Nga vừa công khai hình ảnh gắn đầu đạn hạt nhân chiến thuật lên hỏa tiễn tại Belarus, trong lúc Ukraine ráo riết tăng cường phòng thủ các hải cảng chiến lược ở Hắc Hải. Những diễn biến dồn dập này đang làm cả Âu Châu nín thở vì lo sợ cuộc chiến Nga – Ukraine đang tiến tới giai đoạn nguy hiểm chưa từng thấy kể từ thời Chiến tranh Lạnh…
Cuộc chiến Nga – Ukraine hiện đang bước vào một thời kỳ cực kỳ căng thẳng khi hai biến cố quân sự lớn gần như xảy ra cùng lúc trong tuần này: Moscow lần đầu tiên công khai cảnh ráp đầu đạn hạt nhân chiến thuật vào hỏa tiễn Iskander-M tại Belarus, trong khi phía Ukraine tăng cường hệ thống phòng thủ hải quân nhiều tầng nhằm bảo vệ các hải cảng sống còn trước nguy cơ bị Hạm đội Hắc Hải của Nga tấn công quy mô lớn. Hai diễn biến tưởng như riêng rẽ nhưng thật ra phản ánh một bức tranh đáng ngại hơn nhiều: cuộc chiến giờ đây không còn chỉ là giao tranh ở Donbass, mà đang tiến sát ranh giới đối đầu chiến lược giữa Nga và NATO.
Ngày 21 tháng 5 năm 2026, hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti cùng Bộ Quốc phòng Nga cho phổ biến đoạn video gây chấn động, cho thấy quân đội Nga và Belarus đang tiến hành thao tác ráp đầu đạn được cho là đầu đạn hạt nhân chiến thuật lên hệ thống hỏa tiễn Iskander-M tại Belarus. Trong đoạn phim, các kỹ thuật viên mặc đồ bảo hộ đặc biệt làm việc sát bên xe phóng hỏa tiễn, còn binh sĩ võ trang lập vòng đai an ninh dày đặc quanh khu vực.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, đây là một phần trong cuộc thao diễn “răn đe chiến lược” giữa Moscow và Minsk nhằm kiểm tra khả năng triển khai võ khí hạt nhân chiến thuật trong điều kiện tác chiến thật sự. Bộ trưởng Quốc phòng Belarus Viktor Khrenin tuyên bố lực lượng hỏa tiễn Belarus “đã hoàn toàn sẵn sàng” để vận hành các hệ thống mang đầu đạn hạt nhân nếu liên minh Nga – Belarus ra lệnh.
Đây là lần hiếm hoi Nga công khai hình ảnh liên quan trực tiếp tới việc triển khai đầu đạn hạt nhân kể từ khi chiến tranh Ukraine bùng nổ năm 2022. Nhiều nhà quan sát quốc tế cho rằng động thái này mang ý nghĩa tâm lý và chính trị cực mạnh, đặc biệt trong bối cảnh NATO đang gia tăng viện trợ quân sự cho Kyiv và cho phép Ukraine sử dụng một số loại hỏa tiễn tầm xa đánh vào các mục tiêu quân sự trong lãnh thổ Nga.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh ISW tại Washington, việc Moscow công khai cảnh ráp đầu đạn không có nghĩa Nga sắp sửa tung đòn hạt nhân ngay lập tức, nhưng rõ ràng đây là tín hiệu cảnh cáo chiến lược gửi tới phương Tây. Báo cáo của ISW nhận định Nga muốn nhắc NATO rằng họ vẫn còn “lá bài leo thang cuối cùng”.
Điều khiến Âu Châu lo ngại là Belarus hiện nằm sát biên giới NATO. Chỉ cần các hỏa tiễn Iskander mang đầu đạn hạt nhân được triển khai thực chiến, hàng loạt thủ đô Âu Châu có thể lọt ngay vào tầm bắn. Hình ảnh này khiến nhiều người nhớ lại bầu không khí ám ảnh của thời Chiến tranh Lạnh, khi cả lục địa Âu Châu từng sống dưới bóng đe dọa hủy diệt nguyên tử.
Trong lúc Nga phát tín hiệu răn đe hạt nhân, Ukraine lại đang dốc toàn lực bảo vệ tuyến sinh tử ở Hắc Hải. Theo Reuters và Defense Express Ukraine ngày 20 tháng 5, Hải quân Ukraine đã thiết lập một mạng lưới phòng thủ nhiều lớp quanh các hải cảng Odessa, Chornomorsk và Pivdennyi nhằm ngăn chặn nguy cơ bị tấn công bằng hỏa tiễn, máy bay không người lái cảm tử và biệt kích đường biển Nga.
Sau hơn ba năm chiến tranh, các hải cảng đã trở thành huyết mạch sống còn của Ukraine. Phần lớn ngũ cốc, kim loại và hàng hóa chiến lược của Kyiv phải xuất cảng qua Hắc Hải. Nếu các hải cảng này bị vô hiệu hóa, nền kinh tế Ukraine có thể rơi vào khủng hoảng nặng nề.
Chuẩn đô đốc Oleksiy Neizhpapa, Tư lệnh Hải quân Ukraine, cho biết Kyiv đã triển khai phối hợp radar duyên hải, hỏa tiễn chống hạm Neptune, xuồng không người lái cùng hệ thống UAV trinh sát hoạt động suốt ngày đêm quanh các tuyến hàng hải. Ông nói Ukraine đang áp dụng “chiến thuật bầy sói điện tử” để phát hiện sớm mọi động thái tiếp cận từ phía Nga.
Một trong những yếu tố khiến Nga gặp khó khăn ở Hắc Hải là sự xuất hiện của các xuồng cảm tử không người lái do Ukraine tự phát triển. Trong hai năm qua, loại võ khí này liên tục đánh trúng tàu chiến Nga, thậm chí tấn công cả căn cứ Hạm đội Hắc Hải tại Sevastopol ở Crimea. Nhiều chuyên gia quân sự Anh cho rằng Ukraine đang biến Hắc Hải thành chiến trường “phi đối xứng”, nơi những phương tiện nhỏ, rẻ tiền nhưng cực kỳ linh động có thể gây thiệt hại lớn cho hải quân Nga.
Tuy nhiên, phía Nga cũng đang gia tăng áp lực dữ dội. Chỉ riêng trong tháng 5 năm 2026, Moscow đã mở hàng loạt đợt oanh kích bằng hỏa tiễn Kalibr và UAV Shahed vào hạ tầng hải cảng Ukraine. Nhiều kho nhiên liệu và trung tâm tiếp vận quanh Odessa bị phá hủy nặng nề.
Giữa bối cảnh ấy, câu hỏi khiến thế giới lo sợ nhất lúc này là: liệu chiến tranh Nga – Ukraine có đang tiến gần tới nguy cơ hạt nhân thật sự?
Nhiều chuyên gia cho rằng nguy cơ ấy chưa ở mức cận kề, nhưng rõ ràng cao hơn bất cứ thời điểm nào kể từ cuộc khủng hoảng hỏa tiễn Cuba năm 1962. Khác với những lời đe dọa mơ hồ trước đây, Nga giờ đã bắt đầu công khai các bước triển khai kỹ thuật liên quan tới võ khí hạt nhân chiến thuật.
Cựu Giám đốc CIA David Petraeus nói với CNN tuần này rằng Nga nhiều phần chưa muốn sử dụng võ khí hạt nhân thật sự vì điều đó có thể kéo NATO trực tiếp lao vào cuộc chiến. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng “mọi cuộc chiến kéo dài đều chứa nguy cơ tính toán sai lầm”.
Nỗi sợ lớn nhất hiện nay không hẳn là một cuộc chiến nguyên tử toàn diện, mà là khả năng xảy ra “leo thang từng phần” — thí dụ một vụ nổ hạt nhân chiến thuật quy mô nhỏ nhằm gây chấn động tâm lý hoặc phá vỡ thế giằng co ngoài mặt trận. Một khi chuyện đó xảy ra, toàn bộ cấu trúc an ninh Âu Châu sau Thế chiến thứ hai có thể sụp đổ.
Điều đáng sợ là cả Moscow lẫn Kyiv hiện đều không cho thấy dấu hiệu muốn lùi bước. Nga xem đây là cuộc đối đầu sinh tử với NATO, còn Ukraine tin rằng nếu mất khả năng kháng cự, chủ quyền quốc gia có thể bị đe dọa lâu dài.
Trong bầu không khí nghẹt thở ấy, mỗi cuộc thao diễn hạt nhân, mỗi đợt phóng hỏa tiễn hay mỗi vụ tấn công hải cảng giờ đây không còn là những sự kiện quân sự đơn lẻ nữa. Chúng giống như từng mắt xích trong chuỗi leo thang ngày càng nguy hiểm — nơi chỉ cần một tính toán sai lầm nhỏ cũng đủ đẩy cả Âu Châu trở lại cơn ác mộng mà thế giới từng nghĩ đã chôn vùi từ cuối thời Chiến tranh Lạnh.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
