Một vụ việc gây chấn động liên quan đến hai quan chức Việt Nam bị cáo buộc tấn công tình dục hai nữ nhân viên phục vụ tại Wellington, New Zealand, nay lại được đưa lên cấp cao sau khi Cảnh sát New Zealand xác nhận đã trực tiếp nêu vụ việc với Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang trong cuộc gặp tại Auckland…
Theo Cảnh sát Quốc gia New Zealand xác nhận với BBC News Tiếng Việt qua email ngày 21/8/2026, Ủy viên Cảnh sát Richard Chambers cùng Bộ trưởng Cảnh sát New Zealand Mark Mitchell đã trực tiếp nêu vụ việc với Bộ trưởng Công an Việt Nam -Đại tướng Lương Tam Quang ngày 13/8, trong chuyến công du New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 12 đến 13/8. Phía New Zealand cho biết cảnh sát đã phối hợp với Bộ Công an Việt Nam để thúc đẩy việc giải quyết vụ việc, và hồ sơ hiện đã được chuyển cho các giới chức Bộ Công an tại Việt Nam xử lý. Cảnh sát New Zealand cũng cho biết sẽ tiếp tục hợp tác và cập nhật tin tức cho các nạn nhân.
Nguồn gốc câu chuyện bắt đầu từ ngày 4/3/2024 tại Saigon Restaurant & Bar on Willis, một nhà hàng Việt Nam ở thủ đô Wellington. Theo lời kể của Alison Cook, một trong hai nữ phục vụ, một nhóm người Việt gồm hai phụ nữ và sáu người đàn ông đã tới nhà hàng. Cook cho biết khi được hỏi về nghề nghiệp, những người đàn ông nói họ làm việc cho công an và chánh phủ Việt Nam. Sau đó, cô cáo buộc mình cùng một nữ đồng nghiệp bị hai người đàn ông đưa vào một phòng karaoke riêng, ép uống rượu, kéo ngồi lên đùi, ghì vào tường và sờ mó có tính cách tình dục. Cook, lúc đó 19 tuổi, còn cho biết cô bị thương và nghi ngờ mình có thể đã bị bỏ thuốc. Hai phụ nữ trình báo với cảnh sát vào ngày hôm sau.
Cảnh sát Wellington sau đó mở cuộc điều tra, phỏng vấn các nhân chứng và xem lại hình ảnh từ hệ thống camera an ninh. Đến tháng 12/2024, Thanh tra John Van Den Heuvel, người phụ trách điều tra hình sự tại Wellington, cho biết cảnh sát đã xác định được hai nghi phạm và biết họ là những quan chức Việt Nam đang tới New Zealand trong một chuyến công tác chánh thức. Điều đáng chú ý là vào lúc cảnh sát xác định được danh tánh thì cả hai người đã rời khỏi New Zealand. Cảnh sát tuyên bố rằng nếu hai người này vẫn còn ở New Zealand, họ sẽ tiến hành truy tố hình sự.
Một yếu tố khiến vụ việc trở nên đặc biệt nghiêm trọng là New Zealand và Việt Nam không có hiệp định dẫn độ. Vì vậy, dù cảnh sát New Zealand muốn đưa các nghi phạm trở lại nước này để đối diện với những cáo buộc, họ không có cơ sở pháp lý để buộc phía Việt Nam giao người. Nhà chức trách New Zealand từng hy vọng các nghi phạm có thể tự nguyện trở lại, nhưng nỗ lực này sau cùng không thành. Ngày 2/10/2025, phía New Zealand xác nhận hai quan chức sẽ không trở lại nước này để đối diện với các cáo buộc. Người phát ngôn của Thủ tướng Christopher Luxon khi đó gọi việc yêu cầu dẫn độ thất bại là điều đáng thất vọng.
Một điều cần đặc biệt lưu ý là danh tánh của hai quan chức này chưa được phía New Zealand công khai. Các nguồn tin quốc tế chỉ mô tả họ là những người có liên hệ với lực lượng công an Việt Nam. Bởi vậy, việc tự ý nêu tên bất cứ cá nhân nào vào lúc này là không có căn cứ. Đồng thời, cũng cần phân biệt rõ giữa kết quả điều tra của cảnh sát về những hành vi được cho là đã xảy ra và một bản án hình sự do tòa án tuyên. Cho tới khi có phán quyết của tòa, những người bị cáo buộc vẫn phải được xem là chưa có tội.
Vụ Wellington càng được dư luận chú ý vì trước đó không lâu từng có một trường hợp tương tự liên quan tới một thành viên trong đoàn tùy tùng của Chủ tịch nước Lương Cường tại Chile. Tháng 11/2024, một thành viên thuộc bộ phận an ninh của phái đoàn Việt Nam bị nhà chức trách Chile bắt giữ sau một cáo buộc tấn công tình dục trong thời gian đoàn công tác tại quốc gia Nam Mỹ này. Một tòa án Chile sau đó yêu cầu người này rời khỏi lãnh thổ.
Hai vụ việc xảy ra tại hai quốc gia khác nhau, với những hoàn cảnh pháp lý khác nhau, nhưng cùng đặt ra một câu hỏi rất nghiêm trọng: nếu những người mang danh nghĩa đại diện cho một quốc gia ra ngoại quốc bị cáo buộc có hành vi xâm phạm người khác, trách nhiệm cá nhân phải được xác định ra sao, và trách nhiệm của cơ quan đã cử họ đi công tác phải được giải quyết như thế nào?
Đối với những người đang thi hành công vụ, hình ảnh của họ không chỉ còn là chuyện cá nhân. Hành vi của một viên chức ở ngoại quốc có thể ảnh hưởng trực tiếp tới danh dự của cơ quan nhà nước và uy tín của cả quốc gia. Nếu một cáo buộc nghiêm trọng được điều tra đầy đủ và có chứng cớ, việc giải quyết minh bạch, công bằng và đúng pháp luật không chỉ là quyền lợi của nạn nhân, mà còn là cách bảo vệ danh dự của chính quốc gia.
Nhìn từ góc độ đó, vụ Wellington là một câu chuyện hết sức đáng buồn và có thể trở thành một “nỗi nhục quốc thể” của Việt Nam nếu những cáo buộc được chứng minh mà người có trách nhiệm vẫn không phải đối diện với công lý.
NGƯỜI QUAN SÁT
