Calitoday News – Đức Giáo hoàng Leo XIV đã mạnh mẽ lên án văn hóa trọng nam khinh nữ và tình trạng bạo lực đối với phụ nữ trong chuyến trở lại Peru đầy xúc động, đồng thời kêu gọi xã hội bảo vệ phẩm giá, quyền lợi và sự an toàn của phụ nữ, đặc biệt là những người nghèo, phụ nữ bản địa và phụ nữ gốc Phi.
Trong bài phát biểu tại thủ đô Lima hôm thứ Năm, ngày 12 tháng 11, vị Giáo hoàng 71 tuổi nhấn mạnh rằng bạo lực đối với phụ nữ không chỉ là vấn đề của riêng một quốc gia mà còn là nỗi đau chung của toàn nhân loại. Ngài cũng yêu cầu các nhà lãnh đạo Giáo hội Công giáo Peru phải có hành động cụ thể để bảo vệ những người yếu thế và giải quyết các vụ bê bối lạm dụng tình dục trong Giáo hội.
Lên án văn hóa trọng nam khinh nữ tại Peru
Phát biểu trước hàng chục ngàn tín hữu tập trung tại quảng trường Plaza Mayor ở Lima, Đức Giáo hoàng Leo XIV chỉ trích văn hóa machismo, một quan niệm đề cao quyền lực và sự thống trị của nam giới, vốn vẫn tồn tại trong nhiều xã hội Mỹ Latinh.
Theo ngài, quan niệm này đi ngược lại giáo huấn Kitô giáo về phẩm giá bình đẳng giữa nam giới và phụ nữ.
Đức Giáo hoàng bày tỏ đau buồn khi tình trạng bạo lực đối với phụ nữ vẫn tiếp diễn, dù các nạn nhân có thể chính là những người bà, người mẹ, chị em hoặc con gái trong mỗi gia đình.
Ngài đặc biệt nhấn mạnh những bất công mà phụ nữ nghèo, phụ nữ thuộc các cộng đồng bản địa và phụ nữ Peru gốc Phi đang phải chịu đựng. Những nhóm này không chỉ đối mặt với sự phân biệt giới tính mà còn chịu thêm bất lợi do nghèo đói, nguồn gốc sắc tộc và địa vị xã hội.
Đức Giáo hoàng kêu gọi mọi người, không phân biệt tôn giáo, phải tôn trọng phụ nữ và bảo vệ trẻ em gái khỏi bạo lực, lạm dụng và phân biệt đối xử.
Hơn 1.200 phụ nữ bị sát hại trong tám năm
Lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng được đưa ra trong bối cảnh Peru đang đối mặt với tình trạng bạo lực giới nghiêm trọng.
Theo Viện Thống kê và Tin học Quốc gia Peru, từ năm 2016 đến năm 2024, nước này ghi nhận 1.261 trường hợp phụ nữ bị sát hại vì lý do giới tính, thường được gọi là femicide.
Trong cùng giai đoạn, số vụ sát hại phụ nữ vì giới tính hằng năm đã tăng 44%, cho thấy tình trạng bạo lực vẫn là một thách thức lớn đối với chính quyền và xã hội Peru.
Nicole Cruz, một phụ nữ có mặt tại quảng trường Plaza Mayor để nghe bài phát biểu, cho biết phụ nữ Peru đã đạt được nhiều tiến bộ trong việc tham gia chính trị và lên tiếng bảo vệ quyền lợi, nhưng tình trạng bạo lực vẫn chưa được giải quyết.
Cô hy vọng thông điệp của Đức Giáo hoàng sẽ giúp nam giới hiểu rằng phụ nữ không chỉ muốn phàn nàn về những bất công, mà thực sự cần được hỗ trợ, yêu thương và lắng nghe.
Theo các tổ chức bảo vệ quyền phụ nữ, việc thay đổi những quan niệm xã hội lâu đời, cải thiện hệ thống pháp luật và tăng cường hỗ trợ nạn nhân là những yếu tố quan trọng để ngăn chặn bạo lực giới.
Chuyến trở lại Peru đầy xúc động
Chuyến thăm Peru mang ý nghĩa đặc biệt đối với Đức Giáo hoàng Leo XIV, người sinh ra tại Hoa Kỳ với tên Robert Francis Prevost nhưng đã dành khoảng hai thập niên phục vụ với tư cách linh mục truyền giáo và giám mục tại Peru.
Trước khi được bầu làm Giáo hoàng vào năm 2025, ngài từng giữ chức Giám mục giáo phận Chiclayo từ năm 2015 đến năm 2023.
Trong thời gian phục vụ tại đây, ngài được nhiều tín hữu yêu mến vì sự gần gũi với người nghèo và những cộng đồng gặp khó khăn.
Khi trở lại Peru vào ngày 11 tháng 11, Đức Giáo hoàng đã được hàng chục ngàn người dân chào đón nồng nhiệt.
Tại quảng trường Plaza Mayor ở Lima, khoảng 40.000 người tập trung để gặp ngài. Đám đông liên tục hô vang rằng Đức Giáo hoàng là người Peru, thể hiện tình cảm đặc biệt dành cho vị lãnh đạo Giáo hội từng gắn bó lâu năm với đất nước này.
Trong một khoảnh khắc xúc động, Đức Giáo hoàng đã cùng người dân hát bài Contigo Perú, một ca khúc nổi tiếng thể hiện tinh thần đoàn kết và lòng tự hào dân tộc Peru.
Sau đó, tại một buổi cầu nguyện ở sân vận động Lima, ngài tiếp tục hát cùng các tín hữu bài Alma Misionera, nghĩa là Tâm hồn truyền giáo.
Theo ước tính của Vatican, khoảng 60.000 người tham dự bên trong sân vận động và hàng trăm ngàn người khác tập trung bên ngoài.
Giáo hoàng xuất hiện khỏe mạnh sau phẫu thuật ung thư phổi
Chuyến thăm cũng thu hút sự chú ý vì Đức Giáo hoàng Leo XIV vừa trải qua cuộc phẫu thuật ung thư phổi vào tháng 10 năm 2026.
Mặc dù có những lo ngại về sức khỏe, ngài xuất hiện trong tinh thần vui vẻ, di chuyển linh hoạt và tham gia nhiều hoạt động trước công chúng.
Trong cuộc gặp các giám mục Peru hôm 12 tháng 11, Đức Giáo hoàng thậm chí còn đùa rằng một số người từng nghi ngờ liệu ngài có đủ sức khỏe để thực hiện chuyến đi hay không.
Ngài bày tỏ niềm vui lớn lao khi được trở lại đất nước đã góp phần định hình đời sống mục vụ của mình.
Sự xuất hiện đầy năng lượng của Đức Giáo hoàng sau cuộc phẫu thuật đã khiến nhiều tín hữu xúc động và vui mừng.
Yêu cầu Giáo hội đối diện bê bối lạm dụng tình dục
Bên cạnh vấn đề quyền phụ nữ, Đức Giáo hoàng Leo XIV cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến các vụ lạm dụng tình dục trong Giáo hội Công giáo Peru.
Ngài yêu cầu các giám mục phải lắng nghe nạn nhân, tìm kiếm sự thật, bảo đảm công lý và có những biện pháp khắc phục hậu quả.
Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng Giáo hội cần xây dựng môi trường an toàn hơn cho trẻ em và những người dễ bị tổn thương, đồng thời không thể tiếp tục né tránh trách nhiệm trước những hành vi sai trái.
Trong chuyến thăm, ngài đã dành hơn một giờ gặp riêng sáu người từng là nạn nhân của các vụ lạm dụng liên quan đến Giáo hội.
Theo Vatican, cuộc gặp tập trung vào việc lắng nghe trải nghiệm của nạn nhân, tìm kiếm sự thật, hỗ trợ quá trình chữa lành và thay đổi cách Giáo hội ứng phó với các cáo buộc lạm dụng.
Một số người tham dự từng là thành viên của Sodalitium Christianae Vitae, một tổ chức Công giáo có nguồn gốc tại Peru, từng bị cáo buộc xảy ra các hành vi lạm dụng tình dục, thể chất, tâm lý và quyền lực.
Tổ chức này đã bị Đức Giáo hoàng Francis ra quyết định giải thể sau các cuộc điều tra nghiêm trọng.
Tuy nhiên, một số người từng tố cáo các vụ lạm dụng cho rằng Giáo hội vẫn chưa có những hành động đủ mạnh để trừng phạt người chịu trách nhiệm. José Escardó, một trong những người đầu tiên công khai tố cáo Sodalitium, chỉ trích việc nhiều nạn nhân vẫn chưa nhận được câu trả lời thỏa đáng từ các nhà lãnh đạo Giáo hội.
Theo cơ sở dữ liệu BishopAccountability, ít nhất 77 giáo sĩ và thành viên các tổ chức Công giáo tại Peru đã từng bị công khai cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên. Đây là số người bị cáo buộc, không đồng nghĩa tất cả đã bị kết tội.
Kêu gọi các giám mục gần gũi với người nghèo
Trong cuộc gặp với hàng giáo phẩm Peru, Đức Giáo hoàng Leo XIV cũng kêu gọi các giám mục noi gương Thánh Turibius de Mogrovejo, vị tổng giám mục Lima sống vào thế kỷ 16, nổi tiếng với việc bảo vệ người bản địa và những cộng đồng bị áp bức.
Ngài nhấn mạnh rằng trách nhiệm của một giám mục không chỉ giới hạn trong các nghi lễ tôn giáo, mà còn phải trực tiếp đến với người nghèo, người bệnh, thanh thiếu niên và những cộng đồng sống tại các vùng xa xôi.
Theo Đức Giáo hoàng, Giáo hội phải trở thành nơi mọi người có thể tìm thấy sự lắng nghe, hỗ trợ và bảo vệ, đặc biệt đối với những người ít có cơ hội lên tiếng trong xã hội.
Thông điệp này phản ánh định hướng mục vụ mà ngài đã theo đuổi trong nhiều năm phục vụ tại Peru, với trọng tâm là công bằng xã hội, bảo vệ nhân phẩm và hỗ trợ những người yếu thế.
Thông điệp vượt ra ngoài phạm vi tôn giáo
Những phát biểu của Đức Giáo hoàng Leo XIV tại Peru được xem là lời kêu gọi mạnh mẽ nhằm thay đổi thái độ của xã hội đối với phụ nữ, đồng thời thúc đẩy trách nhiệm của các tổ chức tôn giáo trong việc bảo vệ nạn nhân bị lạm dụng.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia Mỹ Latinh vẫn đang đối mặt với bạo lực gia đình, bất bình đẳng giới và các vụ sát hại phụ nữ, thông điệp của người đứng đầu Giáo hội Công giáo có thể góp phần khuyến khích những cuộc thảo luận rộng rãi hơn về quyền phụ nữ và trách nhiệm của cộng đồng.
Tuy nhiên, các tổ chức bảo vệ nạn nhân cũng nhấn mạnh rằng những tuyên bố công khai cần đi kèm hành động cụ thể, bao gồm việc điều tra minh bạch, bảo đảm trách nhiệm pháp lý và xây dựng các cơ chế bảo vệ hiệu quả.
Đối với Đức Giáo hoàng Leo XIV, chuyến trở lại Peru không chỉ là cuộc hội ngộ đầy tình cảm với đất nước từng gắn bó nhiều năm, mà còn là cơ hội để ngài nhấn mạnh những ưu tiên của Giáo hội dưới triều đại mình: bảo vệ phẩm giá con người, chống bạo lực, đồng hành với người nghèo và đối diện những sai phạm trong nội bộ Giáo hội.
Calitoday tổng hợp
