Caltioday News – Cục Hàng không Liên bang Hoa Kỳ (FAA) đã ban hành lệnh tạm ngừng cất cánh trên toàn quốc vào chiều thứ Sáu, ngày 13 tháng 11, sau khi một sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng đến hệ thống liên lạc kiểm soát không lưu tại Mỹ. Quyết định hiếm gặp này khiến hàng ngàn chuyến bay bị trì hoãn, gây gián đoạn hoạt động hàng không tại nhiều phi trường lớn và khiến hành khách trên khắp nước Mỹ phải chờ đợi trong tình trạng chưa rõ khi nào các chuyến bay có thể hoạt động bình thường trở lại.
Theo thông báo ban đầu, FAA yêu cầu tất cả các chuyến bay chuẩn bị khởi hành tại các phi trường Mỹ phải ở lại mặt đất vì lý do an toàn. Những máy bay đã cất cánh trước khi lệnh được ban hành vẫn có thể tiếp tục hành trình và hạ cánh theo hướng dẫn của kiểm soát không lưu.
Sự cố ảnh hưởng đến 22 trung tâm kiểm soát không lưu
Theo Associated Press và Reuters, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến lệnh ngừng cất cánh là sự cố liên lạc ảnh hưởng đến toàn bộ 22 trung tâm kiểm soát không lưu khu vực của Mỹ.
Đây là những trung tâm chịu trách nhiệm điều phối các máy bay đang di chuyển giữa các phi trường, bảo đảm khoảng cách an toàn giữa các chuyến bay và hướng dẫn phi công trong quá trình bay qua những khu vực không phận khác nhau.
Bộ trưởng Giao thông Vận tải Hoa Kỳ Sean Duffy xác nhận sự cố liên lạc đã khiến FAA phải áp dụng biện pháp khẩn cấp trên phạm vi toàn quốc.
Các chuyên viên kỹ thuật được huy động để điều tra nguyên nhân và khôi phục hệ thống.
Trong thông báo gửi đến các hãng hàng không, FAA cho biết lệnh ngừng cất cánh được ban hành do những tình huống bất thường và nhằm bảo đảm an toàn hàng không.
Lệnh này bắt đầu vào khoảng 3 giờ 53 phút chiều theo giờ miền Đông, tương đương 12 giờ 53 phút trưa tại California.
Đối với những chuyến bay quốc tế đang trên đường đến Mỹ, FAA cho biết sẽ xem xét và điều phối từng trường hợp riêng biệt.
Gần 8.000 chuyến bay bị trì hoãn
Sự cố nhanh chóng gây ra tình trạng hỗn loạn trong hoạt động vận chuyển hàng không.
Theo dữ liệu từ trang theo dõi chuyến bay FlightAware được The Verge dẫn lại, tính đến khoảng 4 giờ 56 phút chiều theo giờ miền Đông, đã có 7.884 chuyến bay liên quan đến Mỹ bị trì hoãn.
Con số này phản ánh tình trạng chậm chuyến trên toàn hệ thống trong ngày, không nhất thiết tất cả đều do sự cố liên lạc gây ra.
Tại nhiều phi trường, những hành khách đã lên máy bay phải tiếp tục chờ tại cổng hoặc trên đường lăn. Một số chuyến bay phải quay trở lại nhà ga để chờ thông báo mới.
Lệnh ngừng cất cánh trên toàn quốc có thể gây ảnh hưởng dây chuyền vì các máy bay không thể rời phi trường đúng lịch trình, dẫn đến tình trạng thiếu máy bay và phi hành đoàn cho những chuyến bay tiếp theo.
Các trung tâm trung chuyển lớn như Atlanta, Chicago, Dallas, Denver, Los Angeles và San Francisco đều có nguy cơ chịu ảnh hưởng từ việc đình chỉ hoạt động cất cánh trên phạm vi toàn quốc.
Ngay cả khi hệ thống được khôi phục, các hãng hàng không vẫn có thể cần nhiều giờ để điều chỉnh lịch bay và giải quyết lượng hành khách bị tồn đọng.
Bộ An ninh Nội địa chưa phát hiện dấu hiệu tấn công mạng
Sự cố liên lạc quy mô toàn quốc đã làm dấy lên những câu hỏi về khả năng hệ thống hàng không Mỹ bị tấn công mạng hoặc phá hoại.
Tuy nhiên, Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin cho biết các cơ quan chức năng chưa có dấu hiệu cho thấy đây là một hành động tấn công có chủ đích.
Theo ABC News, giới chức liên bang hiện chưa tìm thấy bằng chứng ban đầu cho thấy sự cố liên quan đến hoạt động phá hoại hoặc mối đe dọa an ninh quốc gia.
Dù vậy, cuộc điều tra vẫn đang được tiến hành và nguyên nhân chính xác chưa được xác định.
Các chuyên gia hàng không cho rằng sự cố có thể liên quan đến những hạn chế trong hệ thống công nghệ kiểm soát không lưu đã được sử dụng nhiều năm, nhưng đây mới chỉ là một khả năng cần được kiểm chứng.
Giới chức nhấn mạnh việc tạm ngừng cất cánh là biện pháp phòng ngừa cần thiết, bởi kiểm soát viên không lưu phải duy trì khả năng liên lạc đáng tin cậy với phi công để bảo đảm an toàn cho các chuyến bay.
Lần thứ ba trong lịch sử Mỹ phải ngừng cất cánh toàn quốc
Lệnh đình chỉ hoạt động cất cánh lần này được xem là một trong những sự kiện hàng không hiếm gặp nhất tại Hoa Kỳ.
Trước ngày 13 tháng 11 năm 2026, nước Mỹ từng trải qua hai lần ngừng cất cánh trên phạm vi toàn quốc đáng chú ý.
Lần đầu tiên xảy ra sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001, khi chính quyền liên bang quyết định đóng cửa không phận để bảo đảm an ninh.
Lần thứ hai xảy ra vào tháng 1 năm 2023, khi hệ thống NOTAM, chuyên cung cấp thông tin an toàn quan trọng cho phi công, gặp trục trặc kỹ thuật.
Sự cố năm 2023 khiến hàng ngàn chuyến bay bị chậm hoặc hủy và buộc FAA phải tạm dừng hoạt động cất cánh trong khoảng 90 phút.
Khác với sự kiện năm 2001, lệnh ngày 13 tháng 11 năm nay không yêu cầu tất cả máy bay đang hoạt động phải lập tức hạ cánh.
Thay vào đó, FAA tập trung ngăn các chuyến bay mới cất cánh trong lúc cơ quan kỹ thuật tìm cách xác định và xử lý vấn đề liên lạc.
Hệ thống kiểm soát không lưu Mỹ đang cần hiện đại hóa
Sự cố mới nhất tiếp tục đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn và độ tin cậy của cơ sở hạ tầng hàng không Hoa Kỳ.
Trong nhiều năm qua, các chuyên gia đã cảnh báo rằng một số hệ thống liên lạc, radar và máy tính phục vụ kiểm soát không lưu Mỹ đang trở nên lạc hậu, trong khi nhu cầu vận chuyển hàng không tiếp tục gia tăng.
Theo Associated Press, Quốc hội đã phê chuẩn 12,5 tỷ đô la trong năm 2025 để hỗ trợ hiện đại hóa hệ thống kiểm soát không lưu.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Sean Duffy cho rằng cần thêm khoảng 30 tỷ đô la để hoàn tất những công việc nâng cấp cần thiết.
Các kế hoạch cải tổ bao gồm thay thế thiết bị liên lạc cũ, cải thiện công nghệ giám sát máy bay và nâng cao khả năng dự phòng nhằm tránh tình trạng một sự cố kỹ thuật có thể làm gián đoạn hoạt động hàng không trên diện rộng.
Sự cố ngày 13 tháng 11 cho thấy những rủi ro tiềm ẩn khi một hệ thống giao thông quan trọng phụ thuộc vào mạng lưới công nghệ có tính liên kết cao.
Hành khách tại California cần lưu ý
Đối với hành khách chuẩn bị khởi hành từ các phi trường San Francisco (SFO), San Jose (SJC), Oakland (OAK) hoặc các phi trường khác tại California, lệnh ngừng cất cánh toàn quốc có thể khiến lịch trình bị thay đổi đáng kể.
Hành khách nên kiểm tra tình trạng chuyến bay trực tiếp với hãng hàng không trước khi đến phi trường, đồng thời theo dõi thông báo của FAA.
Thông tin hoạt động hàng không có thể được kiểm tra tại trang chính thức FAA Air Traffic Control System Command Center.
Đối với những người có chuyến bay nối chuyến, đặc biệt là các hành trình quốc tế, tình trạng chậm chuyến tại một phi trường có thể ảnh hưởng đến toàn bộ lịch trình, ngay cả khi phi trường đến không trực tiếp gặp sự cố.
Các hãng hàng không có thể phải điều chỉnh giờ khởi hành, thay đổi máy bay hoặc sắp xếp lại hành trình khi lệnh hạn chế được dỡ bỏ.
Chưa xác định thời điểm hoạt động hàng không trở lại bình thường
Tại thời điểm các bản tin ban đầu được công bố, FAA vẫn đang điều tra sự cố và chưa xác nhận nguyên nhân cuối cùng.
Giới chức hàng không nhấn mạnh rằng an toàn của hành khách và phi hành đoàn là ưu tiên hàng đầu, do đó hoạt động cất cánh chỉ có thể được khôi phục khi hệ thống liên lạc đáp ứng các yêu cầu vận hành an toàn.
Sự kiện này một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của hệ thống kiểm soát không lưu đối với nền kinh tế Mỹ. Chỉ một trục trặc trong mạng lưới điều phối hàng không cũng có thể ảnh hưởng đến hàng ngàn chuyến bay, hoạt động kinh doanh, vận chuyển hàng hóa và lịch trình đi lại của hàng triệu người.
Các cơ quan liên bang đang tiếp tục tìm hiểu nguyên nhân và đánh giá mức độ ảnh hưởng của sự cố đối với hệ thống hàng không quốc gia.
Calitoday tổng hợp
