CALITODAY (23/6/2026): Dự án cải tạo Hồ Phản chiếu tại đài tưởng niệm cố Tổng thống Lincoln tại Washington D.C. do Donald Trump thực hiện ban đầu ước tính chỉ dưới 3 triệu đôla nhưng sau đó phát sinh phi thường đến gần 16 triệu đôla không qua đấu thầu và được Trump ca ngợi là công trình tuyệt vời nước hồ trong suốt, đáy hồ có lớp sơn màu xanh quốc kỳ Mỹ để kỷ niện 250 năm lập quốc Hoa Kỳ. Thế nhưng chỉ vài ngày sau khi hoàn tất công trình và mở cửa cho công chúng vào thăm thì Hồ Phản chiếu nước chuyển màu xanh rêu như nước mía vừa ép và tảo nấm bao phủ mặt hồ. Đáy hồ bị rách từng miễng và lớp sơn bong ra nổi lều bều. Donald Trump quả quyết có kẻ phá hoại và nghi có ai đó dùng dao loại rọc giấy đã cắt lớp sơn đáy hồ dài hơn 250 mét. Phát ngôn viên Karoline Leavitt của Tòa Bạch Ốc nói với Fox News rằng đã có người thứ sáu bị bắt, đồng thời cảnh sát đã lập 17 báo cáo về hành vi phá hoại. Một cựu vận động viên điền kinh thế giới là David Hearn, 67 tuổi đã bị bắt giam 5 tiếng đồng hồ và chuẩn bị ra Tòa vì đưa tay vớt một miếng sơn nổi lên mặt nước. Vụ tai tiếng nầy khiến nước Mỹ lùng bùng chê trách Donald Trump.
Theo Wikipedia, Hồ Phản Chiếu Đài Tưởng niệm Lincoln (Lincoln Memorial Reflecting Pool) là hồ phản chiếu lớn nhất trong số nhiều hồ phản chiếu tại Washington, D.C.. Được khánh thành vào năm 1922, đây là một hồ hình chữ nhật có đáy bê tông, dài 2.030 feet (619 m) và rộng 167 feet (51 m), nằm trên National Mall, giữa Lincoln Memorial và Washington Monument.
Hồ Phản Chiếu đón tiếp nhiều trong số khoảng 24 triệu du khách đến National Mall mỗi năm. Hai bên hồ có các lối đi bộ và hàng cây tạo bóng mát. Tùy theo vị trí quan sát, mặt hồ có thể phản chiếu Washington Monument, Lincoln Memorial, những hàng cây của National Mall và bầu trời.
Nhiều cuộc tuần hành và sự kiện quan trọng đã diễn ra tại đây, chẳng hạn như March on Washington và Commitment March. Ngày 18 tháng 1 năm 2009, lễ kỷ niệm trước lễ nhậm chức của Barack Obama mang tên We Are One: The Obama Inaugural Celebration at the Lincoln Memorial cũng được tổ chức tại khu vực này.
Hồ Phản Chiếu được thiết kế bởi Henry Bacon. Công trình khởi công năm 1914 và được khánh thành vào ngày 30 tháng 5 năm 1922, sau khi Lincoln Memorial được khánh thành. Trong quá trình xây dựng, một số nguồn tin đã gọi nó là “gương nước” (water mirror).
Khi mới hoàn thành, hồ dài khoảng 2.028 feet (618 m) và rộng 167 feet (51 m). Chu vi hồ là 4.392 feet (1.339 m). Công trình đã được xây dựng lại hoàn toàn trong giai đoạn 2010–2012. Ban đầu đáy hồ được lát nhựa đường và gạch men, nhưng trong đợt trùng tu năm 2009 đã được thay bằng bê tông. Các lối đi xung quanh và mép hồ cũng được làm bằng đá granite.
Trùng tu năm 2009
Nhờ nguồn tài trợ từ American Recovery and Reinvestment Act of 2009, National Park Service đã tiến hành tái thiết Hồ Phản Chiếu.
Dự án kéo dài 18 tháng với kinh phí 30,74 triệu USD, bắt đầu vào tháng 11 năm 2010. Tháng 5 năm 2011, công nhân đóng cọc gỗ đầu tiên trong tổng số 2.133 cọc xuống lớp đất sét mềm và bùn đầm lầy sâu khoảng 40 feet (12 m) nhằm nâng đỡ hồ mới.
Hệ thống cấp nước của hồ cũng được nâng cấp để loại bỏ tình trạng nước tù đọng bằng cách tuần hoàn nước từ Tidal Basin; trước đó hồ được cấp nước sinh hoạt từ thành phố. Các lối đi lát đá mới được xây dựng ở phía bắc và nam hồ nhằm thay thế những bãi cỏ bị mòn và hạn chế xói mòn.
Hồ mở cửa trở lại vào ngày 31 tháng 8 năm 2012. Dự án do Louis Berger Group quản lý.
Hoạt động sau khi trùng tu
Chỉ vài tuần sau khi mở cửa lại vào năm 2012, hồ phải được tháo cạn nước và làm sạch với chi phí khoảng 100.000 USD do tảo phát triển mạnh, gần như phủ kín toàn bộ mặt hồ.
Sử dụng hệ thống khử trùng bằng ozone được lắp đặt trong quá trình cải tạo, National Park Service cho biết sẽ tăng gấp đôi lượng ozone diệt tảo nhằm ngăn chặn các đợt bùng phát trong tương lai.
Năm 2013, hoạt động xây dựng National World War II Memorial đã gây hư hại phần đầu phía đông của hồ. Tháng 8 năm 2015, cơ quan quản lý đóng cửa khoảng 30 feet (9 m) ở đầu phía đông để sửa chữa, và công việc hoàn thành vào mùa hè năm 2016.
Tháng 6 năm 2017, hồ được tháo cạn hoàn toàn để kiểm soát sự bùng phát của ký sinh trùng schistosome – tác nhân gây chứng ngứa do bơi lội (swimmer’s itch). Loài ký sinh này đã lây nhiễm cho các loài ốc sống trong hồ và khiến hơn 80 con vịt trưởng thành cùng vịt con chết chỉ trong vài tuần vào mùa xuân năm đó.
Cải tạo năm 2026
Vào tháng 4 năm 2026, Donald Trump thông báo bắt đầu dự án phủ lại đáy bê tông của hồ bằng một màu mà ông gọi là “xanh cờ Mỹ” (American flag blue).
Theo Trump và chính quyền của ông, mục tiêu của dự án là làm cho hồ “đẹp hơn” và giảm tình trạng tảo phát triển. Mặc dù màu “xanh cờ Mỹ” chưa được xác định chính thức, một số nguồn cho rằng đó có thể là màu Old Glory Blue hoặc một màu tương tự.
Trump được cho là đã tự lựa chọn màu sắc, nhà thầu và các yếu tố khác của dự án mà không trải qua quy trình đánh giá thông thường của các cơ quan liên bang, lấy ý kiến công chúng hoặc phê chuẩn của Quốc hội.
Công ty Atlantic Industrial Coatings, từng làm việc tại Trump National Golf Club Virginia, đã nhận hợp đồng liên bang đầu tiên của mình theo hình thức chỉ định thầu để sửa chữa các điểm rò rỉ và chống thấm đáy hồ.
Ngày 8 tháng 5, Bộ Nội an Hoa Kỳ (United States Department of the Interior) cho biết dự kiến chi 13,1 triệu USD cho dự án. Dự án còn bao gồm việc lắp đặt hệ thống lọc nước mới bởi Greenwater Services, công ty thuộc sở hữu của John Cafaro, người hàng xóm của Trump tại Mar-a-Lago. Công ty này cũng nhận được hợp đồng chỉ định thầu.
Ngày 11 tháng 5, The Cultural Landscape Foundation đã đệ đơn kiện chính quyền Trump nhằm ngăn chặn dự án tiếp tục triển khai nhưng không ai ngăn được việc Trump làm.
Ông Trump tiếp tục khẳng định có hành vi phá hoại tại Hồ Phản Chiếu
Tổng thống Donald Trump tiếp tục bảo vệ tuyên bố của mình về việc có hành vi phá hoại tại Lincoln Memorial Reflecting Pool, sau khi xuất hiện các báo cáo cho thấy lớp phủ đáy mới của hồ đang bị bong tróc.
Dự án cải tạo trị giá trên 16 triệu USD của chính quyền Trump đối với công trình mang tính biểu tượng này chỉ mới hoàn thành gần đây. Tuy nhiên, nước trong hồ đã chuyển sang màu xanh rêu do bùng phát tảo, và lớp sơn mới màu “xanh cờ Mỹ” đã được ghi nhận đang bong ra và nổi lên mặt nước.
Phát biểu với các phóng viên hôm thứ Hai, ông Trump cho rằng lớp sơn bong tróc là kết quả của việc ai đó cắt thủng lớp lót mới của hồ. Ông nói rằng có một vết rạch dài khoảng 300 feet (khoảng 91 mét) ở đáy hồ, được tạo ra bằng “dao rọc giấy hoặc một loại dao nào đó”.
Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social vào sáng thứ Ba, ông Trump nâng ước tính chiều dài vết cắt lên 350 feet (khoảng 107 mét) và cho biết nó được tạo ra bằng “một con dao hoặc lưỡi dao cực kỳ sắc bén”.
Tổng thống thông báo rằng hồ sẽ được rút bớt nước để sửa chữa “trước hoặc sau ngày Quốc khánh 4/7”.
Ông viết:
“Việc này được thực hiện có chủ đích và mang tính tội phạm. Ai đó hẳn đã phải rất vất vả, có lẽ trong đêm tối, để tạo ra tình trạng như vậy. Tương tự, một khu vực nhỏ ở đáy hồ đã bị cắt và bị nhấc mạnh khỏi bề mặt, để lại những mép rất gồ ghề và không đồng đều.”
Trước đó, ông cũng từng suy đoán rằng những kẻ phá hoại có thể đã đổ hóa chất xuống hồ.
Khi được hỏi về bằng chứng cho thấy có hành vi phá hoại, tổng thống đã đề nghị các phóng viên liên hệ với National Park Service.
Bộ Nội vụ Hoa Kỳ thông báo hôm thứ Hai rằng họ đã bắt giữ 5 người và lập biên bản vi phạm liên bang đối với 5 người khác vì bị cáo buộc phá hoại hồ.
Đến sáng thứ Ba 23/6, ông Trump cho biết con số này đã tăng lên 6 vụ bắt giữ và 7 biên bản xử phạt liên bang liên quan đến “những thiệt hại mà họ đã gây ra cho Hồ Phản Chiếu giờ đây đã đẹp đẽ của đất nước chúng ta”.
Một trong những người bị bắt giữ, cựu vận động viên đua xuồng Olympic Mỹ David Hearn, nói với The Associated Press rằng ông đã bị lực lượng National Guard và United States Park Police tạm giữ trong 5 giờ sau khi chạm vào một mảnh sơn bị bong.
Dân biểu Pete Sessions (Đảng Cộng hòa – Texas) bày tỏ sự tin tưởng vào sáng thứ Ba rằng tổng thống và lực lượng thực thi pháp luật có bằng chứng về hành vi phá hoại này.
Ông nói với người dẫn chương trình John Berman của CNN:
“Tôi cho rằng đây là hành vi vi phạm pháp luật, và tôi cho rằng sẽ có ai đó từ cơ quan công viên theo dõi vụ việc. Tôi cũng cho rằng cảnh sát công viên có trách nhiệm trong vấn đề này, vì vậy tôi sẽ hỏi họ xem họ có những gì và đi theo hướng đó.”
Trong khi đó, các thành viên Đảng Dân chủ tỏ ra hoài nghi hơn đối với giả thuyết phá hoại. Thượng Nghị sĩ Dick Durbin đã bày tỏ nghi ngờ về tuyên bố của tổng thống Trump trong một cuộc phỏng vấn với CNN cùng ngày.
Ông Durbin nói:
“Tôi được biết có camera giám sát hoạt động 24/7 tại Hồ Phản Chiếu này, và nó hoàn toàn có thể ghi lại bất kỳ ai tạo ra một vết rạch dài 250 feet trên lớp lót của hồ. Tổng thống có thể củng cố lập trường của mình bằng cách công bố đoạn phim đó cho người dân Mỹ xem thử. Hãy để họ tự tận mắt xem nếu đoạn phim đó thực sự tồn tại.”
Vệ binh Quốc gia và Cảnh sát Công viên tuần tra quanh Hồ Phản Chiếu
Các thành viên của Vệ binh Quốc gia Mỹ và Cảnh sát Công viên Hoa Kỳ (U.S. Park Police) đã tuần tra quanh Hồ Phản Chiếu trước Đài tưởng niệm Lincoln (Lincoln Memorial Reflecting Pool) vào thứ Hai 22/6, như một phần của chiến dịch trấn áp hành vi phá hoại bị nghi ngờ. Động thái này diễn ra sau khi nước trong hồ chuyển sang màu xanh lá do hiện tượng tảo nở hoa, đồng thời các mảng sơn màu xanh nổi lên trên mặt nước.
Các cuộc tuần tra được triển khai trong bối cảnh Bộ Nội vụ Hoa Kỳ cho biết đã có 5 người bị bắt giữ liên quan đến hành vi phá hoại bị nghi ngờ và 5 giấy phạt liên bang khác đã được ban hành. Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói với Fox News rằng đã có người thứ sáu bị bắt, đồng thời cảnh sát đã lập 17 báo cáo về hành vi phá hoại.
Leavitt cho biết những người bị bắt là “những nhà tài trợ lâu năm cho Đảng Dân chủ, cho Barack Obama và cho ActBlue”, nhưng bà không cung cấp thêm chi tiết.
“Chúng tôi sẽ không chỉ buộc những người đó phải chịu trách nhiệm, mà còn sẽ sửa chữa hồ nước, tiếp tục làm cho nơi này đẹp trở lại sau hành động phá hoại đáng khinh này, đúng dịp đất nước chuẩn bị kỷ niệm 250 năm thành lập vào tuần tới,” bà nói thêm.
The Hill đã liên hệ với Vệ binh Quốc gia và Cảnh sát Công viên Hoa Kỳ để xin bình luận về vụ bắt giữ thứ sáu cũng như các hoạt động tuần tra đang tiếp diễn.
Công tố viên liên bang tại Đặc khu Columbia, Jeanine Pirro, hôm Chủ nhật tuyên bố rằng bất kỳ ai bị bắt vì phá hoại hồ nước sẽ bị truy tố. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump cho biết mức án tù 10 năm đối với những người bị kết án phá hoại tài sản liên bang sẽ được “thực thi đầy đủ”.
Phát biểu tại Phòng Bầu dục hôm thứ Hai, Trump cho biết những kẻ phá hoại đã dùng dao rọc giấy để làm rách lớp phủ đáy hồ, đồng thời khẳng định phân bón đã bị đổ xuống hồ nhằm kích thích tảo phát triển. Ông nói rằng hồ sẽ tiếp tục được cải tạo trong thời gian ngắn hơn, sau khi hồ đã được rút cạn nước vào tháng trước để thực hiện dự án cải tạo ban đầu trị giá 14,2 triệu USD.
Các hạng mục cải tạo trước đó bao gồm sơn đáy hồ màu xanh được mô tả là “màu xanh cờ Mỹ”, chống thấm nước và trám lại các mối nối bị rò rỉ. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau khi hồ dài khoảng 2.028 feet (khoảng 618 mét) được bơm nước trở lại vào đầu tháng này, nước đã chuyển sang màu xanh lá do tảo nở hoa.
Bộ Nội vụ cho biết các đội kỹ thuật đã xử lý tảo bằng hydrogen peroxide và công nghệ bong bóng nano (nanobubble technology).
Sau đó, các cục sơn màu xanh bắt đầu nổi lên trên mặt nước. Du khách tham quan hồ đã chú ý đến hiện tượng này, trong đó có cựu vận động viên Olympic Mỹ David Hearn. Ông đã bị bắt sau khi “thò tay vào hồ” và kéo phần cuối của một mảng sơn vốn đã bong tróc sẵn, theo lời ông kể với tờ The Washington Post. Hearn phủ nhận mọi hành vi sai trái.
“Tôi không phá hoại bất cứ thứ gì,” Hearn, cư dân thành phố Bethesda, bang Maryland, nói với tờ báo. “Tôi không phá hủy, làm hỏng hay bóc bất cứ thứ gì. Đến khi tôi nhận ra chuyện gì đang xảy ra thì tôi đã bị còng tay rồi.”
Các nhà phê bình cho rằng việc Tổng thống Trump cáo buộc có hành vi phá hoại chỉ là nỗ lực nhằm chuyển hướng sự chú ý khỏi các vấn đề về chất lượng nước và công tác bảo trì vẫn đang tiếp diễn sau đợt cải tạo.
Hai con vịt nữa được phát hiện chết gần Hồ Phản Chiếu
Hai con vịt chết khác đã được phát hiện gần Hồ Phản Chiếu (Reflecting Pool) tại Đài tưởng niệm Lincoln, sau khi trước đó một xác con vịt khác được tìm thấy nổi trên mặt nước của công trình vừa được cải tạo này.
Theo báo The Washington Post hôm thứ Hai, hai con vịt chết được phát hiện trong một hồ nước tại Constitution Gardens trên National Mall, cách Hồ Phản Chiếu khoảng 200 feet (khoảng 61 mét).
Tổ chức cứu hộ động vật City Wildlife có trụ sở tại Washington, D.C. cho biết với tờ báo rằng một nhân viên đã thu gom các xác động vật vào Chủ nhật và đưa chúng về cơ sở của tổ chức. The Hill đã liên hệ với City Wildlife để xin bình luận.
Hình ảnh con vịt con chết đầu tiên nổi trên mặt hồ đã xuất hiện trên mạng chỉ vài ngày sau khi chính quyền Trump hoàn thành dự án sửa chữa kéo dài nhiều tháng tại địa điểm này.
Các hạng mục cải tạo bao gồm việc sơn lại đáy hồ bằng một tông màu xanh nhằm đồng bộ với màu sắc của quốc kỳ Mỹ. Tuy nhiên, lớp sơn bắt đầu bong tróc khỏi đáy hồ chỉ vài ngày sau khi dự án hoàn thành.
Theo cơ sở dữ liệu liên bang, hợp đồng cải tạo hồ với công ty Atlantic Industrial Coatings cũng đã tăng từ 13,1 triệu USD cách đây một tháng lên 14,7 triệu USD vào tuần trước.
Ngoài ra, sau khi việc sửa chữa hoàn tất, hồ dài 2.028 feet (khoảng 618 mét) đã chuyển sang màu xanh lục do hiện tượng tảo nở hoa. Để xử lý sự phát triển của tảo, Cơ quan Công viên Quốc gia Hoa Kỳ (NPS) đã bắt đầu sử dụng hydro peroxide từ tuần trước.
Một người phát ngôn của Bộ Nội vụ Hoa Kỳ cho biết với The Hill rằng NPS đang sử dụng hệ thống công nghệ ozone bong bóng nano (nanobubble ozone) để tiêu diệt tảo, mầm bệnh và các chất ô nhiễm khác. Họ cũng cho biết các nhà nghiên cứu tại Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), Đại học Bang Ohio và Đại học Florida đã thử nghiệm và xác nhận hiệu quả của công nghệ này.
Tổng thống Donald Trump đã quy trách nhiệm cho hành vi phá hoại đối với các vấn đề xảy ra tại hồ. Hôm thứ Hai, chính quyền cho biết năm người đã bị bắt vì liên quan đến các hành vi phá hoại tại địa điểm này, trong khi năm người khác bị xử phạt theo luật liên bang.
Luật sư của cựu vận động viên Olympic bị cáo buộc phá hoại Hồ Phản Chiếu: Không phải tội phạm khi “chạm vào nước”
Cựu vận động viên Olympic Mỹ bị bắt với các cáo buộc vi phạm ở mức độ nhẹ vì bị cho là đã phá hoại Hồ Phản Chiếu tại Đài tưởng niệm Lincoln vừa được cải tạo cho biết ông “chưa từng được đọc quyền Miranda” sau khi bị bắt và dự định sẽ đấu tranh chống lại các cáo buộc.
Ông David Hearn, 67 tuổi, hôm thứ Hai 22/6 đã bác bỏ các cáo buộc rằng ông làm hư hại tài sản của chính phủ khi đưa tay xuống nước của Hồ Phản Chiếu chỉ để xem cảm giác như thế nào. Luật sư của ông cũng lập luận rằng các cơ quan liên bang không có cơ sở pháp lý để đưa ra hai giấy phạt vi phạm hành chính sau vụ bắt giữ.
“Không có cơ sở nào cho việc này. Chúng tôi sẽ phản đối quyết liệt,” luật sư của Hearn, Norm Eisen, người ngồi cạnh ông trong một cuộc phỏng vấn trên MS NOW, nói. “Chạm vào nước không phải là tội phạm liên bang.”
Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy thông báo rằng “nhiều cá nhân” đã bị bắt vì bị cáo buộc phá hoại Hồ Phản Chiếu. Công trình này đang bị chú ý sau khi xuất hiện hiện tượng tảo nở hoa và lớp sơn bong tróc không lâu sau khi dự án cải tạo trị giá hàng triệu đô la hoàn thành vào đầu tháng này.
Tổng thống cho rằng hành vi phá hoại là nguyên nhân, qua đó tránh đổ lỗi cho các vấn đề đang tồn tại về chất lượng nước và công tác bảo trì của Hồ Phản Chiếu.
Theo The Washington Post, ông Hearn, cư dân thành phố Bethesda, bang Maryland, từng thi đấu môn đua thuyền vượt thác (canoe slalom), đã bị tạm giữ gần năm giờ.
Ông cho biết mình không thể liên lạc với bất kỳ ai sau khi bị lực lượng Cảnh sát Công viên Hoa Kỳ (U.S. Park Police) bắt giữ.
“Tôi không biết mình sẽ bị giữ trong bao lâu,” Hearn nói trong cuộc phỏng vấn. “Tôi không được phép gọi điện thoại. Không ai thực sự biết tôi đang ở đó. Tôi bị giữ hoàn toàn trong tình trạng không thể liên lạc với bên ngoài.”
Theo thông tin, cựu vận động viên Olympic này đã ghé qua Hồ Phản Chiếu trong một chuyến đạp xe dài 52 dặm để xem công trình sau khi được cải tạo. Ông nhận thấy một phần lớp lót mới màu “xanh cờ Mỹ” ở đáy hồ bị bong ra một phần và đưa tay xuống nước để kiểm tra trước khi bị Cảnh sát Công viên bắt giữ.
“Tôi không phá hoại bất cứ thứ gì,” ông nói với The Washington Post. “Tôi không phá hủy, làm hỏng hay bóc bất cứ thứ gì. Đến khi tôi nhận ra chuyện gì đang xảy ra thì tôi đã bị còng tay.”
Ông Hearn dự kiến sẽ ra hầu tòa tại Tòa Thượng thẩm Washington, D.C. vào ngày 9 tháng 7.
Công tố viên Pirro bị chỉ trích khi truy tố những người bị nghi phá hồ phản chiếu Lincoln.
Việc Trump tu sửa hồ phản chiếu Đài tưởng niệm Thượng Nghị sĩ Thom Tillis (Cộng hòa – Bắc Carolina) đã chỉ trích công tố viên liên bang Jeanine Pirro vì đã đe dọa truy tố những người bị cáo buộc phá hoại hồ phản chiếu Đài tưởng niệm Lincoln “ở mức cao nhất của pháp luật”, sau khi Tổng thống Trump năm ngoái đã ban hành lệnh ân xá toàn diện cho những người bị kết án liên quan đến vụ bạo loạn ngày 6/1/2021 tại Điện Capitol Hoa Kỳ.
“Tôi không biết điều gì tệ hơn với anh: phá hoại một cái bể hay tấn công một cảnh sát?” ông nói. “Giờ chúng ta có người, giả sử họ dùng dao nhỏ làm hỏng lớp lót của cái bể, anh định truy tố họ tới 10 năm sao?”
“Và anh đã để những người thừa nhận tấn công cảnh sát được tự do, vậy mà anh nghĩ tôi có thể coi người đó là nghiêm túc sao? Không đời nào,” Tillis nói, ông là thành viên Ủy ban Tư pháp Thượng viện.
Tillis đưa ra phát biểu sau khi Pirro, công tố viên liên bang của khu vực Columbia, nói với chương trình “The Sunday Briefing” của Fox News rằng văn phòng của bà sẽ truy tố những người phá hoại hoặc cố gắng phá hoại hồ phản chiếu “ở mức cao nhất” của pháp luật.
“Bất kỳ ai phá hoại hoặc cố gắng phá hoại hồ phản chiếu sẽ phải đối mặt với hệ thống tư pháp hình sự tại D.C.,” bà nói. “Những vụ việc này sẽ được truy tố ở mức cao nhất của pháp luật.”
“Làm cho Washington D.C. trở nên đẹp đẽ là ưu tiên, và nếu bạn làm hỏng, phá hoại hoặc ảnh hưởng đến những thứ như hồ phản chiếu, bạn có thể bị truy tố,” bà nói thêm.
Dự án tu sửa trị giá hàng triệu đô la của chính quyền Trump đối với hồ phản chiếu vừa hoàn thành thì các mảng tảo xuất hiện trong nước. Không lâu sau đó, lớp sơn màu “xanh quốc kỳ Mỹ” ở đáy bể bị bong tróc và nổi lên mặt nước.
Trump đã tìm cách đổ lỗi cho hành vi phá hoại và cảnh báo trên mạng xã hội rằng những người bị kết án phá hoại hồ phản chiếu có thể đối mặt với án tù 10 năm.
“Hãy nhớ rằng có thể bị phạt 10 năm tù đối với việc phá hủy, hoặc thậm chí cố gắng phá hủy những thứ như vậy – và điều đó sẽ được thực thi đầy đủ!” Trump cảnh báo trên Truth Social.
Tillis nói với phóng viên hôm thứ Hai rằng ông cho rằng cách tiếp cận mạnh tay của Bộ Tư pháp đối với những người chỉ bóc các mảnh sơn hoặc lớp keo bong tróc khỏi hồ phản chiếu là hoàn toàn mâu thuẫn với lệnh ân xá toàn diện của Trump dành cho những người bị kết án liên quan đến vụ tấn công Điện Capitol tháng 1/2021, vụ việc đã gây vỡ cửa kính, phá hoại văn phòng, làm trầy xước và hư hại cửa ra vào, và khiến nhiều cảnh sát bị thương nặng.
Trump đã ân xá cho những người bị kết án trong các vụ án ngày 6/1 vào ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, cho rằng tuyên bố này sẽ chấm dứt điều ông gọi là “một bất công quốc gia nghiêm trọng đã xảy ra với người dân Mỹ trong bốn năm qua” và mở ra “một quá trình hòa giải dân tộc.”
Rubio gặp các đồng minh vùng Vịnh để củng cố sự ủng hộ đối với thỏa thuận với Iran
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tới Trung Đông vào thứ Ba 23/6 trong chuyến công du kéo dài ba ngày nhằm thảo luận với các đồng minh vùng Vịnh về thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran, cũng như các nỗ lực bảo đảm an toàn hàng hải qua Eo biển Hormuz.
Ông Rubio sẽ thăm United Arab Emirates, Kuwait và Bahrain, những đồng minh quan trọng của Mỹ đã phải hứng chịu các đợt không kích dữ dội từ Tehran trong suốt hơn ba tháng xung đột với Iran.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong thông cáo công bố chuyến đi:
“Ngoại trưởng sẽ thảo luận về một loạt ưu tiên khu vực, bao gồm biên bản ghi nhớ với Iran, các nỗ lực bảo đảm quyền tự do và an toàn đi lại hoàn toàn qua Eo biển Hormuz, cũng như tầm quan trọng của hòa bình và ổn định trong khu vực.”
Thông cáo cũng cho biết:
“Tại Bahrain, Ngoại trưởng sẽ gặp Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh để thảo luận về các ưu tiên chung trong khu vực.”
Gulf Cooperation Council (GCC) là tổ chức gồm sáu quốc gia vùng Vịnh: UAE, Kuwait, Bahrain, Saudi Arabia, Qatar và Oman.
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang tập trung thúc đẩy các nước thành viên GCC đóng góp vào quỹ đầu tư trị giá 300 tỷ USD dành cho Iran. Đây được xem là một trụ cột quan trọng trong biên bản ghi nhớ được Mỹ và Iran ký kết tuần trước. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ các quốc gia này đã đồng ý cam kết tài chính cho quá trình tái thiết của Iran hay chưa.
Một nội dung khác của thỏa thuận được cho là Iran sẽ tiến hành tham vấn với Oman và các quốc gia ven Vịnh khác về việc “quản lý trong tương lai” của Eo biển Hormuz. Điều này làm dấy lên suy đoán rằng Tehran muốn gia tăng quyền kiểm soát và thu phí đối với tuyến hàng hải chiến lược này, vốn trước đây được tự do lưu thông trước khi chiến sự bùng phát vào ngày 28/2.
Theo thỏa thuận, các tàu thuyền sẽ được miễn phí quá cảnh qua Eo biển Hormuz trong vòng 60 ngày. Ông Trump cũng đã đe dọa áp đặt mức phí do Mỹ quản lý đối với việc đi lại qua eo biển nếu không đạt được thỏa thuận với Iran về chương trình hạt nhân của nước này, nhằm đối phó với bất kỳ động thái nào của Iran nhằm kiểm soát tuyến đường biển này.
Chuyến công du vùng Vịnh của Rubio diễn ra sau khi Phó Tổng thống Mỹ J. D. Vance kết thúc vòng đàm phán đầu tiên với các quan chức Iran hôm thứ Hai 22/6 theo khuôn khổ của thỏa thuận. Mỹ cũng đã ban hành các miễn trừ trừng phạt cho phép Iran công khai bán dầu trên thị trường quốc tế.
Mặc dù ông Vance khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang đạt tiến triển, thỏa thuận này đã vấp phải sự phản đối đáng kể tại Washington từ các Dân biểu Đảng Cộng hòa và nhiều chuyên gia chính sách. Họ cho rằng văn bản hiện tại dành cho Iran những nhượng bộ rất lớn nhưng lại không yêu cầu Tehran cam kết thực chất về việc từ bỏ chương trình hạt nhân hoặc chấp nhận cơ chế giám sát chặt chẽ.
Các nhà phê bình cũng lưu ý rằng theo thỏa thuận hiện nay, Iran dường như không phải chịu trách nhiệm đáng kể đối với việc tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm bị coi là khủng bố và chương trình phát triển tên lửa của nước này.
O’Reilly: Việc Ngũ Giác Đài không mô phỏng chiến tranh tại eo biển Hormuz là một sai lầm chiến lược
Bình luận viên Bill O’Reilly hôm thứ Hai cho rằng sai lầm chiến lược của Ngũ Giác Đài trong cuộc chiến với Iran là họ đã không mô phỏng kịch bản Iran phong tỏa eo biển Hormuz.
“Một sai lầm lớn của Ngũ Giác Đài là họ đã không mô phỏng chiến tranh cho eo biển Hormuz. Tôi không thể giải thích được; không ai biết tại sao họ lại không làm vậy,” O’Reilly nói với người dẫn chương trình “Batya!” Batya Ungar-Sargon trên NewsNation, mạng lưới chị em của The Hill.
“Nhưng chắc chắn điều đó phải được tính đến. Khi bạn nói rằng nếu không thay đổi chế độ, nếu giới giáo sĩ cầm quyền trụ lại, họ sẽ cố bóp nghẹt nền kinh tế thế giới bằng cách gây rối ở eo biển Hormuz.”
O’Reilly gọi việc Mỹ khởi đầu xung đột với Iran là một “cử chỉ cao đẹp nhằm bảo vệ chúng ta và thế giới khỏi vũ khí hạt nhân mà một nhà nước khủng bố gần như chắc chắn có thể sở hữu.” Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng sau khi “bạn bắt đầu một cuộc chiến, và tôi đã nói điều này ngay từ đầu, thì những hệ quả ngoài dự tính sẽ xuất hiện, những điều bạn không bao giờ lường trước.”
Ông nói rằng các cuộc chiến khác trong lịch sử Mỹ cũng từng có sai lầm chiến lược, bao gồm chiến tranh Việt Nam, chiến tranh Triều Tiên và Thế chiến II. Ông nói rằng “mọi cuộc chiến hiện đại đều có thương vong,” chẳng hạn như vụ Mỹ ném bom Trường tiểu học Shajareh Tayyebeh, khiến hơn 165 người thiệt mạng, phần lớn là trẻ em, vào đầu cuộc chiến ngày 28/2.
“Một người ở Ngũ Giác Đài không thức dậy sáng hôm đó và nói, ‘Tôi sẽ giết các bé gái ở Iran,’” O’Reilly nói tiếp. “Điều đó không xảy ra. Thực tế là có một chiến dịch ném bom quy mô lớn nhằm làm mất ổn định cơ sở hạ tầng của quốc gia đó.”
Cựu người dẫn Fox News nói rằng điều này sẽ “xảy ra lần nữa vì Tổng thống Trump có hai lựa chọn” trong bối cảnh đàm phán về bản ghi nhớ gồm 14 điểm (MOU): cho phép thanh sát viên tiếp cận các cơ sở hạt nhân Iran hoặc tiếp tục các cuộc tấn công của Mỹ.
“Nếu chúng ta ném bom họ, sẽ có thêm các bé gái bị thiệt mạng,” ông nói thêm. “Đó là bản chất của chiến tranh. Tôi không biện minh. Nó thật khủng khiếp. Nhưng nếu bạn nghĩ rằng trong thời đại này, khi người ta sử dụng những vũ khí mạnh nhất trên Trái Đất, mà dân thường sẽ không bị ảnh hưởng, thì bạn đang sai lầm.”
Ungar-Sargon, người trước đây gọi MOU là một “sự đầu hàng hoàn toàn” trước Iran, phản bác và nói rằng các thanh sát viên đã có mặt ở Iran gần đây nhất là trong “Chiến dịch Midnight Hammer,” khi Mỹ và Israel lần đầu tấn công Iran vào tháng 6/2025. Bà cáo buộc các thanh sát viên “không làm gì cả” vì Iran vẫn “có thể làm giàu uranium.”
“Nhưng điều quan trọng hơn, điều khiến tôi thấy kinh hoàng về MOU này là Iran đã chuyển chiến trường từ vấn đề tên lửa và hạt nhân sang mặt trận kinh tế,” bà nói thêm. “Họ nhận ra rằng eo biển Hormuz còn mạnh hơn cả vũ khí hạt nhân, vì không có cơ chế hủy diệt lẫn nhau.”
O’Reilly nói rằng giới lãnh đạo Iran xác định họ có thể trả đũa bằng cách đóng eo biển này và “có thể gây ra một cuộc đại suy thoái toàn cầu.”
“Và tôi không biết mức độ hiểu biết của chính quyền Trump về khả năng đó trước khi họ hành động ban đầu đến đâu,” ông nói. “Nhưng tôi tự tin hơn tối nay so với trước đây, vì thời gian của các giáo sĩ cầm quyền đang rất ngắn. Họ phải cho phép thanh sát viên vào, nếu không sẽ bị tấn công dữ dội.”
Tờ New York Times đầu tháng này đưa tin rằng Mỹ đã tiến hành các cuộc mô phỏng chiến tranh về khả năng xung đột với Iran và kết luận rằng Iran sẽ đóng eo biển, theo những người tham gia.
Các thông điệp trái ngược từ Mỹ và Iran về việc eo biển có bị đóng hay không đã gây thêm bất ổn cho tương lai tuyến hàng hải này và nguồn cung dầu toàn cầu. Giá cả tăng vọt, và lạm phát tăng lên mức cao nhất trong ba năm do việc đóng eo biển.
Giá xăng tại Mỹ đã giảm xuống dưới 4 USD/gallon sau khi eo biển mở lại tuần trước, với mức trung bình toàn quốc là 3,93 USD/gallon tính đến sáng thứ Ba, theo AAA.
Iran đã mở lại eo biển sau khi đồng ý với MOU, nhưng quân đội nước này cho biết hôm thứ Bảy rằng họ sẽ lại đóng eo biển để đáp trả các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon, dù có thỏa thuận ngừng bắn riêng.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ trước đó nói rằng lưu thông tàu thương mại qua tuyến này “đã tăng” vào thứ Bảy và việc đi lại an toàn “vẫn được duy trì.”
Trump, Mỹ nhận đánh giá chủ yếu tiêu cực trong khảo sát toàn cầu mới của Pew
Một khảo sát mới của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho thấy quan điểm toàn cầu về Tổng thống Donald Trump nhìn chung là tiêu cực, và ngày càng ít người xem Mỹ là một đối tác đáng tin cậy.
Trong số hơn 42.000 người được hỏi tại 36 quốc gia, khoảng hai phần ba nói rằng họ không tin tưởng vào khả năng lãnh đạo các vấn đề thế giới của ông Trump.
Cuộc khảo sát được thực hiện từ ngày 8/2 đến 13/5, phần lớn diễn ra trong thời gian Mỹ và Israel tiến hành chiến tranh với Iran. Cuộc chiến này đã gây ra sự lên án rộng rãi trên toàn cầu và làm gián đoạn nền kinh tế thế giới.
Các nhà nghiên cứu cũng hỏi về những chính sách quốc tế gây tranh cãi nhất của ông Trump trong 1,5 năm qua, bao gồm: cắt giảm viện trợ nước ngoài của Mỹ, áp thuế quan, các biện pháp nhập cư cứng rắn và trục xuất, việc bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, cách xử lý chiến tranh Nga–Ukraine, các đe dọa tiếp quản Greenland, và xung đột Israel–Hamas ở Gaza.
“Chúng tôi đã thấy những thay đổi lớn vào năm ngoái sau khi ông Trump nhậm chức, nhưng dữ liệu năm nay cho thấy sự suy giảm còn mạnh hơn ở hầu hết các quốc gia,” ông Richard Wike, giám đốc nghiên cứu thái độ toàn cầu của Pew, cho biết.
Mức độ tin tưởng vào ông Trump giảm so với năm ngoái ở 16/24 quốc gia được khảo sát, và không quốc gia nào ghi nhận mức tăng tích cực. Chỉ 23% người được hỏi nói rằng họ tin ông Trump sẽ làm điều đúng đắn trong các vấn đề toàn cầu.
So sánh lãnh đạo quốc tế:
- Emmanuel Macron (Pháp): 43% tin tưởng
- Volodymyr Zelensky (Ukraine): 35%
- Tập Cận Bình (Trung Quốc): 34%
- Vladimir Putin (Nga): 31%
- Benjamin Netanyahu (Israel): 18% (thấp hơn cả Trump)
Khảo sát không được thực hiện ở Nga và Trung Quốc do khó khăn đối với các tổ chức nghiên cứu nước ngoài.
Một số mức thấp nhất đến từ các quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi như Malaysia, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Palestine ở Bờ Tây và Đông Jerusalem. Ở Thổ Nhĩ Kỳ chỉ có 6% tin tưởng Trump, và tại Bờ Tây/Jerusalem là 4%.
Ngược lại, một số quốc gia như Hungary, Philippines, Ghana, Nigeria, Kenya, Colombia và Israel có tỷ lệ đánh giá tích cực hơn về Mỹ hoặc Trump.
Khảo sát cũng ghi nhận mức giảm mạnh về việc xem Mỹ là “đối tác đáng tin cậy”. Ví dụ, tại Thụy Điển, con số này giảm từ 83% năm 2022 xuống còn 31% hiện nay.
Nhìn chung, Pew cho rằng xu hướng toàn cầu đang cho thấy sự suy giảm niềm tin vào vai trò quốc tế của Mỹ và cá nhân ông Trump.
Với dự đoán về một chính quyền bị chia rẽ, đất nước đối mặt với “cơn bão giám sát”
Sau cuộc bầu cử giữa kỳ vào mùa thu này, có khả năng rõ ràng sẽ lại xuất hiện một giai đoạn chính quyền bị chia rẽ ở Hoa Kỳ, với Quốc hội do Đảng Dân chủ kiểm soát đối đầu với nhánh hành pháp do Đảng Cộng hòa nắm giữ. Quá trình giám sát sau đó liên quan đến nhu cầu cung cấp tài liệu và lời khai theo luật định và truyền thống phải được đặc trưng bởi “sự hợp tác tự nguyện” và “nỗ lực có nguyên tắc để thừa nhận, và nếu có thể, đáp ứng các nhu cầu hợp pháp của nhánh quyền lực kia.”
Trong thời đại phân cực chính trị sâu sắc này, vốn cũng đặc trưng bởi những bất đồng lớn về phạm vi quyền lực hành pháp, có vẻ như các nỗ lực giám sát sẽ buộc Hạ viện phải thực hiện các biện pháp cưỡng chế để thực thi trát đòi hầu tòa (subpoena). Tuy nhiên, các con đường có sẵn là hạn chế, rườm rà và khó thành công, và xung đột giữa Quốc hội và hành pháp có nguy cơ leo thang thành một cuộc khủng hoảng hiến pháp toàn diện nếu các nhà lập pháp không thể thực hiện chức năng giám sát của mình.
Phương thức thực thi đầu tiên và rõ ràng nhất mà Hạ viện có thể sử dụng là đưa vụ việc ra tòa, nơi có cả hướng hình sự và dân sự.
Trong bối cảnh chính quyền chia rẽ, việc truy tố hình sự vì không tuân thủ trát đòi của Quốc hội là gần như không khả thi: quyết định truy tố hoàn toàn nằm trong tay Bộ trưởng Tư pháp, người khó có khả năng truy tố các thành viên trong chính chính quyền của mình. Ví dụ, việc Hạ viện do Đảng Cộng hòa gửi kiến nghị truy tố Tổng chưởng lý Merrick Garland năm 2024 đã không dẫn đến kết quả gì trong Bộ Tư pháp của ông Garland.
Cơ chế thực thi dân sự, theo đó Hạ viện sẽ nộp đơn kiện một nhân chứng không hợp tác để yêu cầu lệnh buộc tuân thủ, là hướng đi có khả năng nhất. Tuy nhiên, ngay cả ở đây Hạ viện cũng gặp trở ngại. Trong vụ kiện liên quan đến trát đòi cựu luật sư Tòa Bạch Ốc Don McGahn, một hội đồng của Tòa Phúc thẩm Khu vực Columbia đã phán quyết rằng, nếu không có luật cụ thể, Hạ viện không có tư cách pháp lý để kiện nhằm thực thi trát đòi của mình. Vấn đề này chưa được giải quyết dứt điểm và chưa được Tòa án Tối cao xem xét, nhưng nó là một rào cản mà Hạ viện chắc chắn sẽ gặp phải trong bất kỳ vụ kiện dân sự nào.
Trump nói ông đang chuẩn bị kiện ABC về việc đưa tin liên quan đến hồ phản chiếu đài tưởng niệm Lincoln.
Quan trọng hơn, việc thực thi dân sự đối với trát đòi của Quốc hội thường mất từ 2 đến 3 năm trước khi có lệnh cuối cùng buộc tuân thủ. Ngay cả khi Quốc hội thắng tại tòa sơ thẩm, các lệnh buộc tuân thủ thường bị tạm hoãn trong quá trình kháng cáo, vốn luôn kéo dài. Việc Tòa án Tối cao tham gia có thể kéo dài thêm 6 đến 12 tháng. Nếu Quốc hội mới nhậm chức vào tháng 1/2027, cuộc bầu cử tiếp theo vào năm 2028 có thể dễ dàng diễn ra trước khi bất kỳ vụ kiện cưỡng chế nào được giải quyết.
Hai lựa chọn phi kiện tụng khác cũng có sẵn cho Quốc hội, nhưng đều không dễ dàng và vướng rào cản pháp lý. Quốc hội có thể tìm cách luận tội một quan chức không tuân thủ trát đòi, nhưng như đã thấy gần đây, luận tội là một quá trình cồng kềnh, không ổn định và tốn thời gian, và chưa từng thành công trước đây. Rất khó tưởng tượng rằng Hạ viện, dù do đảng nào kiểm soát, sẽ coi luận tội là một công cụ hiệu quả.
Cuối cùng, theo truyền thống, Quốc hội có thẩm quyền “vốn có” để bỏ tù hoặc phạt tiền bất kỳ ai từ chối tuân thủ yêu cầu cung cấp tài liệu và lời khai của mình.
Quyền lực này lần cuối được sử dụng vào năm 1934 khi Thượng viện giam giữ một trợ lý Bộ Thương mại, người đã bị giữ 10 ngày trong một phòng tại khách sạn Willard, dưới sự giám sát của cảnh sát trưởng Thượng viện.
Một nỗ lực gần đây nhằm sử dụng quyền lực vốn có diễn ra vào năm 2024, khi một nghị quyết phạt Tổng chưởng lý Merrick Garland 10.000 USD mỗi ngày đã bị bác bỏ với tỷ lệ sít sao. Việc Hạ viện tự mình tìm cách bỏ tù hoặc phạt một quan chức liên bang của đảng đối lập có vẻ đủ gây bùng nổ căng thẳng chính trị để khiến ngay cả những người cứng rắn nhất cũng phải dè chừng.
Với những khó khăn nêu trên, chính quyền bị chia rẽ trong bối cảnh chính trị hiện nay có thể khiến việc giám sát hiệu quả nhánh hành pháp trở nên gần như bất khả thi. Điều đó rõ ràng làm suy yếu một khía cạnh quan trọng của lý thuyết và thực tiễn phân quyền, và không mang lại triển vọng tốt cho sự vận hành trơn tru của hệ thống hiến pháp.
Phân tích trên đây do Richard Sauber là luật sư hành nghề tư nhân tại Washington. Ông từng là cố vấn đặc biệt cho cựu Tổng thống Biden.
Những điều cần biết về Thỏa thuận của Trump cho phép Iran tiếp cận đồng USD
Chính quyền Trump trong tuần này đã phát đi tín hiệu về tiến triển trong các cuộc đàm phán với Iran liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz và cải tổ chương trình hạt nhân của nước này bằng cách nới lỏng các lệnh trừng phạt lâu năm đối với hoạt động xuất khẩu dầu của Iran.
Theo giấy phép có thời hạn 60 ngày do Bộ Tài chính Mỹ cấp hôm thứ Hai 22/6, Iran hiện có thể bán dầu bằng đồng USD, cho phép các giao dịch bằng USD đối với dầu thô, sản phẩm hóa dầu và các sản phẩm dầu mỏ đến ngày 21/8.
Động thái này là một phần của thỏa thuận ngừng bắn rộng lớn hơn, có khả năng bao gồm việc mở lại tuyến vận tải biển quan trọng này. Trước đó, Iran đã tuyên bố sẽ tiếp tục đóng eo biển Hormuz do cho rằng có các vi phạm thỏa thuận ngừng bắn liên quan đến các cuộc không kích chết người của Israel tại Lebanon. Việc đóng cửa eo biển đã làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu và khiến giá xăng tăng mạnh.
Giấy phép mang tên “General License X” cũng cho phép nhập khẩu dầu Iran vào Mỹ và cho phép các giao dịch từ những tàu thuyền và tổ chức trước đây bị chặn bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Trong nhiều thập kỷ, Mỹ đã sử dụng các biện pháp trừng phạt dầu mỏ đối với Iran nhằm làm suy yếu nền kinh tế nước này bằng cách cắt khỏi hệ thống tài chính dựa trên đồng USD. Kể từ đó, Iran đã dựa vào một “mạng lưới ngầm” để tiếp tục xuất khẩu dầu — chủ yếu sang Trung Quốc, quốc gia mua khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran — đồng thời sử dụng các loại tiền tệ thay thế và nhiều biện pháp khác để né tránh các hạn chế trừng phạt, theo The Wall Street Journal.
Việc miễn trừ mới cho phép các ngân hàng Iran nhận thanh toán trực tiếp từ người mua nước ngoài, có khả năng mang lại thêm hàng tỷ USD doanh thu dầu mỏ cho quốc gia này.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết động thái này gắn liền với các cuộc đàm phán “mang tính xây dựng” diễn ra tại Thụy Sĩ cuối tuần qua nhằm thương lượng một thỏa thuận hòa bình Mỹ–Iran để chấm dứt chiến tranh.
“Phù hợp với các cuộc đàm phán tích cực đang diễn ra tại Thụy Sĩ, Iran đã cam kết bảo đảm tự do và thông suốt giao thông qua eo biển Hormuz, đồng thời cho phép các thanh tra viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vào nước này,” Bessent cho biết trong một tuyên bố.
Pakistan và Qatar, hai nước đóng vai trò trung gian, cho biết hôm thứ Hai rằng các cuộc đàm phán — cuộc gặp cấp cao trực tiếp đầu tiên giữa Mỹ và Iran kể từ khi chiến tranh bùng nổ ngày 28/2 — đã cho thấy “những tiến triển đáng khích lệ” và các cuộc thảo luận kỹ thuật sẽ tiếp tục.
Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho biết hôm thứ Hai rằng mặc dù Iran đã đồng ý cho phép các thanh tra quay trở lại các cơ sở của mình, nhưng các điều khoản cuối cùng của cuộc đàm phán vẫn đang được thương lượng.
Mỹ và Tehran đã ký một thỏa thuận sơ bộ vào tuần trước 17/6, mở ra khoảng thời gian 60 ngày để hướng tới một thỏa thuận cuối cùng. Việc nới lỏng trừng phạt đã được đề cập trong biên bản ghi nhớ này, làm gia tăng lo ngại rằng Iran có thể nhận được những lợi ích tài chính đáng kể trước khi chính thức từ bỏ năng lực hạt nhân của mình.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân thời Obama và tái áp đặt các lệnh trừng phạt nhằm vào xuất khẩu dầu của Iran cũng như hạn chế khả năng tiếp cận đồng USD của nước này.
Khi đó, chính quyền Mỹ lập luận rằng các lệnh trừng phạt là cần thiết để gây áp lực lên nguồn thu của Tehran, ngăn dòng tiền này được chuyển tới các nhóm vũ trang và các hoạt động bị coi là đe dọa an ninh quốc gia.
Mặc dù lệnh miễn trừ tạm thời này không xóa bỏ hoàn toàn các biện pháp trừng phạt, nhưng đây là một trong những gói nới lỏng trừng phạt lớn nhất dành cho ngành dầu mỏ Iran trong nhiều thập kỷ qua.
Michael Feller, chiến lược gia trưởng tại Geopolitical Strategy, nói với CNBC rằng Iran có khả năng sẽ tận dụng khoảng thời gian 60 ngày này để sửa chữa các cơ sở dầu khí bị hư hại do chiến tranh và ký kết các hợp đồng dài hạn với người mua Trung Quốc.
“Đây sẽ là cú hích rất lớn đối với Iran, cả về kinh tế lẫn cảm giác chiến thắng,” ông nói.
Cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ Miad Maleki cũng cho biết với CNBC rằng động thái này có thể giúp Iran thu về từ 8 đến 9 tỷ USD từ lượng dầu thô đang bị tồn đọng tại khu vực Vịnh Ba Tư.
“Sản xuất, bán hàng, thanh toán bằng USD, hóa dầu và vận tải biển được bảo vệ — tất cả đều được kích hoạt cùng một lúc,” Maleki nói với CNBC. “Cộng lại, chúng tạo nên sự tái mở cửa bền vững đối với nguồn doanh thu quan trọng nhất của Iran.”
Các quan chức chính quyền Mỹ cho biết các cuộc đàm phán với Iran vẫn đang tiếp tục và những thỏa thuận tiếp theo sẽ phụ thuộc vào việc Tehran có tuân thủ các cam kết trong thỏa thuận hòa bình sơ bộ hay không.
Trump phát biểu về kinh tế tại nhà máy ở Pennsylvania
Tổng thống Trump đã đến bang Pennsylvania vào chiều thứ Ba 23/6 để phát biểu về tình hình kinh tế. Chuyến thăm tới cơ sở sản xuất của Mack Trucks tại thị trấn Macungie diễn ra trong bối cảnh chính quyền của ông đang đàm phán với Iran và đối mặt với những khó khăn kinh tế.
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã ban hành năm phán quyết vào sáng thứ Ba khi cơ quan này đang nỗ lực hoàn tất chương trình nghị sự trước kỳ nghỉ hè. Vụ việc được chú ý nhất là một vụ liên quan đến quyền tự do tôn giáo, trong đó một tín đồ Rastafari bị buộc phải cạo đầu và sau đó khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại. Thẩm phán Neil Gorsuch, thay mặt cho đa số 6–3, cho rằng đạo luật liên bang mà nguyên đơn dựa vào để đưa ra yêu cầu của mình không áp dụng trong trường hợp này.
Các bang New York, Maryland và Utah đang tổ chức bầu cử sơ bộ vào thứ Ba, trong khi South Carolina sẽ tiến hành các vòng bầu cử sơ bộ vòng hai. Mọi sự chú ý đang đổ dồn vào thành phố New York, nơi các ứng viên theo chủ nghĩa xã hội dân chủ đang cạnh tranh với các ứng viên cấp tiến, đồng thời làn sóng chi tiêu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành tâm điểm của chiến dịch.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, Giám đốc FBI Kash Patel, Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr., cùng Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid (CMS) Mehmet Oz tổ chức một cuộc họp báo vào cuối buổi sáng thứ Ba để công bố các nỗ lực chống gian lận ở cấp liên bang.
Thượng viện hôm thứ Ba đã thông qua một nghị quyết về Quyền hạn Chiến tranh (War Powers Resolution) trước đó đã được Hạ viện thông qua, nhằm phản đối Tổng thống Donald Trump bằng cách kêu gọi chấm dứt cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran.
Nghị quyết được thông qua với tỷ lệ 50–48, trong đó có bốn Thượng Nghị sĩ Cộng hòa cùng với gần như toàn bộ Thượng Nghị sĩ Dân chủ ủng hộ. Thượng Nghị sĩ John Fetterman (D-Pa.) phản đối nghị quyết, và hai Thượng Nghị sĩ Cộng hòa không tham gia bỏ phiếu.
Biện pháp mang tính không ràng buộc này là sự phản đối mang tính biểu tượng mạnh mẽ nhất từ Quốc hội đối với cuộc chiến ở Iran.
Hạ viện trong tháng này cũng đã bỏ phiếu thông qua cùng nghị quyết do phía Dân chủ dẫn đầu nhằm chấm dứt “cuộc chiến của ông Trump ở Iran”, tạo ra một sự khiển trách hiếm hoi đối với Trump.
Nghị quyết “chỉ đạo Tổng thống rút lực lượng vũ trang Mỹ khỏi các hoạt động thù địch chống lại Iran, trừ khi được Quốc hội chính thức cho phép thông qua tuyên bố chiến tranh hoặc một ủy quyền sử dụng vũ lực quân sự đối với Iran.”
Thượng viện đã từng bỏ phiếu về một nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh chín lần trước đó, nhưng chưa lần nào đạt đủ đa số đơn giản để được thông qua cho đến cuộc bỏ phiếu hôm thứ Ba hôm nay 23/6.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh một số Thượng Nghị sĩ Cộng hòa đã bất đồng với ông Trump về bản ghi nhớ thỏa thuận 14 điểm với Iran, bao gồm Chủ tịch Ủy ban Quân lực Thượng viện Roger Wicker (R-Miss.), Thượng Nghị sĩ Tom Cotton (R-Ark.) và Ted Cruz (R-Texas), những người đã lên tiếng phản đối.
Thượng viện bỏ phiếu chấm dứt chiến dịch chiến tranh với Iran, bất chấp nỗ lực thúc đẩy thỏa thuận hòa bình của ông Trump
Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune (Cộng hòa – South Dakota) phát biểu với phóng viên sau buổi họp chính sách hàng tuần của Thượng viện tại Điện Capitol Hoa Kỳ ngày 23/6/2026 tại Washington, DC. Ông Thune nói về cuộc gặp sắp tới với Tổng thống Donald Trump vào ngày mai liên quan đến thỏa thuận với Iran.
Thượng viện hôm thứ Ba đã bỏ phiếu nhằm chấm dứt chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran, giáng thêm một thất bại cho Tổng thống Donald Trump, dù ông đã cố gắng thuyết phục các nhà lập pháp và công chúng rằng một thỏa thuận để kết thúc cuộc chiến đang ở rất gần.
Bốn Thượng Nghị sĩ Cộng hòa đã phá vỡ lập trường đảng để giúp thông qua một nghị quyết nhằm ngăn chặn các hành động quân sự tiếp theo, trừ khi Quốc hội chấp thuận.
Biện pháp về quyền chiến tranh này chủ yếu mang tính biểu tượng — nghị quyết được thông qua hôm thứ Ba không cần Tổng thống ký hoặc phủ quyết. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu 50–48 mang tính lưỡng đảng này là một dấu mốc gây tổn hại cho chính quyền Trump: cả Thượng viện và Hạ viện đều đã thể hiện sự phản đối đối với cuộc xung đột ở Trung Đông đã kéo dài hơn 100 ngày. Biện pháp tương tự đã được Hạ viện thông qua vào đầu tháng 6 sau nhiều lần bỏ phiếu sít sao.
Cuộc bỏ phiếu thành công này diễn ra ở lần thứ 10 Thượng viện cố gắng kiềm chế ông Trump.
Các Thượng Nghị sĩ Cộng hòa Bill Cassidy (Louisiana), Susan Collins (Maine), Lisa Murkowski (Alaska) và Rand Paul (Kentucky) đã đứng về phía Dân chủ để ủng hộ nghị quyết. Thượng Nghị sĩ Dân chủ John Fetterman (Pennsylvania) bỏ phiếu phản đối.
Thất bại của ông Trump một phần do sự vắng mặt của các Dân biểu Cộng hòa. Nếu Thượng Nghị sĩ Dave McCormick (Pennsylvania) và Mitch McConnell (Kentucky), người vừa nhập viện đầu tháng này, không vắng mặt, kết quả có thể đã hòa 50–50 và nghị quyết bị chặn.
Dù vậy, biện pháp này khó có khả năng ảnh hưởng thực tế đến diễn biến xung đột. Đây là nghị quyết đồng thuận, không có hiệu lực pháp luật ràng buộc vì không cần Tổng thống ký ban hành hoặc phủ quyết. Tòa án Tối cao cũng từng phán quyết chống lại các biện pháp nhằm vô hiệu hóa hành động hành pháp không cần chữ ký tổng thống.
Ông Trump gần như chắc chắn sẽ phủ quyết bất kỳ dự luật ràng buộc nào hạn chế quyền lực của ông. Thượng viện tháng trước đã thông qua một nghị quyết chung nhằm chấm dứt chiến tranh, nhưng các nhà lập pháp Dân chủ chưa thúc đẩy thêm cuộc bỏ phiếu mới.
Cuộc bỏ phiếu chống chiến tranh cũng cho thấy sự bất mãn tiếp tục trong nội bộ chính quyền về chiến lược hiện tại, khi chính quyền đang cố gắng đạt một thỏa thuận hòa bình lâu dài sau khi ký một bản ghi nhớ với Iran tuần trước.
Phó Tổng thống JD Vance được cử đến Thụy Sĩ cuối tuần qua để dẫn đầu các cuộc đàm phán với quan chức Iran về chương trình hạt nhân của nước này. Cả ông Vance và ông Trump đều nói rằng Iran đã đồng ý cho phép thanh sát viên hạt nhân vào nước này, nhưng Tehran phủ nhận điều đó.
Trước cuộc bỏ phiếu, Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer tuyên bố họ “sẽ tiếp tục gây áp lực” bằng các cuộc bỏ phiếu về chiến tranh và chỉ trích thỏa thuận của ông Trump là một sự nhượng bộ cho Tehran.
“Ông Trump đã trao cho Iran mọi thứ: các lực lượng ủy nhiệm khủng bố, quyền kiểm soát Eo biển Hormuz, doanh thu dầu mỏ của họ,” Schumer nói. “Và vẫn chưa rõ chúng ta nhận được gì đổi lại.”
Tại Quốc hội, ông Trump đang đối mặt với sự phản đối từ cả một số Dân biểu Cộng hòa về nội dung bản ghi nhớ, bao gồm các chỉ trích từ những người theo đường lối cứng rắn trong an ninh quốc phòng như Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Roger Wicker (Cộng hòa – Mississippi), người lo ngại về quỹ tái thiết 300 tỷ USD và khả năng Iran làm giàu uranium gần mức chế tạo vũ khí.
Ông Trump dự kiến phát biểu tại bữa trưa của các Thượng Nghị sĩ Cộng hòa vào thứ Tư ngày mai và có thể sẽ thúc đẩy các Dân biểu còn hoài nghi ủng hộ kế hoạch của ông.
“Tôi nghĩ bất kỳ ai từng chỉ trích nó đều cần được giải thích rõ, ngay cả khi họ là bạn tôi,” ông Trump nói với báo giới về thông điệp gửi tới các Dân biểu Cộng hòa chỉ trích thỏa thuận.
“Lần này qua lần khác, đa số lớn các Thượng Nghị sĩ Cộng hòa đã đứng về phía ông Trump và cuộc chiến của ông ấy thay vì người dân Mỹ,” Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói.
Schumer cho rằng người dân Mỹ đã phải trả giá cho “sai lầm lịch sử của Trump ở Iran. Nó sẽ đi vào lịch sử như một trong những can thiệp chính sách đối ngoại tồi tệ nhất mà nước Mỹ từng thực hiện.”
Cuộc bỏ phiếu này cũng diễn ra trong bối cảnh Ngũ Giác Đài đang tìm kiếm 80 tỷ USD từ Quốc hội, chủ yếu để bổ sung đạn dược và kho dự trữ sau cuộc chiến Iran.
Đảng Cộng hòa phản đối thỏa thuận với Iran
Chính ông Trump tuần này sẽ đến Quốc hội để gặp các Thượng Nghị sĩ Cộng hòa, trong khi Phó Tổng thống JD Vance đang ở nước ngoài nhằm đàm phán với Iran để chấm dứt tham vọng hạt nhân của nước này — vốn là một trong những lý do được nêu ra cho cuộc chiến.
Theo một Thượng Nghị sĩ Cộng hòa được giấu tên để thảo luận các diễn biến nội bộ, tổng thống không hài lòng với những Dân biểu Cộng hòa chỉ trích thỏa thuận mà ông đạt được với Iran.
Các điều khoản của thỏa thuận Iran được nêu trong một biên bản ghi nhớ mà ông Trump ký tuần trước, bắt đầu thời hạn 60 ngày để hai bên đạt được một thỏa thuận rộng hơn về việc chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, các Dân biểu Cộng hòa đặc biệt phản đối quỹ 300 tỷ USD để giúp Iran tái thiết, con số lớn hơn nhiều so với 1,7 tỷ USD mà cựu Tổng thống Barack Obama hoàn trả cho Iran trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
“Tôi tin rằng Tổng thống Trump đang nhận được lời khuyên rất tệ về Iran,” Thượng Nghị sĩ Ted Cruz (Cộng hòa, Texas) nói tuần trước trong podcast của ông sau khi thỏa thuận được công bố.
Đảng Dân chủ thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu về Iran
Trong suốt thời gian qua, các Dân biểu Dân chủ đã liên tục thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu về quyền chiến tranh liên quan đến Iran, gần như kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran vào ngày 28/2.
Gần như mỗi tuần Quốc hội họp, các Thượng Nghị sĩ Dân chủ lại đưa ra các nghị quyết về quyền chiến tranh, nhưng không thể đạt đủ đa số cần thiết trong Thượng viện chia rẽ sít sao, nơi đảng Cộng hòa của ông Trump nắm đa số.
Hạ viện đã thông qua phiên bản riêng của mình vào đầu tháng, với bốn Dân biểu Cộng hòa cùng tất cả Dân biểu Dân chủ ủng hộ, bất chấp phản đối từ Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và ban lãnh đạo Cộng hòa.
Dù các nghị quyết này không cần Tổng thống ký, việc thông qua vẫn là một tuyên bố mang tính biểu tượng mạnh mẽ từ Quốc hội và là sự phản đối đối với các hành động quân sự của chính quyền.
Thượng Nghị sĩ Tim Kaine, đảng Dân chủ bang Virginia, người dẫn đầu nỗ lực của đảng mình, cho rằng thời điểm tạm dừng giao tranh khi nhóm của ông Trump đang cố củng cố một lệnh ngừng bắn mong manh là cơ hội thích hợp để Quốc hội xem xét “chúng ta nên bước tiếp như thế nào”.
Hegseth tìm kiếm 80 tỷ USD
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng đang có mặt tại Capitol Hill trong tuần này, tìm kiếm khoảng 80 tỷ USD ngân sách bổ sung để củng cố nguồn cung quốc phòng sau cuộc chiến Iran, trong bối cảnh vấn đề này gây tranh cãi khi nhiều người Mỹ đang đối mặt với giá xăng và chi phí sinh hoạt cao.
Ngũ Giác Đài ban đầu ước tính chi phí chiến tranh là 11,3 tỷ USD chỉ trong tuần đầu tiên, và các chuyên gia cho rằng tổng chi phí có thể lên tới gần 100 tỷ USD.
Bộ Quốc phòng cũng đang tìm kiếm nguồn tài trợ trong khuôn khổ kế hoạch ngân sách lớn hơn của Tòa Bạch Ốc năm nay.
Chính quyền Trump đang đề xuất 1,5 nghìn tỷ USD cho quốc phòng — tăng 50% — bao gồm 350 tỷ USD trong gói hòa giải ngân sách. Chủ tịch Hạ viện Johnson và lãnh đạo Cộng hòa đang tìm cách thông qua gói này một cách riêng, bất chấp phản đối của phe Dân chủ, tương tự cách họ đã thông qua dự luật cắt giảm thuế lớn của ông Trump năm ngoái.
Gói cắt giảm thuế năm 2025 cũng bao gồm mức tăng đáng kể khoảng 175 tỷ USD cho quân đội.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
