Monday, January 19, 2026

Valentino – nhà sáng lập đế chế thời trang xa xỉ Ý – qua đời ở tuổi 93

Nhà thiết kế thời trang Ý Valentino Garavani đã qua đời, theo thông báo từ quỹ của ông hôm thứ Hai.

Thường được biết đến chỉ bằng tên gọi Valentino, nhà thiết kế huyền thoại hưởng thọ 93 tuổi, và đã nghỉ hưu từ năm 2008.

Là người sáng lập thương hiệu mang chính tên mình, Valentino đã vươn lên đỉnh cao của haute couture (thời trang may đo cao cấp), xây dựng một đế chế kinh doanh và đưa vào thế giới thời trang một gam màu đặc trưng: “Valentino Red” (Đỏ Valentino).

“Valentino Garavani đã trút hơi thở cuối cùng hôm nay tại tư gia ở Rome, trong vòng tay những người thân yêu,” quỹ của ông đăng trên Instagram.

Thi hài ông sẽ được quàn viếng thứ Tư và thứ Năm, còn lễ tang sẽ diễn ra tại Rome vào thứ Sáu, theo thông báo kèm theo.

Valentino được xếp ngang hàng với Giorgio ArmaniKarl Lagerfeld như một trong những “cây đại thụ” cuối cùng của thời đại mà thời trang chưa trở thành một ngành công nghiệp toàn cầu quá thương mại hóa — nơi quyền lực vận hành không chỉ thuộc về các nhà thiết kế, mà còn nằm trong tay giới tài chính và marketing.

Karl Lagerfeld qua đời năm 2019, còn Armani qua đời vào tháng 9.

Valentino được các thế hệ hoàng gia, đệ nhất phu nhân và minh tinh màn bạc ngưỡng mộ — từ Jackie Kennedy Onassis đến Julia RobertsHoàng hậu Rania của Jordan. Nhiều người từng nói nhà thiết kế này luôn khiến họ “đẹp nhất và tự tin nhất”.

“Tôi biết phụ nữ muốn gì,” ông từng nói. “Họ muốn trở nên xinh đẹp.”

Không chạy theo tính nổi loạn hay các tuyên ngôn gây sốc, Valentino gần như không mắc “lỗi thời trang” nào đáng kể trong sự nghiệp kéo dài gần nửa thế kỷ — từ những năm đầu ở Rome thập niên 1960 đến khi nghỉ hưu năm 2008.

Những thiết kế “không bao giờ sai” đã giúp ông trở thành vua thảm đỏ, là lựa chọn hàng đầu của các ngôi sao A-list cho những dịp trao giải danh giá.

Nhà thiết kế thời trang người Ý Valentino.Ảnh của Andrea Blanch / Getty Images.

Các bộ đầm lộng lẫy của ông từng xuất hiện tại vô số lễ trao giải Oscar — đáng nhớ nhất là năm 2001, khi Julia Roberts diện mẫu váy cổ điển đen-trắng dáng cột để nhận tượng vàng Nữ diễn viên chính xuất sắc. Cate Blanchett cũng mặc Valentino — chiếc váy lệch vai bằng lụa vàng bơ — khi giành Oscar Nữ phụ xuất sắc năm 2004.

Valentino còn là người đứng sau chiếc váy ren tay dài mà Jacqueline Kennedy mặc trong lễ cưới với ông trùm vận tải Hy Lạp Aristotle Onassis năm 1968. Hai người là bạn thân trong nhiều thập niên; có thời gian, cựu đệ nhất phu nhân Mỹ gần như chỉ mặc Valentino.

Ông cũng thân thiết với Công nương Diana, người thường xuyên xuất hiện trong các mẫu đầm cầu kỳ của Valentino.

Ngoài sắc đỏ pha ánh cam mang dấu ấn riêng, những đặc trưng khác của Valentino gồm nơ, bèo nhún, ren và thêu — nói ngắn gọn là những chi tiết mềm mại, nữ tính, tinh tế, làm tăng thêm vẻ đẹp cho trang phục và người mặc.

Valentino và một nhóm người mẫu trong các thiết kế của ông tại một buổi trình diễn thời trang ở Paris năm 1993.Ảnh chụp bởi Gamma-Rapho qua Getty Images.

Với làn da rám nắng, luôn ăn mặc hoàn hảo, Valentino sống đúng phong cách giới thượng lưu toàn cầu. Ngoài chiếc du thuyền dài 152 foot và bộ sưu tập nghệ thuật có tác phẩm của PicassoMiro, nhà thiết kế còn sở hữu một tòa lâu đài thế kỷ 17 gần Paris với khu vườn được cho là có hơn một triệu bông hồng.

Valentino và người bạn đời lâu năm Giancarlo Giammetti thường xuyên đi lại giữa các căn nhà của họ — gồm New York, London, Rome, Capri và Gstaad (Thụy Sĩ) — cùng đàn chó pug yêu quý. Hai người thường đón tiếp bạn bè và khách hàng hạng A, trong đó có MadonnaGwyneth Paltrow.

Trong cuộc phỏng vấn với kênh RTL năm 2007, Valentino từng nói: khi thấy một người phụ nữ “thả lỏng”, chạy nhảy trong quần thể thao và không trang điểm, ông “rất thương”. Ông cho rằng: phụ nữ giống như một bó hoa đẹp, phải luôn rực rỡ, hoàn hảo, làm hài lòng chồng, người yêu và mọi người xung quanh, vì “chúng ta sinh ra để luôn thể hiện phiên bản tốt nhất của mình”.

Valentino sinh ngày 11/5/1932 tại thị trấn Voghera ở miền bắc Ý, trong một gia đình khá giả. Ông cho biết chính tình yêu điện ảnh từ nhỏ đã đưa ông đến con đường thời trang.

“Tôi mê màn bạc, mê cái đẹp, mê việc nhìn thấy các minh tinh trở nên rực rỡ, ăn mặc đẹp, luôn hoàn hảo,” ông nói trong cuộc phỏng vấn năm 2007.

Sau khi học thời trang tại Milan và Paris, ông làm việc trong phần lớn thập niên 1950 cho nhà thiết kế Pháp Jean Desses, rồi Guy Laroche, trước khi tách ra khởi nghiệp. Ông thành lập nhà mốt Valentino trên phố Via Condotti ở Rome năm 1959.

Ngay từ đầu, Giammetti đã đồng hành bên cạnh, phụ trách mặt kinh doanh, còn Valentino dùng sức hút tự nhiên để xây dựng mạng lưới khách hàng giàu có và danh tiếng.

Sau một số cú vấp tài chính ban đầu — do Valentino vốn ưa xa hoa và công ty chi tiêu “không tiếc tay” — thương hiệu bắt đầu bứt phá.

Những người hâm mộ sớm gồm các biểu tượng điện ảnh Ý như Gina LollobrigidaSophia Loren, cùng các minh tinh Hollywood như Elizabeth TaylorAudrey Hepburn. Nữ tổng biên tập huyền thoại của Vogue Mỹ, Diana Vreeland, cũng nâng đỡ ông từ thuở đầu sự nghiệp.

Theo thời gian, đế chế Valentino mở rộng với các dòng ready-to-wear, thời trang nam và phụ kiện. Valentino và Giammetti bán thương hiệu cho một tập đoàn holding của Ý với giá ước tính 300 triệu USD năm 1998, nhưng Valentino vẫn giữ vai trò thiết kế thêm khoảng một thập niên.

Valentino bên trong Ara Pacis ở Rome trong lễ khai mạc triển lãm kỷ niệm của ông năm 2007.Ảnh của Stephane Cardinale / Corbis qua Getty Images.

Năm 2007, ông kỷ niệm 45 năm làm nghề bằng chuỗi sự kiện kéo dài 3 ngày tại Rome, kết thúc bằng một dạ vũ lớn tại Villa Borghese.

Valentino nghỉ hưu năm 2008, và được thay thế ngắn hạn bởi Alessandra Facchinetti — người trước đó từng kế nhiệm Tom Ford tại Gucci, nhưng bị sa thải sau hai mùa.

Thời gian Facchinetti ở Valentino cũng rất ngắn. Ngay trong show đầu tiên, tin đồn cô rời đi đã lan rộng; khoảng một năm sau khi được tuyển dụng, cô bị thay thế bởi hai nhà thiết kế phụ kiện lâu năm của hãng: Maria Grazia ChiuriPier Paolo Piccioli.

Chiuri rời Valentino để lãnh đạo Dior năm 2016, còn Piccioli tiếp tục dẫn dắt nhà mốt trong giai đoạn hoàng kim, nổi bật với sự thành công của giày Rockstud (ra đời cùng Chiuri) và sắc hồng đặc trưng Pink PP. Piccioli rời hãng năm 2024, sau đó gia nhập Balenciaga; và Valentino hiện do Alessandro Michele — người từng hồi sinh Gucci bằng phong cách lãng mạn, phi giới tính — nắm quyền sáng tạo.

Valentino hiện thuộc sở hữu của Mayhoola (Qatar) với 70% cổ phần, và tập đoàn xa xỉ Pháp Kering nắm 30%, kèm lựa chọn thâu tóm toàn bộ vào 2028 hoặc 2029. Richard Bellini được bổ nhiệm làm CEO vào tháng 9 năm ngoái.

Valentino từng là chủ đề của nhiều triển lãm hồi cố, bao gồm triển lãm tại Musée des Arts Décoratifs (nằm trong một cánh của bảo tàng Louvre, Paris). Ông cũng là nhân vật trung tâm trong bộ phim tài liệu ăn khách năm 2008: “Valentino: The Last Emperor”, ghi lại giai đoạn khép lại sự nghiệp thời trang của ông.

Năm 2011, Valentino và Giammetti ra mắt cái gọi là “bảo tàng ảo” — một ứng dụng miễn phí dành cho máy tính, cho phép người xem chiêm ngưỡng khoảng 300 thiết kế biểu tượng của nhà thiết kế.

Nguồn nbc news

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

MỚI CẬP NHẬT

spot_img