Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang hủy bỏ một sáng kiến từ thời chính quyền Joe Biden nhằm đẩy nhanh việc xây dựng các đường dây truyền tải điện tại một số khu vực thuộc Pennsylvania, Colorado, New Mexico, Oklahoma, Nebraska và hai bang Dakota.
Bộ Năng lượng Mỹ thông báo trong tuần này rằng cơ quan này sẽ không tiếp tục kế hoạch chỉ định ba khu vực là “Hành lang Truyền tải Điện vì Lợi ích Quốc gia” (National Interest Electric Transmission Corridors). Việc được đưa vào danh sách này có thể giúp các khu vực nhận được sự hỗ trợ của chính phủ liên bang để đẩy nhanh quá trình xây dựng và mở rộng hệ thống đường dây điện.
Trong một thông cáo báo chí, Bộ Năng lượng cho biết chính quyền tiền nhiệm đã tìm cách đưa các khu vực này vào danh sách ưu tiên cao “nhằm thúc đẩy chương trình Green New Scam của họ”.
Cụm từ “Green New Scam” là cách gọi mang tính chỉ trích của chính quyền Trump đối với các chính sách năng lượng và khí hậu xanh của chính quyền Biden, ám chỉ rằng những chính sách này gây tốn kém cho người dân Mỹ.
Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nói trong một tuyên bố bằng văn bản:
“Chính sách truyền tải điện phải phục vụ người dân Mỹ — chứ không phải các nhóm lợi ích đặc biệt hay một chương trình nghị sự báo động khí hậu khiến chi phí tăng cao, làm suy giảm độ tin cậy của hệ thống điện và phớt lờ những quan ngại của cộng đồng địa phương.”
Chính quyền Biden từng đề xuất ba hành lang truyền tải điện
Chính quyền Biden trước đó đã xác định ba khu vực để đưa vào chương trình.
Khu vực thứ nhất bao gồm một số vùng quanh Hồ Erie và bang Pennsylvania.
Khu vực thứ hai bao gồm một số vùng thuộc Colorado, New Mexico và Oklahoma.
Khu vực thứ ba bao gồm một phần các bang North Dakota, South Dakota và Nebraska, cùng với năm khu bảo tồn của người Mỹ bản địa.
Mục tiêu của chương trình là tạo điều kiện để các dự án đường dây truyền tải điện quan trọng được triển khai nhanh hơn, đặc biệt tại những nơi mà chính quyền địa phương hoặc tiểu bang không hành động đủ nhanh.
Nếu các đường dây điện tại những khu vực này được chính thức xác định là có lợi ích quốc gia, các cơ quan quản lý liên bang sẽ có thêm quyền hạn trong việc cấp phép và phê duyệt dự án nếu chính quyền tiểu bang không hành động đủ nhanh hoặc từ chối cho phép xây dựng.
Điều này có thể giúp tháo gỡ một trong những trở ngại lớn nhất đối với việc mở rộng lưới điện của Mỹ: quá trình xin giấy phép và sự phản đối ở cấp địa phương hoặc tiểu bang.
Tại sao đường dây truyền tải điện lại quan trọng?
Đường dây truyền tải điện đóng vai trò đưa điện từ nơi sản xuất đến những khu vực có nhu cầu sử dụng.
Nguồn điện được truyền tải có thể đến từ nhiều loại hình khác nhau, bao gồm nhiên liệu hóa thạch, điện hạt nhân và năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, một lượng đáng kể công suất điện mới đang được đưa vào hệ thống lưới điện Mỹ hiện nay đến từ các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời.
Vấn đề là nhiều dự án năng lượng tái tạo được xây dựng ở những khu vực cách xa các trung tâm dân cư và các thị trường điện lớn.
Ví dụ, một trang trại điện gió có thể được xây dựng ở một vùng có nguồn gió mạnh nhưng cách hàng trăm dặm so với thành phố nơi cần sử dụng điện.
Tương tự, những khu vực có nhiều ánh nắng và quỹ đất rộng có thể phù hợp để xây dựng các dự án điện mặt trời, nhưng lại nằm xa hệ thống truyền tải hiện có.
Do đó, mở rộng mạng lưới đường dây truyền tải có thể đóng vai trò quan trọng trong việc đưa nguồn điện xanh mới vào lưới điện.
Nếu không có đủ đường dây truyền tải, một số dự án điện mới có thể gặp khó khăn trong việc kết nối với hệ thống điện quốc gia, ngay cả khi nhà máy đã được xây dựng.
Những người bảo vệ môi trường phản đối quyết định của Trump
Các tổ chức bảo vệ môi trường đã nhanh chóng chỉ trích quyết định hủy bỏ việc chỉ định ba hành lang truyền tải điện.
Họ cho rằng động thái này có thể gây bất lợi cho hệ thống lưới điện quốc gia và thậm chí khiến chi phí điện tăng cao hơn trong tương lai.
Matthew Davis, phó chủ tịch phụ trách chính sách liên bang của tổ chức League of Conservation Voters, cho rằng việc xây dựng các đường dây truyền tải điện đường dài là một trong những phương án hiệu quả nhất để giảm chi phí và củng cố hệ thống điện của Mỹ.
Trong một tuyên bố bằng văn bản, ông Davis nói:
“Xây dựng các đường dây truyền tải điện đường dài là một trong những cách tốt nhất để giảm chi phí, bảo đảm và nâng cấp hệ thống lưới điện của chúng ta — và việc củng cố lưới điện cũng nhận được sự ủng hộ rất lớn.”
Ông cảnh báo rằng việc hủy bỏ những hành lang truyền tải điện đã được lên kế hoạch từ lâu sẽ làm ảnh hưởng đến các khoản đầu tư trị giá hàng tỷ Mỹ kim và hàng chục ngàn việc làm.
“Việc rút phích cắm khỏi những hành lang truyền tải điện đã được lên kế hoạch trong nhiều năm sẽ khiến hàng tỷ Mỹ kim đầu tư và hàng chục ngàn việc làm của các gia đình lao động bị đe dọa,” Davis nói.
Một cuộc tranh luận lớn hơn về chính sách năng lượng
Quyết định của chính quyền Trump là một phần trong sự thay đổi rộng lớn hơn về chính sách năng lượng của chính phủ liên bang.
Trong nhiệm kỳ của Tổng thống Biden, chính phủ liên bang ưu tiên phát triển năng lượng sạch, mở rộng năng lượng tái tạo và hiện đại hóa hệ thống lưới điện để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng.
Trong khi đó, chính quyền Trump đã chuyển trọng tâm sang việc giảm các quy định được cho là gây cản trở ngành năng lượng, tăng cường khai thác nhiên liệu hóa thạch và phản đối nhiều chính sách khí hậu của chính quyền trước.
Những người ủng hộ quyết định mới cho rằng chính phủ liên bang không nên can thiệp quá sâu vào các dự án truyền tải điện và các tiểu bang cũng như cộng đồng địa phương cần có tiếng nói lớn hơn trong việc quyết định những công trình được xây dựng trên địa bàn của họ.
Họ cũng lập luận rằng chính sách năng lượng phải tập trung vào giá điện hợp lý, độ tin cậy của lưới điện và an ninh năng lượng, thay vì đặt mục tiêu khí hậu lên hàng đầu.
Nhưng những người phản đối cho rằng việc xây dựng lưới điện hiện đại đòi hỏi một tầm nhìn vượt ra ngoài ranh giới của từng tiểu bang.
Một đường dây truyền tải điện có thể đi qua nhiều tiểu bang, khiến việc phụ thuộc hoàn toàn vào từng chính quyền địa phương có thể làm các dự án kéo dài nhiều năm hoặc thậm chí bị đình trệ.
Bài toán cung cấp điện cho nước Mỹ trong tương lai
Quyết định hủy bỏ chương trình của chính quyền Biden diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện của Mỹ đang đứng trước nhiều thay đổi.
Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, xe điện, sản xuất công nghiệp và các công nghệ sử dụng nhiều điện năng đang làm gia tăng nhu cầu đối với hệ thống điện.
Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: Mỹ sẽ xây dựng hệ thống truyền tải điện như thế nào để đáp ứng nhu cầu trong tương lai?
Những người ủng hộ việc mở rộng đường dây truyền tải cho rằng một hệ thống lưới điện lớn hơn và hiện đại hơn sẽ giúp đưa điện từ nhiều nguồn khác nhau đến nơi cần thiết, đồng thời giảm nguy cơ thiếu điện trong những thời điểm nhu cầu tăng cao.
Đặc biệt, khi các dự án điện gió và điện mặt trời tiếp tục được xây dựng ở nhiều khu vực, việc có đủ đường dây để kết nối các nguồn điện này với người tiêu dùng trở nên ngày càng quan trọng.
Ngược lại, chính quyền Trump cho rằng các dự án truyền tải điện không nên được thúc đẩy chỉ vì mục tiêu phát triển năng lượng xanh.
Bộ trưởng Chris Wright và các quan chức năng lượng của chính quyền hiện tại nhấn mạnh rằng chính sách truyền tải phải tập trung vào lợi ích của người dân, chi phí điện và độ ổn định của hệ thống.
Cuộc tranh luận về đường dây điện vẫn còn tiếp diễn
Việc chính quyền Trump hủy bỏ kế hoạch của thời Biden vì thế không chỉ là một quyết định hành chính đơn thuần.
Nó phản ánh sự khác biệt sâu sắc giữa hai chính quyền về cách nước Mỹ nên xây dựng tương lai năng lượng của mình.
Chính quyền Biden xem việc mở rộng đường dây truyền tải là một phần quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch và giảm phát thải.
Chính quyền Trump lại cho rằng hệ thống điện cần được xây dựng dựa trên độ tin cậy, chi phí và nhu cầu thực tế của người dân, thay vì phục vụ một chương trình nghị sự về biến đổi khí hậu.
Trong khi đó, các tổ chức môi trường cảnh báo rằng việc trì hoãn những dự án truyền tải điện lớn có thể gây ra hậu quả lâu dài, từ làm chậm các dự án năng lượng mới cho đến ảnh hưởng đến đầu tư và việc làm.
Cuối cùng, cuộc tranh luận sẽ không chỉ xoay quanh câu hỏi nên xây dựng bao nhiêu đường dây điện, mà còn là câu hỏi ai có quyền quyết định chúng được xây ở đâu và mất bao lâu để hoàn thành.
Khi nhu cầu điện của nước Mỹ tiếp tục tăng, bài toán xây dựng một hệ thống lưới điện vừa đáng tin cậy, vừa có chi phí hợp lý, đồng thời đáp ứng được các nguồn năng lượng mới sẽ tiếp tục là một trong những vấn đề lớn nhất của chính sách năng lượng Hoa Kỳ trong những năm tới.
Calitoday Tổng hợp
