CaliToday News – Trong cuộc đàm phán diễn ra vào ngày Chủ Nhật tại Thụy Sĩ, Mỹ và Iran cùng các bên trung gian đã thiết lập được một lộ trình nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.
Đây là phiên thảo luận cấp cao đầu tiên theo Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran tại Bürgenstock, với sự tham dự của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, đại diện phía Iran và hai quốc gia trung gian hòa giải là Qatar và Pakistan. Bộ Ngoại giao Qatar và Pakistan trong một tuyên bố chung đã mô tả phiên họp này diễn ra “tích cực” và “mang tính xây dựng”.
Thành công cốt lõi của cuộc đàm phán là việc thành lập một “Ủy ban Cấp cao” chịu trách nhiệm giám sát chính trị đối với tiến trình hòa giải. Ủy ban này đã thống nhất lộ trình hướng tới thỏa thuận cuối cùng, tạo nền tảng để ngay lập tức khởi động các cuộc đàm phán kỹ thuật chuyên sâu hơn về vấn đề vũ khí hạt nhân, các lệnh trừng phạt và cơ chế giải quyết tranh chấp. Các bên cũng thống nhất thiết lập một đường dây nóng giảm thiểu xung đột giữa các phái đoàn và Lebanon.
Trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi khẳng định cuộc gặp đã mang lại “tiến triển lớn nhằm chấm dứt chiến tranh Lebanon”, đồng thời ghi nhận những bước tiến liên quan đến vấn đề xuất khẩu dầu mỏ, lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, các tài sản bị đóng băng của Iran và các kế hoạch tái thiết. Theo kế hoạch, các cuộc đối thoại sẽ tiếp tục diễn ra trong suốt thời gian còn lại của tuần.
Phản ứng từ Tehran trước những lời đe dọa của Tổng thống Trump
Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh Tehran lên tiếng phản đối các phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump, những tuyên bố bị phía Iran coi là vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận vừa mới nhen nhóm được vài ngày.
Trước đó vào sáng sớm ngày Chủ Nhật, ông Trump đã đăng trên Truth Social rằng: “Chúng ta sẽ tấn công Iran rất mạnh một lần nữa, giống như cách chúng ta đã làm vào tuần trước, nhưng sẽ mạnh hơn!!!” trừ khi nước này ngăn chặn các lực lượng ủy nhiệm (Hezbollah) ở Lebanon.
Đồng thời, trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Fox News, ông Trump cảnh báo đanh thép rằng nếu Iran đóng cửa eo biển Hormuz, Mỹ sẽ “đánh sập họ”. Ông nói thêm rằng Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian “tốt nhất nên cẩn thận với cái miệng của mình” khi đòi duy trì quyền làm giàu uranium, đồng thời mô tả Bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran “chỉ là một lựa chọn” mà ông có thể thay đổi bất kỳ lúc nào.
Thỏa thuận bị thử thách bởi chiến sự tại Lebanon và Cam kết Hạt nhân
Bản ghi nhớ vừa ký kết đã ngay lập tức bị thử thách bởi các cuộc đụng độ tiếp diễn giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon. Phía Iran tuyên bố việc chấm dứt hành động gây hấn tại Lebanon là nhiệm vụ hàng đầu của phái đoàn đàm phán, đồng thời cảnh báo việc vi phạm điều khoản ngừng bắn sẽ khiến toàn bộ thỏa thuận bị nghi ngờ.
Vào thứ Bảy, phía Iran cho biết họ đã một lần nữa đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến đường thủy huyết mạch nơi 20% lượng dầu mỏ thế giới đi qua – với lý do Israel vi phạm lệnh ngừng bắn, dù quân đội Mỹ đã phủ nhận tuyên bố kiểm soát eo biển này của Iran. Giữa những hoài nghi, ông Trump viết trên Truth Social rằng sẽ không có phí cầu đường áp đặt lên eo biển này trong 60 ngày ngừng bắn, trừ khi do chính phía Mỹ áp đặt.
Trong khi các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy, chiến sự tại hiện trường vẫn leo thang cuối tuần qua khi Israel và Hezbollah cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn bằng các cuộc tấn công dữ dội. Mặc dù vậy, tại Tehran, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã đưa ra lời cảnh báo hiếm hoi đối với các phe phái hiếu chiến trong nước, nhấn mạnh rằng việc tiếp tục chiến tranh không mang lại lợi ích cho ai.
Bên cạnh nỗ lực hạ nhiệt chiến sự tại Lebanon, các vòng đàm phán tại Thụy Sĩ cũng nhằm giải quyết một số vấn đề gai góc nhất chưa đạt được sự đồng thuận hoàn toàn, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Tehran. Theo nội dung Bản ghi nhớ, Iran đã tái khẳng định cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân – một lời hứa mà nước này từng đưa ra theo thỏa thuận hạt nhân năm 2015 dưới thời chính quyền Tổng thống Obama.
Phó Tổng thống JD Vance trước khi bay sang Thụy Sĩ nhận định tình hình chung đã “dịu bớt” so với các bản tin chiến sự và bày tỏ kỳ vọng sẽ tiếp tục đạt được các bước tiến lớn về vấn đề hạt nhân lẫn lệnh ngừng bắn tại Lebanon trong tuần này.
Nguồn Tổng hợp
