OAKLAND, California (AP) — Hai ông trùm công nghệ Elon Musk và Sam Altman sắp đối đầu trong một phiên tòa căng thẳng xoay quanh cáo buộc phản bội, lừa dối và tham vọng vô độ đã làm lu mờ tầm nhìn chung một thời của hai tỷ phú này về sự phát triển trí tuệ nhân tạo.
Phiên tòa, dự kiến bắt đầu vào thứ Hai với việc lựa chọn bồi thẩm đoàn, tập trung vào sự ra đời năm 2015 của OpenAI, nhà sản xuất ChatGPT, như một công ty khởi nghiệp phi lợi nhuận được Musk tài trợ chủ yếu trước khi phát triển thành một tập đoàn tư bản hiện được định giá 852 tỷ đô la.
Kết quả của phiên tòa có thể làm thay đổi cán cân quyền lực trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo – một công nghệ đột phá đang ngày càng bị lo ngại như một mối đe dọa tiềm tàng đối với việc làm và sự tồn tại của nhân loại.
Những rủi ro tiềm ẩn đó là một trong những lý do mà Musk, người giàu nhất thế giới, đưa ra để đệ đơn kiện vào tháng 8 năm 2024, vụ kiện hiện sẽ được xét xử bởi bồi thẩm đoàn và Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Yvonne Gonzalez Rogers tại Oakland, California.
Vụ kiện dân sự cáo buộc Altman, Giám đốc điều hành của OpenAI, và cấp phó hàng đầu của ông, Greg Brockman, đã phản bội Musk bằng cách đi chệch khỏi sứ mệnh ban đầu của công ty có trụ sở tại San Francisco là trở thành người quản lý vị tha đối với một công nghệ mang tính cách mạng. Vụ kiện cáo buộc họ đã chuyển sang chế độ kiếm tiền sau lưng ông.
OpenAI đã bác bỏ những cáo buộc của Musk, cho rằng đó chỉ là những lời lẽ cay cú vô căn cứ nhằm mục đích làm suy yếu sự phát triển nhanh chóng của họ và củng cố xAI của chính Musk, sản phẩm mà ông ra mắt vào năm 2023 với tư cách là đối thủ cạnh tranh.
Phiên tòa hứa hẹn sẽ có những lời khai trái chiều từ hai ông trùm công nghệ.
Ông Musk, người đã đầu tư khoảng 38 triệu đô la vào OpenAI từ tháng 12 năm 2015 đến tháng 5 năm 2017, ban đầu yêu cầu bồi thường hơn 100 tỷ đô la.
Nhưng bất kỳ khoản bồi thường nào hiện nay có khả năng sẽ nhỏ hơn nhiều sau một loạt phán quyết trước phiên tòa bất lợi cho Musk. Musk đã từ bỏ việc đòi bồi thường cho bản thân và thay vào đó đang yêu cầu một khoản tiền không xác định để tài trợ cho các hoạt động từ thiện của nhánh hoạt động nhân đạo của OpenAI. Số tiền này sẽ được chi trả chủ yếu bởi các hoạt động kinh doanh vì lợi nhuận của OpenAI và Microsoft, công ty đã trở thành nhà đầu tư lớn nhất của OpenAI sau khi Musk ngừng tài trợ.
Vụ kiện của Musk cũng yêu cầu loại bỏ Altman khỏi hội đồng quản trị của OpenAI. Quyết định ngừng tài trợ cho công ty của Musk đã góp phần gây ra sự rạn nứt gay gắt giữa hai người từng là đồng minh. Musk cho biết ông đã phản ứng lại hành vi lừa dối mà hội đồng quản trị của OpenAI phát hiện ra khi sa thải Altman khỏi vị trí CEO vào năm 2023, trước khi ông được nhận lại công việc chỉ vài ngày sau đó.
Nhưng phiên tòa này cũng tiềm ẩn rủi ro cho Musk, người tháng trước đã bị một bồi thẩm đoàn khác kết luận có tội vì lừa đảo các nhà đầu tư trong thương vụ thâu tóm Twitter trị giá 44 tỷ đô la vào năm 2022. Bất kỳ chi tiết nào gây bất lợi về Musk và chiến thuật kinh doanh của ông đều có thể đặc biệt ảnh hưởng đến ông vào thời điểm này vì công ty sản xuất tên lửa SpaceX của ông dự định niêm yết cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào mùa hè này, điều có thể biến ông trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới.
Dù kết quả thế nào, phiên tòa dự kiến sẽ mang đến những màn kịch hấp dẫn, với những lời khai trái chiều từ hai nhân vật có tầm ảnh hưởng và gây tranh cãi nhất trong giới công nghệ: Musk 54 tuổi và Altman 41 tuổi.
“Một phần của vấn đề là liệu bồi thẩm đoàn có tin những người sẽ làm chứng hay không và liệu họ có đáng tin cậy hay không,” bà Gonzalez Rogers nói trong một phiên tòa hồi đầu năm nay khi giải thích lý do tại sao bà tin rằng vụ án cần được đưa ra xét xử. Thẩm phán sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về vụ án, với vai trò tư vấn của bồi thẩm đoàn.
Các bằng chứng bao gồm những hình ảnh thoáng qua về giai đoạn đầu của cuộc đua trí tuệ nhân tạo.
Ông Musk, người có khối tài sản ước tính khoảng 780 tỷ đô la, từ lâu đã được ca ngợi là một nhà tiên phong về tầm nhìn nhờ vai trò của mình trong việc sáng lập công ty tiên phong về thanh toán kỹ thuật số PayPal, hãng sản xuất ô tô điện Tesla và nhà sản xuất tên lửa SpaceX. Nhưng ông cũng đã gây ra những phản ứng trái chiều với những bình luận trên mạng xã hội, những lời hứa chưa được thực hiện về công nghệ tự lái của Tesla và vai trò cắt giảm chi phí của ông năm ngoái trong chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Một số hành vi thất thường của Musk có liên quan đến cáo buộc sử dụng thuốc gây ảo giác, nhưng thẩm phán Gonzalez Rogers đã phán quyết rằng ông không thể bị hỏi trong phiên tòa về việc bị nghi ngờ sử dụng ketamine. Tuy nhiên, thẩm phán cho phép Musk bị thẩm vấn về việc ông tham dự lễ hội Burning Man năm 2017 ở Nevada, một lễ hội tự do nổi tiếng với việc sử dụng ma túy tràn lan. Thẩm phán cũng cho phép Musk bị thẩm vấn về mối quan hệ của ông với cựu thành viên hội đồng quản trị OpenAI, Shivon Zilis, mẹ của một số đứa con của ông.
Altman, hiện đang sở hữu khối tài sản ước tính khoảng 3 tỷ đô la, chỉ thực sự được công chúng biết đến rộng rãi sau khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022. Sự bùng nổ công nghệ do chatbot đàm thoại này tạo ra đã khiến một số người ví Altman như một phiên bản hiện đại của nhà phát minh bom hạt nhân, J. Robert Oppenheimer.
Mặc dù ban đầu Altman được ca ngợi là người tiên phong, nhưng hiện ông đang phải đối mặt với phản ứng dữ dội giữa những lo ngại về các mối nguy hiểm tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo (AI). Đầu tháng này, tạp chí New Yorker đã đăng một bài viết miêu tả ông như một giám đốc điều hành vô lương tâm. Vài ngày sau, một người đàn ông 20 tuổi lo ngại về ảnh hưởng của AI đối với nhân loại đã bị bắt giữ với cáo buộc âm mưu giết người sau khi ném bom xăng vào nhà của Altman ở San Francisco.
Lời khai đối lập của Altman và Musk dự kiến sẽ hé lộ một số suy nghĩ đã góp phần thúc đẩy cuộc chạy đua trí tuệ nhân tạo, cũng như sự tan vỡ tình bạn của họ. Theo bằng chứng được đệ trình trước phiên tòa, tình bạn này được hình thành vào năm 2015 khi họ đồng ý xây dựng trí tuệ nhân tạo theo cách có trách nhiệm và an toàn hơn so với các công ty hướng đến lợi nhuận do những người đồng sáng lập Google là Larry Page và Sergey Brin, cùng người sáng lập Facebook là Mark Zuckerberg kiểm soát.
Chi tiết về sự rạn nứt gay gắt giữa hai người đàn ông đã được ghi lại trong một đoạn trao đổi email vào tháng 2 năm 2023, được đưa ra làm bằng chứng trước phiên tòa.
Sau khi nói với Musk rằng “ông là người hùng của tôi”, Altman nói với ông ấy: “Tôi vô cùng biết ơn tất cả những gì ông đã làm để giúp đỡ — tôi nghĩ OpenAI sẽ không thể ra đời nếu không có ông — và thật sự (chửi thề) rất đau lòng khi ông công khai chỉ trích OpenAI.”
Phản hồi của Musk: “Tôi hiểu và chắc chắn tôi không có ý định làm tổn thương ai, tôi xin lỗi về điều đó, nhưng vận mệnh của nền văn minh đang bị đe dọa.”
Ny (Theo AP)
