Bắc Hàn bất ngờ loan báo một cuộc thay đổi đáng chú ý trong hàng ngũ lãnh đạo quân sự cao cấp. Bộ trưởng Quốc phòng No Kwang-chol bị thay thế, Kim Song-gi được đưa lên thay thế, trong khi tướng Pak Jong-chon, một nhân vật quân sự kỳ cựu, lại được phục hồi vào một chức vụ đầy quyền lực. Động thái này diễn ra giữa lúc Bình Nhưỡng đang ráo riết canh tân quân đội, gia tăng khả năng chế tạo võ khí và tiếp tục củng cố lực lượng nguyên tử…
Ngày 30/8/2026, Bắc Hàn công bố cuộc cải tổ sau phiên họp lần thứ hai của Quân ủy Trung ương khóa 9 của Đảng Lao động Bắc Hàn diễn ra ngày 29/8 dưới sự chủ tọa của lãnh tụ Kim Jong Un. Theo Hãng Thông tấn Trung ương Bắc Hàn (KCNA), phiên họp bàn về một loạt kế hoạch “tái tổ chức cơ cấu” nhằm nâng cao và phát triển công tác quốc phòng trong thời gian tới. Theo Yonhap ngày 30/8, Kim Song-gi, trước đó giữ chức Giám đốc Tổng cục Chính trị của Quân đội Nhân dân Bắc Hàn, được đưa lên làm Bộ trưởng Quốc phòng thay No Kwang-chol. Đây là một thay đổi đáng chú ý, bởi Tổng cục Chính trị là một trong những cơ quan quyền lực quan trọng trong quân đội Bắc Hàn, phụ trách công tác chính trị, tư tưởng và tổ chức trong lực lượng võ trang. Việc đưa một nhân vật xuất thân từ cơ quan chính trị quân đội lên đứng đầu Bộ Quốc phòng có thể cho thấy Bình Nhưỡng đặc biệt coi trọng vấn đề kỷ luật, kiểm soát và sự thống nhất trong quân đội.
Trong khi đó, No Kwang-chol không chỉ mất ghế Bộ trưởng Quốc phòng. Theo KCNA, ông còn bị loại khỏi cơ cấu lãnh đạo trung ương của Đảng Lao động Bắc Hàn và được chuyển sang giữ chức Phó Giám đốc thứ nhất của Vụ Công nghiệp Đạn dược thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Điều này cho thấy ông chưa bị gạt bỏ hoàn toàn khỏi hệ thống, mà được chuyển sang một lãnh vực đặc biệt quan trọng đối với chiến lược quân sự của Bình Nhưỡng: sản xuất và phát triển kỹ nghệ quốc phòng. Vì vậy, việc No Kwang-chol rời ghế Bộ trưởng Quốc phòng không nhất thiết đồng nghĩa với chuyện ông hoàn toàn mất sự tín nhiệm. Trái lại, việc đưa ông sang phụ trách công nghiệp đạn dược có thể phản ảnh sự quan tâm ngày càng lớn của Kim Jong Un đối với khả năng sản xuất võ khí trong nước. Trong những năm gần đây, Bắc Hàn tập trung mạnh vào hỏa tiễn, võ khí chiến thuật, kỹ thuật quân sự và năng lực sản xuất quốc phòng. Một cựu Bộ trưởng Quốc phòng được chuyển sang cơ quan phụ trách kỹ nghệ đạn dược có thể được xem là cách Bình Nhưỡng tận dụng kinh nghiệm của ông trong một lãnh vực trực tiếp phục vụ mục tiêu canh tân quân đội.
Đáng chú ý hơn nữa, cuộc cải tổ lần này còn đưa một nhân vật kỳ cựu trở lại tuyến đầu. Pak Jong-chon, một trong những chiến lược gia quân sự nổi bật của Bắc Hàn, được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương của Đảng Lao động và được đưa trở lại Bộ Chính trị. Ông từng giữ chức vụ này nhưng bị rút khỏi những vị trí hàng đầu vào tháng 2/2026. Việc Pak Jong-chon trở lại chỉ vài tháng sau khi bị gạt khỏi chức vụ quan trọng là một diễn biến đáng chú ý, cho thấy Kim Jong Un có thể điều chỉnh nhân sự quân sự rất nhanh tùy theo nhu cầu chiến lược của mình.
Theo Yonhap, phiên họp Quân ủy Trung ương ngày 29/8 diễn ra trong lúc Bắc Hàn đang đẩy mạnh công cuộc canh tân quân sự và siết chặt kỷ luật trong lực lượng võ trang. KCNA cho biết phiên họp bàn về những kế hoạch tái tổ chức cơ cấu nhằm cải thiện và phát triển công tác quốc phòng trong tương lai. Điều này cho thấy cuộc thay đổi nhân sự có thể nằm trong một kế hoạch rộng lớn hơn, chớ không phải chỉ là một quyết định riêng rẽ liên quan tới cá nhân No Kwang-chol.
Ngay sau phiên họp, Kim Jong Un cũng gặp các nhà khoa học, chuyên viên nghiên cứu và viên chức thuộc những cơ quan nghiên cứu quốc phòng chủ yếu. Theo KCNA, được Yonhap dẫn lại, ông ca ngợi những thành quả gần đây trong khoa học và kỹ thuật quân sự, đồng thời gọi những người làm công tác nghiên cứu quốc phòng là những người yêu nước và anh hùng. Kim Jong Un yêu cầu tiếp tục củng cố khả năng quân sự tự vệ và phát triển mạnh hơn nữa những hệ thống võ khí chiến đấu.
Chi tiết này rất đáng chú ý. Nếu chỉ nhìn vào việc thay Bộ trưởng Quốc phòng, người ta có thể nghĩ đây đơn giản là một cuộc điều chỉnh nhân sự. Nhưng khi đặt chung với việc phục hồi Pak Jong-chon, chuyển No Kwang-chol sang lãnh vực công nghiệp đạn dược và việc Kim Jong Un trực tiếp biểu dương giới khoa học quốc phòng, bức tranh trở nên rõ ràng hơn: Bình Nhưỡng đang đặt trọng tâm rất lớn vào việc canh tân quân đội và nâng cao khả năng tự sản xuất võ khí.
Động thái này cũng xảy ra trong lúc quan hệ giữa Bắc Hàn và Nga ngày càng gần gũi. Reuters ngày 30/8 nhận định cuộc cải tổ quân sự diễn ra trong bối cảnh Bình Nhưỡng tăng cường quan hệ với Moscow trong lúc chiến tranh Ukraine vẫn tiếp diễn. Sự hợp tác này có ý nghĩa đối với Bắc Hàn trên cả phương diện chính trị, kinh tế lẫn quân sự, dù mức độ và nội dung cụ thể của những hỗ trợ kỹ thuật quân sự giữa hai bên vẫn là điều quốc tế theo dõi sát.
Cùng lúc đó, ngày 31/8, Bắc Hàn tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn về chương trình nguyên tử. Reuters loan tin một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Bắc Hàn cáo buộc Hoa Kỳ vẫn duy trì chính sách thù nghịch và khẳng định Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục củng cố kho võ khí nguyên tử. Bắc Hàn bác bỏ lời kêu gọi phi nguyên tử hóa và cho rằng võ khí nguyên tử là phương tiện bảo vệ chủ quyền của quốc gia này.
Bình Nhưỡng cũng chỉ trích những cuộc tập trận quân sự giữa Hoa Kỳ và Nam Hàn, đồng thời phản đối cuộc tập trận ba bên Mỹ-Nam Hàn-Nhật dự trù diễn ra từ ngày 7 đến 11/9. Đáng chú ý, Reuters cho biết Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump gần đây đã quyết định thu hẹp quy mô cuộc tập trận Ulchi Freedom Shield với Nam Hàn, nhưng phía Bắc Hàn vẫn xem những hoạt động quân sự này là yếu tố gây thêm bất ổn.
Nhìn từ bên ngoài, việc thay Bộ trưởng Quốc phòng có thể dẫn tới nhiều suy đoán, nhưng hiện chưa có bằng chứng công khai cho thấy No Kwang-chol bị thay thế vì một vụ tai tiếng cụ thể nào. KCNA cũng không nêu lý do cá nhân cho quyết định thay đổi. Điều có thể xác nhận là Kim Jong Un đang chủ động điều chỉnh bộ máy quân sự và đặt cuộc thay đổi này trong một chiến lược rộng lớn hơn về tái tổ chức, canh tân quân đội và phát triển kỹ nghệ quốc phòng.
NGƯỜI QUAN SÁT/tổng hợp
