Giới chức kinh tế hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc bước vào một vòng thương thuyết thương mại mới tại Paris. Cuộc gặp được xem như màn đấu trí căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, nơi mọi vấn đề từ thuế quan, kỹ thuật công nghệ cho tới nguồn cung ứng hàng hóa đều trở thành đề tài tranh cãi…
Cụ thể theo truyền thông quốc tế, rạng sáng ngày 15/ 3/ 2026, tại thủ đô Paris, một trong những cuộc gặp kinh tế được dư luận quốc tế theo dõi sát sao nhất đã chính thức khai diễn. Phái đoàn cao cấp của Mỹ và Trung Quốc bước vào vòng thương thuyết mới trong bối cảnh sự cạnh tranh giữa hai cường quốc ngày càng gay gắt.
Cuộc họp được tổ chức tại khu hội nghị quốc tế gần trụ sở của Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), nơi được chọn làm địa điểm trung lập để hai bên bàn thảo những vấn đề kinh tế nhạy cảm.
Theo chương trình đã công bố, các phiên họp bắt đầu lúc 9 giờ sáng giờ địa phương. Dẫn đầu phái đoàn Mỹ là bà Janet Yellen, Bộ trưởng Tài chính, cùng với bà Katherine Tai, Đại diện Thương mại.
Phía Trung Quốc do Phó Thủ tướng phụ trách kinh tế He Lifeng dẫn đầu, cùng với nhiều giới chức cao cấp trong ngành thương mại và các cơ quan hoạch định kinh tế của Bắc Kinh.
Những cuộc thương thuyết lần này tập trung vào bốn vấn đề lớn đang làm xáo trộn trật tự kinh tế thế giới: thương mại song phương, nguồn cung ứng hàng hóa, kỹ thuật công nghệ chiến lược và chính sách thuế quan. Đây đều là những lãnh vực đã trở thành điểm nóng trong nhiều năm qua khi Washington và Bắc Kinh bước vào giai đoạn cạnh tranh toàn diện.
Trong phiên họp đầu tiên kéo dài hơn ba giờ, phái đoàn Mỹ nhấn mạnh rằng Washington mong muốn tạo ra một “sân chơi công bằng” cho các doanh nghiệp quốc tế.
Phát biểu với báo chí bên lề hội nghị, bà Janet Yellen cho biết mục tiêu của Mỹ không phải là tách rời hoàn toàn khỏi nền kinh tế Trung Quốc, nhưng Washington muốn giảm bớt những rủi ro chiến lược trong các ngành kỹ thuật then chốt.
Theo bà này, sự lệ thuộc quá lớn vào một số nguồn cung ứng quan trọng có thể tạo ra nhiều nguy cơ cho nền kinh tế thế giới.
Phía Trung Quốc phản ứng khá cứng rắn. Phó Thủ tướng He Lifeng tuyên bố Bắc Kinh sẵn sàng hợp tác nhưng sẽ kiên quyết bảo vệ quyền lợi phát triển của mình.
Vị này cho rằng nhiều biện pháp hạn chế công nghệ mà Washington áp dụng trong những năm gần đây đã gây tổn hại nghiêm trọng cho quan hệ kinh tế giữa hai nước.
Một trong những điểm nóng của vòng thương thuyết là vấn đề thuế quan. Kể từ khi cuộc chiến thương mại bùng nổ vào năm 2018, hàng trăm tỷ đô la hàng hóa giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã bị áp đặt các mức thuế bổ sung. Những mức thuế này vẫn còn tồn tại cho đến nay và tiếp tục gây sức ép lên doanh nghiệp cũng như người tiêu thụ.
Phái đoàn Trung Quốc trong cuộc họp ngày 15/ 3 đã yêu cầu Mỹ bãi bỏ một phần các mức thuế đang áp dụng đối với hàng hóa Trung Quốc. Bắc Kinh lập luận rằng, việc duy trì những rào cản thương mại như vậy không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp Trung Quốc mà còn làm tăng chi phí cho các công ty và người tiêu dùng Mỹ.
Trong khi đó, phía Mỹ cho rằng bất kỳ sự điều chỉnh nào cũng phải đi kèm với những cam kết rõ ràng từ Trung Quốc về việc mở cửa thị trường và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Washington từ lâu cáo buộc Bắc Kinh trợ cấp mạnh tay cho các doanh nghiệp quốc doanh và tạo ra một môi trường cạnh tranh thiếu công bằng.
Một đề tài khác khiến bầu không khí trong phòng họp trở nên căng thẳng là vấn đề kỹ thuật công nghệ. Mỹ hiện đang siết chặt việc kiểm soát xuất khẩu đối với các loại chip bán dẫn tiên tiến cùng thiết bị sản xuất chip nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của Trung Quốc đối với những công nghệ then chốt. Nhiều công ty kỹ thuật Trung Quốc cho rằng, các biện pháp này mang tính kiềm chế chiến lược hơn là cạnh tranh thương mại thông thường.
Trong phiên thảo luận buổi chiều, các giới chức Trung Quốc nhấn mạnh rằng, việc hạn chế xuất khẩu công nghệ cao có thể làm đứt gãy nguồn cung ứng trên thế giới. Họ cảnh báo rằng nếu xu hướng này tiếp tục, thế giới có thể bị chia thành nhiều hệ thống công nghệ riêng biệt, từ đó làm suy yếu đà tăng trưởng kinh tế.
Nguồn cung ứng hàng hóa cũng là một đề tài lớn được hai bên tranh luận gay gắt. Sau đại dịch và những khủng hoảng chính trị quốc tế gần đây, nhiều quốc gia phương Tây đã thúc đẩy chiến lược giảm sự lệ thuộc vào Trung Quốc trong các lãnh vực quan trọng như linh kiện điện tử, khoáng sản hiếm và thiết bị y tế.
Phía Mỹ cho rằng việc mở rộng nguồn cung ứng là điều cần thiết để bảo đảm an ninh kinh tế. Tuy nhiên, Bắc Kinh lại cho rằng đây là một hình thức “tách rời mềm”, có thể làm suy yếu vai trò trung tâm của Trung Quốc trong mạng lưới sản xuất thế giới.
Các nhà quan sát quốc tế nhận định rằng, vòng thương thuyết tại Paris diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều bất ổn. Tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại tại nhiều quốc gia, lạm phát vẫn còn ở mức cao, trong khi các căng thẳng địa chính trị tiếp tục gia tăng. Trong hoàn cảnh đó, bất kỳ sự leo thang nào giữa Mỹ và Trung Quốc đều có thể gây ra những cú sốc lớn cho thị trường thế giới.
Tuy vậy, việc hai bên chấp nhận ngồi lại bàn thương thuyết cũng được xem là một tín hiệu tích cực. Trong những năm gần đây, các kênh đối thoại cấp cao giữa Washington và Bắc Kinh nhiều lần bị gián đoạn vì những tranh chấp chính trị và quân sự.
Giới phân tích cho rằng cả hai nền kinh tế đều đang chịu áp lực phải ổn định quan hệ thương mại. Mỹ cần kiểm soát lạm phát và bảo vệ nguồn cung ứng, trong khi Trung Quốc đang tìm cách củng cố niềm tin của giới đầu tư trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm lại.
Cuộc thương thuyết dự kiến kéo dài hai ngày và có thể tiếp tục với các phiên làm việc kỹ thuật trong những tuần tới. Dù chưa có dấu hiệu cho thấy một thỏa thuận lớn sẽ đạt được ngay, nhiều nhà ngoại giao tin rằng việc duy trì đối thoại vẫn là bước quan trọng để tránh một vòng đối đầu kinh tế mới.
Trong một thế giới ngày càng phân cực, cuộc gặp tại Paris không chỉ đơn thuần là một cuộc thương lượng thương mại. Nó giống như một trận đấu trí chiến lược giữa hai cường quốc đang định hình trật tự kinh tế của thế kỷ 21.
Kết quả của những cuộc đối thoại này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thương mại thế giới, nguồn cung ứng hàng hóa và tương lai của nền kinh tế quốc tế trong nhiều năm tới./.
NGƯỜI QUAN SÁT / (tổng hợp Reuters, CNA…)
