Calitoday News – Hải quân Hoa Kỳ vừa xác nhận đã cách chức Trung tá Hải quân Caitlin Cunningham, chỉ huy tàu khu trục mang hỏa tiễn dẫn đường USS Michael Murphy, trong lúc chiến hạm này đang được triển khai tại Trung Đông để hỗ trợ các hoạt động quân sự chống Iran. Điều đáng chú ý là quyết định được thực hiện từ cuối tháng 9 nhưng không được công bố rộng rãi như thông lệ, làm dấy lên những câu hỏi về tính minh bạch trong các quyết định nhân sự cấp cao của Hải quân Mỹ.
Theo The Hill, Associated Press và USNI News, bà Cunningham bị miễn nhiệm ngày 27 tháng 9 năm 2026 với lý do giới lãnh đạo Hải quân không còn đủ sự tín nhiệm đối với khả năng chỉ huy của bà. Tuy nhiên, Hải quân chưa giải thích cụ thể nguyên nhân dẫn đến quyết định này.
Nữ chỉ huy bị cách chức sau chưa đầy một năm
Trung tá Caitlin Cunningham chính thức tiếp nhận quyền chỉ huy tàu USS Michael Murphy vào ngày 24 tháng 10 năm 2025, chỉ hơn một tháng trước khi chiến hạm bắt đầu đợt triển khai quân sự kéo dài.
Trung tá Hải quân Caitlin Cunningham, cựu chỉ huy tàu khu trục USS Michael Murphy.
Trước đó, bà từng giữ chức hạm phó trên chính chiến hạm này. Việc được bổ nhiệm làm hạm trưởng đánh dấu một bước tiến quan trọng trong sự nghiệp quân sự của bà.
Tuy nhiên, chỉ sau khoảng 11 tháng đảm nhiệm chức vụ, bà bất ngờ bị cách chức.
Người phát ngôn Hải quân xác nhận quyết định trên với USNI News nhưng không cung cấp thêm chi tiết về những vấn đề dẫn đến việc mất tín nhiệm.
Trong quân đội Mỹ, cụm từ loss of confidence thường được sử dụng khi cấp trên nhận định một sĩ quan không còn đáp ứng yêu cầu để tiếp tục đảm nhiệm vị trí lãnh đạo. Tuy nhiên, thuật ngữ này không nhất thiết đồng nghĩa với việc người đó đã phạm tội hoặc vi phạm kỷ luật nghiêm trọng.
Cho đến nay, chưa có bằng chứng công khai cho thấy bà Cunningham bị cách chức vì một sai phạm cụ thể liên quan đến hoạt động tác chiến tại Trung Đông.
Chiến hạm tham gia chiến dịch quân sự chống Iran
USS Michael Murphy, mang số hiệu DDG-112, là tàu khu trục lớp Arleigh Burke được trang bị hệ thống hỏa tiễn dẫn đường và có cảng nhà tại Trân Châu Cảng, Hawaii.
Ngày 1 tháng 12 năm 2025, chiến hạm rời Hawaii cùng nhóm tác chiến hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln, ban đầu thực hiện nhiệm vụ tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Sau đó, nhóm tác chiến được điều động đến Trung Đông để tham gia chiến dịch quân sự mang tên Operation Epic Fury và hỗ trợ hoạt động phong tỏa hàng hải nhằm vào Iran.
Trong thời gian hoạt động tại khu vực này, USS Michael Murphy đảm nhận các nhiệm vụ bảo vệ lực lượng hải quân, duy trì an ninh hàng hải và hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ.
Theo các báo cáo về đợt triển khai, chiến hạm đã thực hiện 12 lần đi qua eo biển Hormuz trong điều kiện có nguy cơ đối đầu quân sự, đồng thời tham gia các nhiệm vụ bảo vệ tàu chiến và tàu thương mại.
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, nằm giữa Iran và bán đảo Ả Rập. Những hoạt động quân sự tại khu vực này luôn được theo dõi chặt chẽ vì có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và thương mại quốc tế.
Chiến hạm trở về sau 346 ngày triển khai
Tháng 8 năm 2026, nhóm tác chiến USS Abraham Lincoln bắt đầu rời khu vực Trung Đông, nhưng USS Michael Murphy tiếp tục ở lại để thực hiện nhiệm vụ.
Đến giữa tháng 10, chiến hạm mới rời Trung Đông, sau đó di chuyển qua Philippines và Guam trước khi trở về Hawaii.
Ngày 12 tháng 11, USS Michael Murphy cập cảng tại căn cứ liên hợp Pearl Harbor-Hickam, kết thúc đợt triển khai kéo dài 346 ngày, tương đương gần 11 tháng rưỡi.
Đây là khoảng thời gian triển khai đặc biệt dài đối với một chiến hạm Hải quân Mỹ.
Tân chỉ huy David Nicolas, người tiếp nhận quyền điều hành tàu khoảng một tháng trước đó, đã đưa chiến hạm trở về căn cứ an toàn.
Tại lễ đón tàu, hàng trăm thân nhân và bạn bè tập trung để chào đón các thủy thủ trở về sau gần một năm xa gia đình.
Theo Stars and Stripes, một số thủy thủ lần đầu tiên được gặp con mới sinh sau nhiều tháng làm nhiệm vụ ở nước ngoài.
Đợt triển khai kéo dài cũng cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với các lực lượng Hải quân Mỹ trong bối cảnh Washington phải duy trì sự hiện diện quân sự tại nhiều khu vực trên thế giới.
Giới lãnh đạo Hải quân đã cảnh báo các gia đình quân nhân rằng những đợt triển khai kéo dài từ 10 đến 11 tháng có thể trở thành thông lệ trong vài năm tới.
Hải quân Mỹ bị chỉ trích vì bí mật thay đổi nhân sự
Vụ cách chức bà Cunningham không phải trường hợp duy nhất khiến Quốc hội Mỹ đặt câu hỏi về cách Hải quân xử lý các quyết định nhân sự quan trọng.
Theo Associated Press, trong những tháng gần đây, Hải quân đã âm thầm miễn nhiệm hoặc thay thế một số sĩ quan cấp cao mà không công bố như thông lệ.
Một trường hợp đáng chú ý khác liên quan đến tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng nguyên tử USS South Dakota.
Sau khi tàu ngầm này va chạm với một vật thể dưới đáy biển vào tháng 10, Hải quân đã cách chức ba thành viên trong ban chỉ huy, bao gồm hạm trưởng, hạm phó và quân nhân phụ trách lực lượng thủy thủ cấp cao nhất trên tàu.
Tuy nhiên, các nhà lập pháp cho biết Quốc hội không được thông báo đầy đủ về quyết định này.
Hai dân biểu Dân chủ Joe Courtney, đại diện Connecticut, và Adam Smith, đại diện Washington, đã gửi thư cho Quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao và Đô đốc Daryl Caudle, người đứng đầu các hoạt động Hải quân Mỹ.
Trong thư, hai dân biểu bày tỏ sự thất vọng sâu sắc vì Hải quân không thông báo cho Ủy ban Quân vụ Hạ viện về việc thay thế toàn bộ ban chỉ huy tàu ngầm.
Họ cho rằng việc thiếu trao đổi thông tin đã làm phát sinh những nghi ngại không cần thiết về cam kết minh bạch của Hải quân cũng như quan hệ hợp tác giữa quân đội và Quốc hội.
Theo thông lệ, việc miễn nhiệm hạm trưởng một chiến hạm thường được Hải quân công bố trong vòng vài ngày. Nhưng đối với bà Cunningham, quyết định ngày 27 tháng 9 chỉ được xác nhận sau khi các cơ quan truyền thông tìm hiểu vào tháng 11.
Một đô đốc Hải quân khác cũng rời chức vụ
Cùng thời điểm, giới chức Mỹ xác nhận Chuẩn Đô đốc Brian Monahan, người từng phụ trách chăm sóc y tế cho các thành viên Quốc hội và Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ, cũng đã rời chức vụ.
Ông Monahan đảm nhiệm vai trò đứng đầu Văn phòng Bác sĩ Quốc hội trong gần 18 năm, phụ trách các dịch vụ y tế khẩn cấp dành cho các nhà lập pháp, nhân viên Quốc hội và những người làm việc tại các cơ quan liên bang liên quan.
Sự ra đi của ông diễn ra trong lúc Hải quân tiến hành một cuộc điều tra, nhưng giới chức chưa công bố đầy đủ nguyên nhân.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Mike Rounds của South Dakota và Thượng nghị sĩ Dân chủ Alex Padilla của California đã xác nhận việc ông Monahan rời chức vụ.
Những thay đổi nhân sự liên tiếp đang khiến các nhà lập pháp quan tâm nhiều hơn đến cách Hải quân thực hiện trách nhiệm giải trình đối với Quốc hội.
Tranh cãi có thể ảnh hưởng đến phiên điều trần của ông Hung Cao
Những diễn biến mới xuất hiện vào thời điểm ông Hung Cao đang chuẩn bị cho phiên điều trần xác nhận chức vụ Bộ trưởng Hải quân chính thức.
Ông Hung Cao, một cựu sĩ quan Hải quân gốc Việt, hiện đảm nhiệm vai trò Quyền Bộ trưởng Hải quân Hoa Kỳ.
Theo Associated Press, việc Hải quân không công bố những quyết định cách chức quan trọng có thể trở thành chủ đề chất vấn trong phiên điều trần sắp tới.
Các nhà lập pháp có thể yêu cầu ông giải thích lý do Hải quân không thông báo kịp thời về những thay đổi trong ban chỉ huy chiến hạm và tàu ngầm, cũng như các biện pháp bảo đảm Quốc hội tiếp tục thực hiện được chức năng giám sát quân đội.
Vấn đề càng trở nên nhạy cảm khi hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông đang chịu sự giám sát chặt chẽ.
Associated Press cho biết Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) đã hạn chế công bố một số thông tin liên quan đến các cuộc tấn công tại Iran và thiệt hại đối với các cơ sở quân sự Mỹ trong khu vực, thường viện dẫn yêu cầu bảo đảm an ninh tác chiến.
Trong một số trường hợp, các nhà phân tích phải sử dụng hình ảnh vệ tinh để xác định mức độ thiệt hại tại các căn cứ và cơ sở quân sự.
Điều này làm gia tăng tranh luận về ranh giới giữa việc bảo vệ bí mật quân sự và nghĩa vụ cung cấp thông tin cho công chúng cũng như Quốc hội.
Hải quân chưa giải thích nguyên nhân cách chức
Đến ngày 13 tháng 11, Hải quân Hoa Kỳ vẫn chưa công bố lý do cụ thể khiến Trung tá Caitlin Cunningham mất quyền chỉ huy USS Michael Murphy.
Hiện cũng chưa có thông tin công khai xác nhận việc bà bị điều tra hình sự, bị cáo buộc vi phạm kỷ luật hay có liên quan trực tiếp đến một sự cố tác chiến cụ thể.
Trong khi đó, chiến hạm USS Michael Murphy đã hoàn tất hành trình trở về Hawaii sau gần một năm triển khai tại Trung Đông.
Vụ việc đặt ra hai vấn đề quan trọng đối với Hải quân Mỹ: duy trì tiêu chuẩn lãnh đạo và kỷ luật trong lực lượng vũ trang, đồng thời bảo đảm những quyết định nhân sự cấp cao được thực hiện với mức độ minh bạch phù hợp.
Trong bối cảnh Hải quân tiếp tục đối mặt với các nhiệm vụ quân sự kéo dài, sự thay đổi bất ngờ trong ban chỉ huy một chiến hạm đang tham gia hoạt động tác chiến có thể khiến Quốc hội và công chúng quan tâm đặc biệt.
Điều chưa được làm rõ là nguyên nhân thực sự khiến nữ chỉ huy bị cách chức và lý do Hải quân không công bố quyết định này trong gần hai tháng. Đây có thể là những câu hỏi tiếp tục được đặt ra trong các cuộc điều trần và hoạt động giám sát quân sự sắp tới.
Calitoday tổng hợp
