CaliToday News – Trong bối cảnh xung đột làm tái định hình Trung Đông sau khi cuộc chiến với Iran nổ ra vào tháng Hai, Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed Al Nahyan đang dẫn đầu nỗ lực hạ tầng quy mô lớn nhằm thoát khỏi sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch đang bị Iran phong tỏa.
Chỉ vài tuần trước chiến tranh, Thái tử Sheikh Khaled nắm quyền điều hành quỹ đầu tư quốc gia L’imad Holding trị giá 300 tỷ USD. Mới đây, quỹ này đã công bố kế hoạch tư nhân hóa Công ty Cảng Abu Dhabi (Abu Dhabi Ports Co.) với mức định giá gần 9 tỷ USD, đồng thời dự kiến chi thêm hàng chục tỷ USD để xây dựng hạ tầng cảng mới bên ngoài eo biển Hormuz, phục vụ chiến lược mang tên “Zero Hormuz” (Không phụ thuộc Hormuz).
Hồi tháng Năm, L’imad đã đạt thỏa thuận hợp tác với tập đoàn BlackRock, Temasek của Singapore và tập đoàn dầu khí quốc gia ADNOC để nhắm tới các khoản đầu tư hạ tầng trị giá tới 30 tỷ USD cho vận tải năng lượng, logistics và nước. Thỏa thuận này giúp Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) bảo đảm xuất khẩu hàng hóa từ dầu mỏ, hóa dầu đến nhôm trước sức ép từ Iran. Thái tử Sheikh Khaled cũng trực tiếp chỉ đạo ADNOC đẩy nhanh tiến độ đường ống dẫn dầu thứ hai nhằm tăng gấp đôi công suất xuất khẩu qua thành phố ven biển Fujairah – khu vực nằm ngoài eo biển Hormuz hướng ra Vịnh Oman.
Dù UAE luôn thúc đẩy ngoại giao và Thái tử Sheikh Khaled từng có cuộc gặp hiếm hoi với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bên lề hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Ấn Độ, các tàu thương mại quanh Vịnh Ba Tư vẫn liên tục bị tấn công bằng hỏa tiễn và thiết bị bay không người lái. Bộ trưởng Ngoại thương UAE Thani Al Zeyoudi khẳng định quốc gia này hướng tới việc hoàn toàn không phụ thuộc vào Hormuz dù tuyến đường có mở hay không.
Tuy nhiên, tham vọng này đối mặt với nhiều rủi ro lớn. Giáo sư Steffen Hertog từ Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị London (LSE) nhận định thách thức chính là ngay cả các cảng phía đông của UAE vẫn nằm trong tầm bắn của thiết bị bay không người lái và hỏa tiễn tầm ngắn từ Iran. Vào tháng Ba, mảnh vỡ từ máy bay không người lái bị đánh chặn đã gây hỏa hoạn lớn tại trung tâm thương mại dầu mỏ Fujairah. Đến tháng Tám, căng thẳng leo thang khi UAE tuyên bố cắt đứt mọi quan hệ kinh tế với Tehran sau khi cáo buộc nước này phóng hỏa tiễn đạn đạo vào lãnh thổ mình.
Kinh nghiệm từ Saudi Arabia cũng cho thấy bài toán né tránh Hormuz rất gian nan. Saudi Arabia từng buộc phải tạm đóng đường ống Đông – Tây sau các vụ tấn công từ lực lượng dân quân thân Iran tại Iraq trước khi tái khởi động lại. Ngoài ra, việc vận chuyển các mặt hàng như khí đốt hoặc nhôm đi quãng đường dài cũng phức tạp và tốn kém hơn nhiều so với dầu mỏ.
Sát cánh cùng Thái tử trong nỗ lực này tại L’imad là các cố vấn kỳ cựu như Tổng Giám đốc Jassem Al Zaabi và ông Saif Saeed Ghobash. Việc huy động vốn từ các nhà quản lý quỹ quốc tế như BlackRock giúp Abu Dhabi san sẻ gánh nặng tài chính công, đồng thời củng cố vị thế chiến lược của vị thái tử trẻ tuổi trên bàn cờ kinh tế và chính trị khu vực.
Ban biên tập CaliToday
