Một dự án đóng tàu quân sự quy mô lớn vừa được khởi công tại Đà Nẵng, đánh dấu một bước tiến đáng chú ý trong khả năng đóng tàu quốc phòng trong nước. Điều gây chú ý không chỉ nằm ở tầm vóc của chiếc tàu, mà còn ở tham vọng ngày càng lớn trong việc tự chủ thiết kế và kỹ thuật quân sự…
Ngày 10 tháng 8 năm 2026, tại Đà Nẵng (Việt Nam), Tổng Công ty Sông Thu thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng phối hợp với Quân chủng Hải quân tổ chức lễ khởi công đóng mới tàu hộ vệ chống ngầm đa năng. Theo những nguồn tin chính thức được công bố tại Việt Nam, đây là loại tàu chiến có quy mô lớn và hiện đại nhứt từ trước tới nay do quốc gia này tự đóng mới, đồng thời được giới thiệu là sản phẩm do Việt Nam tự chủ thiết kế, thi công và làm chủ phần lớn các hệ thống võ khí, khí tài được tích hợp trên tàu.
Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ có Thượng tướng Phạm Hoài Nam, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Cùng hiện diện có Phó Đô đốc Trần Thanh Nghiêm, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh Hải quân; Trung tướng Lê Ngọc Hải, Tư lệnh Quân khu 5; cùng đại diện các cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng và những đơn vị có liên hệ.
Theo tin được công bố, thời gian đóng tàu dự trù kéo dài 36 tháng. Điều được nhấn mạnh không chỉ là kích thước hay mức độ tân tiến của chiếc tàu, mà còn là khả năng tham dự ngày càng sâu của các cơ sở trong nước vào toàn bộ tiến trình phát triển một sản phẩm quân sự, từ khâu thiết kế, thi công cho tới việc tích hợp các hệ thống trên tàu. Đây là một điểm đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh Việt Nam trong nhiều năm qua vẫn phải dựa khá nhiều vào việc mua sắm trang bị quốc phòng từ nước ngoài.
Thượng tướng Phạm Hoài Nam đánh giá nhiệm vụ đóng mới tàu hộ vệ chống ngầm đa năng là một niềm vinh dự, đồng thời cũng là trách nhiệm lớn đối với Tổng Công ty Sông Thu. Ông yêu cầu các cơ quan và đơn vị coi đây là một nhiệm vụ trọng yếu, tập trung nhân lực, phương tiện và phối hợp chặt chẽ để bảo đảm tiến độ, phẩm chất công trình và an toàn. Riêng Quân chủng Hải quân được giao nhiệm vụ theo dõi và giám sát toàn bộ tiến trình, từ thiết kế, chế tạo, tích hợp hệ thống cho tới thử nghiệm, nghiệm thu và bàn giao.
Tổng Công ty Sông Thu được giao nhiệm vụ đóng mới chiếc tàu này là một doanh nghiệp có khoảng 50 năm xây dựng và phát triển, từng tham gia đóng mới cũng như bảo đảm kỹ thuật cho nhiều loại tàu. Theo lãnh đạo Hải quân, kinh nghiệm thực tế của Sông Thu là một trong những cơ sở để đơn vị này được giao một nhiệm vụ có yêu cầu cao như lần này. Phó Đô đốc Trần Thanh Nghiêm nhấn mạnh khối lượng công việc trước mắt rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và thống nhứt giữa nhiều lực lượng tham gia.
Một mắt xích khác được nhắc tới là Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội, tức Viettel, cùng các đơn vị nghiên cứu, sản xuất và chế tạo trong nước. Những đơn vị này sẽ phối hợp với Quân chủng Hải quân và Sông Thu trong tiến trình phát triển, hoàn thiện và cung cấp các hệ thống để tích hợp lên tàu. Theo yêu cầu của Bộ Quốc phòng, tiến độ nghiên cứu và chế tạo những sản phẩm liên hệ phải được thực hiện đồng bộ với tiến độ đóng tàu.
Xét dưới khía cạnh quân sự, điều đáng chú ý nhứt của dự án không nên chỉ được nhìn qua những chữ “lớn nhứt” hay “hiện đại nhứt”. Một chiến hạm tân tiến chỉ thật sự có giá trị khi toàn bộ hệ thống từ thiết kế, đóng mới, tích hợp, thử nghiệm, bảo trì cho tới vận hành đều đạt độ tin cậy cao. Vì vậy, nếu Việt Nam thật sự làm chủ được phần lớn chuỗi kỹ thuật này thì ý nghĩa lâu dài nằm ở năng lực công nghiệp, chớ không đơn thuần ở chuyện có thêm một phương tiện chiến đấu.
Đặc biệt, khả năng chống tàu ngầm có ý nghĩa đối với một quốc gia có bờ biển dài và những lợi ích an ninh gắn liền với vùng biển. Tuy nhiên, không thể đánh giá sức mạnh của một lực lượng hải quân chỉ căn cứ vào một chiếc tàu. Hiệu quả thực sự còn tùy thuộc vào khả năng phối hợp giữa nhiều lực lượng, cùng hệ thống giám sát, chỉ huy, thông tin liên lạc và bảo đảm hậu cần. Vì vậy, chiếc tàu mới có thể được xem là một thành phần trong tiến trình xây dựng khả năng hoạt động trên biển, chớ không phải một yếu tố tự nó làm thay đổi cán cân quân sự.
Một điểm khác cũng đáng lưu ý là thời gian hoàn tất được đặt ra ở mức 36 tháng. Đây sẽ là một cuộc thử sức quan trọng đối với khả năng quản trị dự án, hệ thống cung ứng, phẩm chất chế tạo và sự phối hợp giữa nhiều cơ sở công nghiệp quốc phòng. Nếu tiến độ được giữ đúng và quá trình thử nghiệm đạt yêu cầu, dự án sẽ cung cấp thêm bằng chứng về mức độ trưởng thành của kỹ nghệ đóng tàu quân sự Việt Nam.
NGƯỜI QUAN SÁT
