump phát biểu trong lễ ký tại Tòa Bạch Ốc, với sự hiện diện của các nhà lập pháp, nông dân ngành sữa và con em của họ.
Luật cũng cho phép các trường cung cấp sữa không phải từ bò nếu đáp ứng tiêu chuẩn dinh dưỡng tương đương sữa, đồng thời yêu cầu nhà trường phải có lựa chọn thay thế này khi học sinh nộp giấy ghi chú từ phụ huynh (không chỉ từ bác sĩ) xác nhận các em có hạn chế về chế độ ăn.
Việc ký luật diễn ra chỉ vài ngày sau khi chính phủ công bố Hướng dẫn Dinh dưỡng cho người Mỹ giai đoạn 2025–2030, trong đó nhấn mạnh việc tiêu thụ các sản phẩm sữa nguyên béo như một phần của chế độ ăn lành mạnh. Trước đây, các phiên bản hướng dẫn thường khuyến cáo người trên 2 tuổi nên dùng sữa ít béo hoặc không béo.
Trước đó trong tuần, Bộ Nông nghiệp Mỹ cũng đăng trên mạng xã hội hình Tổng thống Trump cầm ly sữa, kèm “ria mép sữa”, với dòng chữ: “Hãy uống sữa nguyên kem.”
Có thể áp dụng ngay từ mùa thu, nhưng chưa chắc đồng loạt
Thay đổi này có thể có hiệu lực sớm nhất vào mùa thu năm nay, dù giới chức dinh dưỡng học đường và đại diện ngành sữa cho biết một số trường có thể cần thêm thời gian để đánh giá nhu cầu sữa nguyên béo và điều chỉnh chuỗi cung ứng.
Từ lâu, ngành sữa đã vận động mạnh mẽ nhằm đưa sữa nguyên kem và sữa 2% trở lại bữa ăn trường học. Việc này đồng thời đảo ngược một phần các quy định thuộc đạo luật Healthy Hunger-Free Kids Act do cựu Đệ nhất phu nhân Michelle Obama cổ xúy. Được ban hành hơn 12 năm trước, đạo luật nhắm tới việc giảm béo phì và cải thiện sức khỏe trẻ em bằng cách cắt giảm tiêu thụ chất béo bão hòa và calo trong các loại sữa nhiều béo.
Các chuyên gia dinh dưỡng, giới lập pháp và ngành sữa lập luận rằng sữa nguyên kem là thực phẩm ngon, giàu dinh dưỡng nhưng đã bị “kết tội” không công bằng. Một số nghiên cứu cũng gợi ý trẻ uống sữa nguyên kem có thể ít nguy cơ béo phì hơn so với trẻ uống sữa ít béo. Phe chỉ trích còn cho rằng nhiều trẻ không thích vị của sữa ít béo nên không uống, dẫn đến thiếu dinh dưỡng và tăng lãng phí thực phẩm.
Tác động đến gần 30 triệu học sinh
Các quy định mới sẽ thay đổi bữa ăn của khoảng 30 triệu học sinh đang tham gia Chương trình Bữa trưa Học đường Quốc gia.
Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. gọi đạo luật này là “một sự điều chỉnh đáng lẽ phải làm từ lâu đối với chính sách dinh dưỡng học đường.” Trong khi đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins nói đạo luật đã sửa chữa “chiến dịch thiển cận” của bà Michelle Obama nhằm loại bỏ sữa nguyên kem khỏi trường học.
Theo luật, các trường phải cung cấp cho học sinh nhiều lựa chọn sữa dạng lỏng, gồm: sữa nguyên kem, 2%, 1%, sữa không lactose, cả dạng hữu cơ hoặc thường, có thể có hoặc không có hương vị; đồng thời có các lựa chọn không phải sữa nếu đáp ứng chuẩn dinh dưỡng.
Tuy nhiên, hướng dẫn dinh dưỡng mới lại khuyến nghị: “sữa nguyên béo không có đường bổ sung” — điều này có thể khiến sữa sô-cô-la hoặc sữa dâu (được phép theo cập nhật gần đây của tiêu chuẩn bữa ăn học đường) phải bị loại bỏ. Bộ Nông nghiệp sẽ phải chuyển khuyến nghị đó thành yêu cầu cụ thể để trường học giảm hoặc chấm dứt sữa có hương vị.
Đạo luật mới cũng loại trừ chất béo trong sữa khỏi các yêu cầu liên bang về giới hạn chất béo bão hòa, theo đó bình quân chất béo bão hòa trong bữa ăn học đường không được vượt quá 10% tổng lượng calo.
Một chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu, bác sĩ Dariush Mozaffarian (Đại học Tufts), nói rằng việc chọn sữa ít béo thay cho sữa nhiều béo “không mang lại lợi ích đáng kể.” Ông cho rằng chất béo bão hòa trong sữa có cấu trúc khác chất béo ở những nguồn như thịt bò và còn đi kèm các hợp chất có lợi có thể bù trừ các tác động lý thuyết.
“Chất béo bão hòa trong sữa chưa từng được chứng minh có liên quan đến bất kỳ hệ quả sức khỏe bất lợi nào,” ông Mozaffarian nói trong một cuộc phỏng vấn.
Một số nghiên cứu trước đây cho thấy các thay đổi trong chương trình dinh dưỡng liên bang sau khi đạo luật thời Obama có hiệu lực đã giúp làm chậm đà gia tăng béo phì ở trẻ em Mỹ, bao gồm cả thanh thiếu niên.
Tuy nhiên, một số nhà khoa học hiện viện dẫn các nghiên cứu mới hơn cho thấy trẻ uống sữa nguyên kem có thể ít nguy cơ thừa cân hoặc béo phì hơn so với trẻ uống sữa ít béo. Một tổng quan năm 2020 trên 28 nghiên cứu cho thấy nguy cơ có thể thấp hơn 40%, dù các tác giả lưu ý rằng họ không thể khẳng định chính việc uống sữa là nguyên nhân trực tiếp.
