Chuyến công du của Tô Lâm tới Ấn Độ và Sri Lanka không chỉ là một chuyến đi ngoại giao mang tính nghi lễ, mà còn cho thấy những toan tính chiến lược phía sau trong bàn cờ quyền lực khu vực đang ngày càng căng thẳng…
Trong những ngày đầu tháng 5 năm 2026, chuyến công du của Tổng bí thư- Chủ tịch nước Việt Nam ông Tô Lâm tới Nam Á đã thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát quốc tế.
Theo tin tức ngoại giao, ngày 3 tháng 5 năm 2026, ông này bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ theo lời mời của Tổng thống Droupadi Murmu và Thủ tướng Narendra Modi. Lễ đón chính thức được tổ chức tại Phủ Tổng thống ở New Delhi với nghi thức cao nhất, gồm duyệt đội danh dự và 21 phát đại bác, một chi tiết mang tính biểu tượng cho thấy mức độ coi trọng quan hệ song phương giữa hai nước.
Trong các cuộc hội đàm diễn ra sau đó, hai bên tập trung bàn thảo việc mở rộng hợp tác về quốc phòng, năng lượng và kỹ thuật cao. Ấn Độ từ lâu đã là một đối tác quốc phòng quan trọng của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực huấn luyện sĩ quan hải quân và chuyển giao kỹ thuật quân sự. Theo một số nguồn tin ngoại giao, nội dung trao đổi lần này còn đề cập đến việc tăng cường hợp tác trong lãnh vực an ninh hàng hải tại Biển Đông, nơi mà cả Hà Nội lẫn New Delhi đều có lợi ích chiến lược trong bối cảnh ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng gia tăng.
Đáng chú ý, trong cuộc họp báo chung ngày 4 tháng 5, Thủ tướng Narendra Modi nhấn mạnh rằng quan hệ Ấn Độ – Việt Nam không chỉ dừng lại ở mức “đối tác chiến lược toàn diện”, mà đang tiến tới một mức phối hợp sâu hơn trong cấu trúc an ninh khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Phát biểu này được nhiều nhà phân tích xem như một tín hiệu cho thấy sự hình thành những trục liên kết mới nhằm cân bằng thế lực trong khu vực.
Ngay sau khi kết thúc các hoạt động tại New Delhi, ngày 5 tháng 5 năm 2026, ông Tô Lâm tiếp tục lên đường sang Sri Lanka, một điểm đến tưởng chừng ít được chú ý nhưng lại mang ý nghĩa chiến lược đáng kể. Tại thủ đô Colombo, ông đã gặp Tổng thống Ranil Wickremesinghe, với nội dung trao đổi xoay quanh hợp tác thương mại, vận tải và đặc biệt là phát triển hạ tầng hải cảng.
Sri Lanka nằm ở vị trí then chốt trên tuyến hàng hải nối liền Trung Đông với Đông Á, một mắt xích quan trọng trong hệ thống vận chuyển toàn cầu. Việc Việt Nam tăng cường quan hệ với Colombo không chỉ đơn thuần là mở rộng thị trường, mà còn phản ánh nỗ lực chen chân vào những điểm chiến lược trên bản đồ hàng hải quốc tế. Trong bối cảnh Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào các hải cảng tại Sri Lanka trong khuôn khổ sáng kiến “Vành đai và Con đường”, bước đi của Hà Nội có thể được hiểu như một lựa chọn thận trọng nhằm đa dạng hóa quan hệ và tránh lệ thuộc vào bất kỳ thế lực nào.
Tuy nhiên, điều khiến chuyến công du lần này của Tô Lâm trở nên đáng chú ý không chỉ nằm ở những thỏa thuận kinh tế hay ngoại giao bề mặt, mà còn ở tầng sâu chiến lược. Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng ngày càng khó giải: làm sao giữ thế quân bình giữa các cường quốc trong khi vẫn bảo vệ quyền lợi quốc gia. Quan hệ với Ấn Độ giúp Hà Nội có thêm một thế đối trọng mềm trước áp lực từ phương Bắc, trong khi việc tiếp cận Sri Lanka mở ra khả năng tham gia sâu hơn vào mạng lưới thương mại và hậu cần toàn cầu.
Ở góc độ quân sự, hợp tác với Ấn Độ có thể mang lại những lợi ích cụ thể như nâng cao khả năng kiểm soát biển, trao đổi tin tức tình báo và tiếp cận các kỹ thuật quốc phòng tiên tiến. Trong khi đó, sự hiện diện kinh tế tại Sri Lanka, dù gián tiếp, lại góp phần củng cố vị thế của Việt Nam trong hệ thống vận tải hàng hải, một yếu tố ngày càng mang tính sống còn trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị leo thang.
Nhìn tổng thể, chuyến đi của ông Tô Lâm không chỉ là một hoạt động ngoại giao thông thường mà còn phản ánh rõ nét chiến lược “đi dây” đang được theo đuổi. Việt Nam không đứng hẳn về phía bất cứ liên minh nào, nhưng chủ động mở rộng quan hệ với nhiều trung tâm quyền lực khác nhau để tạo thế cân bằng. Đây là một lựa chọn mang tính thực dụng, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng phân hóa.
Trong một thế giới đang chuyển sang trật tự đa cực đầy biến động, mỗi bước đi ngoại giao đều mang theo những tính toán lâu dài. Và chuyến công du Nam Á lần này, với những nghi thức trang trọng cùng các cuộc trao đổi phía sau hậu trường, có thể chỉ là phần nổi của một ván cờ lớn hơn, nơi các quốc gia tầm trung như Việt Nam phải liên tục điều chỉnh chiến lược để không bị cuốn vào vòng xoáy cạnh tranh của các cường quốc.
NGƯỜI QUAN SÁT
