WASHINGTON (Calitoday News)— Một phát biểu của Đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc David Perdue đang gây chú ý sau khi ông tiết lộ Tổng thống Donald Trump từng hỏi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình liệu Bắc Kinh có muốn mua vũ khí của Mỹ hay không. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, ông Trump phủ nhận hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về việc bán vũ khí cho Trung Quốc, trong khi Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định luật hiện hành cấm những thương vụ như vậy.
Ông Perdue đưa ra tiết lộ hôm Chủ nhật 27/9 trong chương trình Fox News Sunday, khi được hỏi về chính sách của Washington đối với Trung Quốc và việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan.
Theo lời đại sứ, ông Trump thường nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ bán vũ khí cho nhiều quốc gia trên thế giới và đã có lúc hỏi ông Tập liệu Trung Quốc có muốn mua hay không. Tuy nhiên, Perdue không cho biết cụ thể cuộc trao đổi này diễn ra khi nào, loại vũ khí nào được đề cập, hay ông Tập đã trả lời ra sao.
Trump nói: “Chúng tôi không thảo luận chuyện đó”
Đáng chú ý, khi các phóng viên hỏi trực tiếp về phát biểu của Perdue hôm thứ Hai 28/9, ông Trump tỏ ra bất ngờ và phủ nhận việc ông đã thảo luận bán vũ khí cho Trung Quốc.
“Tôi chưa bao giờ nghe chuyện đó. Tôi sẽ phải hỏi ông ấy,” Trump nói. Tổng thống sau đó nói thêm rằng Trung Quốc “có lẽ muốn mua” vì theo ông, Mỹ sản xuất thiết bị tốt hơn, nhưng nhấn mạnh: “Chúng tôi không thảo luận chuyện đó.” Trump còn cho rằng có thể Perdue muốn nói đến Đài Loan, chứ không phải Trung Quốc.
Như vậy, hiện tồn tại sự khác biệt rõ rệt giữa lời kể của Đại sứ Perdue và tuyên bố trực tiếp của Tổng thống Trump. Chưa có bằng chứng công khai cho thấy một đề nghị bán vũ khí chính thức đã được đưa ra cho Bắc Kinh.
Bộ Ngoại giao: Luật Mỹ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc
Bộ Ngoại giao Mỹ sau đó cũng bác bỏ khả năng Washington đang chuẩn bị một thương vụ như vậy, tuyên bố rằng luật Hoa Kỳ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc và hiện không có đề nghị hay kế hoạch nào bán vũ khí cho Bắc Kinh. Một quan chức Mỹ cũng xác nhận chính phủ không có kế hoạch thực hiện thương vụ này.
Vấn đề đặc biệt nhạy cảm vì Mỹ duy trì các hạn chế nghiêm ngặt đối với xuất khẩu vũ khí và công nghệ quân sự cho Trung Quốc. Đồng thời, Washington coi Trung Quốc là một đối thủ chiến lược lớn, trong khi Bắc Kinh tiếp tục hiện đại hóa nhanh chóng Quân Giải phóng Nhân dân.
Câu chuyện liên quan trực tiếp đến Đài Loan
Phát biểu của Perdue xuất hiện trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung tiếp tục căng thẳng về Đài Loan. Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và phản đối mạnh mẽ việc Washington bán vũ khí cho hòn đảo.
Ngược lại, theo Taiwan Relations Act năm 1979, Hoa Kỳ duy trì chính sách cung cấp cho Đài Loan các phương tiện quốc phòng cần thiết để duy trì khả năng tự vệ.
Washington đã phê chuẩn một gói bán vũ khí trị giá khoảng 11,1 tỷ USD cho Đài Loan vào tháng 12/2025. Trong khi đó, một gói vũ khí khác trị giá khoảng 14 tỷ USD đã bị trì hoãn hồi tháng 5. Ông Trump khi đó gọi vấn đề này là một “con bài thương lượng rất tốt” trong quan hệ với Trung Quốc.
Trong chuyến thăm Washington mới đây, ông Tập tiếp tục yêu cầu phía Mỹ thận trọng trong vấn đề Đài Loan và kêu gọi Washington phản đối phong trào đòi độc lập cho Đài Loan.
Chưa rõ Perdue muốn nói đến một đề nghị nghiêm túc hay câu nói trong trao đổi
Một điểm quan trọng là lời của Perdue không cho thấy đã có một đề nghị bán vũ khí chính thức với các điều khoản cụ thể. Đại sứ chỉ nói rằng Trump từng hỏi ông Tập liệu ông có muốn mua vũ khí Mỹ hay không. Sau đó, chính Tổng thống phủ nhận hai người đã thảo luận vấn đề này, còn Bộ Ngoại giao khẳng định không tồn tại kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc.
Vì vậy, ở thời điểm hiện tại, thông tin chính xác nhất là: Đại sứ David Perdue nói Trump từng hỏi Tập Cận Bình về việc mua vũ khí Mỹ, nhưng Trump phủ nhận đã thảo luận chuyện này và chính quyền Mỹ khẳng định không có kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc.
Calitoday tổng hợp
