CaliToday News – Iran cho biết họ đang xem xét các đề xuất mới nhất từ phía Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ phát động một làn sóng ném bom mới trừ khi hai bên đạt được thỏa thuận, bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz huyết mạch cho hàng hải quốc tế.
Hy vọng về việc cuộc xung đột kéo dài hai tháng này sớm kết thúc đã thúc đẩy thị trường quốc tế khởi sắc vào thứ Năm, bất chấp việc quân đội Mỹ vừa nổ súng vào một tàu chở dầu của Iran đang cố gắng phá vỡ lệnh phong tỏa các cảng biển của Tehran vào thứ Tư. Giá dầu thô Brent đã ổn định ở mức khoảng 100 USD/thùng khi các nhà đầu tư chờ đợi tín hiệu liệu eo biển này có được mở lại để các tàu chở dầu từ Vịnh Ba Tư tiếp tục lưu thông hay không.
Trên mạng xã hội, ông Trump đăng tải rằng cuộc chiến có thể sớm kết thúc và các lô hàng dầu mỏ, khí đốt tự nhiên bị gián đoạn có thể được khôi phục. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh điều này phụ thuộc vào việc Iran chấp nhận một thỏa thuận mà ông không nêu chi tiết.
“Nếu họ không đồng ý, việc ném bom sẽ bắt đầu,” ông Trump viết.
Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran phần lớn vẫn được duy trì kể từ ngày 8 tháng 4. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán trực tiếp do Pakistan làm trung gian vào tháng trước đã thất bại trong việc đi đến thống nhất. Cuộc chiến bùng nổ từ ngày 28 tháng 2, sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích vào Iran.
Những diễn biến trái chiều của cuộc chiến
Thông điệp từ chính quyền Trump xuyên suốt cuộc chiến luôn thay đổi và thường xuyên gây mâu thuẫn. Chỉ trong vài giờ qua, Tổng thống và các trợ lý đã đưa ra một kịch bản gây choáng váng về chiến lược giải tỏa eo biển Hormuz và kết thúc chiến tranh.
Hiện tại, Iran đã đóng cửa thực tế eo biển Hormuz – tuyến đường thiết yếu cho các lô hàng dầu, khí đốt và các sản phẩm dầu mỏ khác – trong khi Mỹ đang phong tỏa các cảng của Iran. Theo Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ, vào thứ Tư, một máy bay chiến đấu của Mỹ đã bắn hỏng bánh lái của một tàu chở dầu Iran tại Vịnh Oman khi tàu này cố gắng vượt qua vòng vây.
Ông Trump ra tín hiệu về một thỏa thuận cưỡng ép
Vào thứ Tư, ông Trump khẳng định giới chức Iran đang rất muốn chấm dứt chiến tranh. “Chúng tôi đang làm việc với những người rất muốn đạt được thỏa thuận, và chúng ta sẽ chờ xem liệu họ có thể đưa ra một thỏa thuận làm hài lòng chúng tôi hay không,” Tổng thống phát biểu.
Đồng thời, ông ám chỉ Mỹ có thể sử dụng vũ lực để buộc Tehran phải dàn xếp: “Nếu họ không đồng ý, việc ném bom sẽ bắt đầu, và đáng buồn thay, nó sẽ ở mức độ và cường độ cao hơn nhiều so với trước đây.”
Theo trang tin Axios, Nhà Trắng tin rằng họ đã tiến gần đến một bản ghi nhớ dài một trang để chấm dứt chiến tranh. Các điều khoản bao gồm: tạm dừng chương trình làm giàu uranium của Iran, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ, giải ngân các khoản quỹ bị đóng băng của Iran và mở cửa eo biển cho tàu thuyền.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, phát biểu trên truyền hình nhà nước rằng Tehran “kiên quyết bác bỏ” các đề xuất mà Axios đưa tin, nhưng xác nhận vẫn đang nghiên cứu đề xuất chính thức mới nhất từ Washington.
Đình chỉ nỗ lực mở lại eo biển Hormuz
Ông Trump đang nỗ lực gia tăng áp lực lên Tehran sau khi tuyên bố tạm dừng “Dự án Tự do” (Project Freedom) vào thứ Ba – một chiến dịch ngắn ngủi của Mỹ nhằm dùng vũ lực mở hành lang an toàn cho tàu thương mại qua eo biển Hormuz.
Kể từ khi mở hành lang vào thứ Hai, chỉ có hai tàu buôn treo cờ Mỹ được ghi nhận là đã đi qua tuyến đường này dưới sự bảo vệ của quân đội. Phía Mỹ cho biết đã đánh chìm 6 tàu nhỏ của Iran gây đe dọa cho tàu dân sự.
Hiện tại, hàng trăm tàu buôn vẫn đang “mắc kẹt” trong Vịnh Ba Tư, không thể ra biển khơi nếu không đi qua eo biển Hormuz. Việc đóng cửa eo biển đã khiến giá nhiên liệu tăng vọt, làm chao đảo nền kinh tế toàn cầu và gây áp lực kinh tế khổng lồ lên nhiều quốc gia, bao gồm cả các cường quốc như Trung Quốc. Hapag-Lloyd, một trong những hãng vận tải lớn nhất thế giới, cho biết việc eo biển bị đóng cửa đang tiêu tốn của họ khoảng 60 triệu USD mỗi tuần.
Vai trò của Trung Quốc trước thềm chuyến thăm của ông Trump
Sau cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh vào thứ Tư, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi một lệnh ngừng bắn toàn diện, đồng thời bày tỏ sự “quan ngại sâu sắc” về xung đột.
Mối quan hệ kinh tế và chính trị chặt chẽ với Tehran mang lại cho Trung Quốc một vị thế gây ảnh hưởng độc nhất. Chính quyền Trump hiện đang thúc ép Trung Quốc sử dụng mối quan hệ này để thuyết phục Iran mở lại eo biển.
Chuyến thăm của ông Araghchi tới Trung Quốc diễn ra ngay trước thềm chuyến công du dự kiến của ông Trump tới Bắc Kinh để tham dự hội nghị thượng đỉnh cấp cao với Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày 14-15 tháng 5. Lần cuối cùng một Tổng thống Mỹ thăm Trung Quốc là vào năm 2017, cũng chính là ông Trump.
Ngoại trưởng Araghchi cho biết chuyến thăm của ông bao gồm các cuộc thảo luận về eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân và các lệnh trừng phạt. Phía ông Trump vẫn giữ vững yêu cầu Iran phải cắt giảm đáng kể chương trình hạt nhân đang gây tranh cãi của mình.
Nguồn Tổng Hợp
