Tất cả tài xế xe tải và xe buýt sẽ phải thi bằng lái xe thương mại (CDL) bằng tiếng Anh, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump mở rộng chiến dịch mạnh tay nhằm nâng cao an toàn giao thông và loại bỏ những tài xế không đủ điều kiện khỏi đường phố.
Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy hôm thứ Sáu công bố biện pháp mới nhất nhằm bảo đảm tài xế đáp ứng yêu cầu liên bang về trình độ tiếng Anh, đủ để đọc biển báo giao thông và giao tiếp với lực lượng chấp pháp. Florida đã bắt đầu tổ chức các kỳ thi CDL hoàn toàn bằng tiếng Anh.
Hiện nay, nhiều bang vẫn cho phép thi bằng lái thương mại bằng các ngôn ngữ khác, dù luật liên bang yêu cầu tài xế phải chứng minh khả năng sử dụng tiếng Anh. California từng cung cấp đề thi bằng 20 ngôn ngữ khác. Theo ông Duffy, một số bang đã thuê các công ty bên ngoài tổ chức thi CDL, và các đơn vị này không thực thi nghiêm các tiêu chuẩn về kỹ năng lái xe và năng lực tiếng Anh.
Các biện pháp siết chặt mới được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Bộ Giao thông thông báo 557 trường dạy lái xe phải đóng cửa vì không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn cơ bản. Bộ này đã tăng cường kiểm tra các bang cấp CDL cho người nhập cư không đủ điều kiện, đặc biệt sau một vụ tai nạn chết người hồi tháng 8.
Theo ông Duffy, một tài xế xe tải không được phép cư trú hợp pháp tại Mỹ đã quay đầu trái phép, gây tai nạn ở Florida khiến ba người thiệt mạng. Những vụ tai nạn nghiêm trọng khác sau đó — trong đó có vụ ở Indiana đầu tháng này làm bốn thành viên cộng đồng Amish thiệt mạng — càng làm dấy lên lo ngại.
Luật hiện hành yêu cầu các bang phải bảo đảm tài xế có khả năng nói tiếng Anh trước khi cấp CDL; sau đó, lực lượng chấp pháp phải kiểm tra khả năng ngôn ngữ khi dừng xe hoặc thanh tra. Những tài xế không thể giao tiếp hiệu quả phải bị loại khỏi đường. Một chiến dịch liên bang gần đây với 8.215 cuộc kiểm tra đã dẫn tới gần 500 tài xế bị loại vì không đạt yêu cầu tiếng Anh. California ban đầu phản đối việc thực thi quy định này, nhưng gần đây đã rút hơn 600 tài xế khỏi đường cao tốc.
“Người Mỹ nào cũng muốn những người cầm lái các xe tải hạng nặng phải đủ trình độ,” ông Duffy nói. Ông cho rằng trong nhiều thập niên, các vấn đề của ngành vận tải đường bộ đã bị bỏ mặc, và hậu quả là người dân bị thương vong. “Khi ra đường, chúng ta có quyền kỳ vọng sự an toàn; và những người lái các xe tải 80.000 pound phải được đào tạo bài bản, đủ điều kiện và bảo đảm an toàn.”
Mạnh tay với doanh nghiệp gian lận
Chiến dịch cũng sẽ mở rộng nhằm ngăn chặn các công ty vận tải gian lận gia nhập thị trường, đồng thời tiếp tục xử lý các trường dạy lái đáng ngờ và buộc các bang tuân thủ đầy đủ quy định cấp CDL.
Theo ông Duffy, hệ thống đăng ký và các yêu cầu đối với doanh nghiệp vận tải sẽ được siết chặt, trong khi thanh tra của Cơ quan An toàn Vận tải Cơ giới Liên bang (FMCSA) sẽ tăng cường kiểm tra đột xuất đối với xe tải và các trường đào tạo CDL. Giới chức cũng rà soát thiết bị ghi nhật ký điện tử của tài xế để bảo đảm độ chính xác.
“Doanh nghiệp tắc kè hoa” né tránh chế tài
Hiện nay, các công ty chỉ cần 300 USD và bằng chứng bảo hiểm là có thể đăng ký hoạt động; việc kiểm toán có thể diễn ra sau hơn một năm, thậm chí trực tuyến — khiến việc phát hiện gian lận khó khăn hơn. Điều này tạo điều kiện cho các công ty gian lận, được gọi là “doanh nghiệp tắc kè hoa”, đăng ký nhiều lần dưới tên khác nhau và thay đổi tên/giấy phép để né hậu quả sau tai nạn hay vi phạm.
Ông Dan Horvath, Giám đốc điều hành của Hiệp hội Vận tải Hoa Kỳ, cho biết vấn đề kéo dài này khiến các công ty từng bị buộc đóng cửa dễ dàng đổi tên để tiếp tục hoạt động. Chỉ một tỷ lệ rất nhỏ doanh nghiệp vận tải từng trải qua kiểm tra tuân thủ đầy đủ với thanh tra trực tiếp.
Các biện pháp trước đây
Sau vụ tai nạn ở Indiana, FMCSA đã đình chỉ hoạt động công ty thuê tài xế gây tai nạn và thu hồi mã DOT của hai công ty liên quan. Hai doanh nghiệp tại khu vực Chicago cùng một trường dạy lái nơi tài xế theo học cũng bị tước chứng nhận.
Cơ quan di trú đã bắt giữ tài xế nói trên — một người 30 tuổi đến từ Kyrgyzstan — vì nhập cảnh trái phép. Nhà chức trách cho biết anh ta vượt lên một xe phía trước đang giảm tốc và đâm trực diện vào một xe van đi ngược chiều.
Tháng 12, FMCSA từng hành động tước chứng nhận tới 7.500 trong số 16.000 trường dạy lái trên toàn quốc, bao gồm nhiều cơ sở đã ngừng hoạt động. Ông Duffy cho biết các công ty liên quan vụ Indiana đăng ký cùng một địa chỉ căn hộ; ở nơi khác, có thể hàng trăm “doanh nghiệp tắc kè hoa” cùng đăng ký tại một địa chỉ duy nhất.
Nguồn AP
