Nhà chức trách tại Đắk Lắk vừa phát lệnh truy nã ông Nguyễn Đình Thắng với cáo buộc liên quan đến “khủng bố”. Tuy nhiên, câu chuyện lần này không chỉ nằm trong phạm vi một hồ sơ hình sự, mà còn làm dấy lên tranh luận về việc một quốc gia có thể đi xa tới đâu khi muốn đưa tay ra ngoài biên giới của mình…
Vào ngày 19 tháng 3 năm 2026, phía an ninh tại tỉnh Đắk Lắk của Việt Nam công bố lệnh truy nã đối với ông Nguyễn Đình Thắng, liên quan đến vụ tấn công xảy ra ngày 11 tháng 6 năm 2023 tại địa phương này. Theo cáo buộc, người này sinh năm 1958, quê Sài Gòn, bị quy trách đã đóng vai trò chỉ đạo, xúi giục và hỗ trợ cho những người trực tiếp tham gia vụ tấn công vũ trang khiến nhiều người thiệt mạng.
Theo hồ sơ phía điều tra đưa ra, việc quy trách nhiệm đối với ông Thắng được đưa ra vào cuối tháng 1 năm 2026, và đến cuối tháng 2 thì có lệnh truy nã sau khi xác định ông đã rời khỏi nơi cư trú và ra nước ngoài. Phía điều tra cho rằng, ông này có liên quan đến việc hỗ trợ và điều phối hoạt động của những người tham gia vụ tấn công, một trong những biến cố an ninh nghiêm trọng nhất tại vùng Tây Nguyên trong nhiều năm qua.
Trong thông báo chính thức, phía cơ quan chức năng của cộng sản Việt Nam nói chung kêu gọi ông Nguyễn Đình Thắng ra trình diện để được xem xét giảm nhẹ, đồng thời đề nghị người dân nếu phát hiện thì báo cho nơi gần nhất. Đây là cách làm thường thấy trong các vụ án nghiêm trọng, nhất là khi người bị truy tìm đã rời khỏi trong nước và việc truy xét cần mở rộng hơn.
Tuy nhiên, điều khiến người ta chú ý không chỉ nằm ở bản thân vụ án, mà còn ở hoàn cảnh và cách xử lý. Ông Nguyễn Đình Thắng được cho là đã rời khỏi Việt Nam trước khi bị quy trách, và hiện đang bị truy nã trong tình trạng vắng mặt.
Về mặt pháp lý, việc truy nã một người đang ở nước ngoài không phải là điều lạ trong những vụ án nghiêm trọng, nhưng chắc chắn vấn đề trở nên nhạy cảm hơn. Bởi lẽ một phía cho rằng, việc truy tìm là cần thiết để bảo đảm những hành vi bị xem là đe dọa an ninh phải được xử lý tới nơi tới chốn. Nhưng phía khác lại đặt câu hỏi về ranh giới giữa việc thi hành luật pháp và việc vươn ảnh hưởng ra ngoài lãnh thổ, nhất là khi người liên quan không còn ở trong nước.
Khái niệm “đàn áp xuyên quốc gia” thường được nhắc tới trong các báo cáo quốc tế để chỉ trích việc nhà cầm quyền CSVN tìm cách gây áp lực hoặc xử lý công dân của mình đang ở nước ngoài. Trong trường hợp này, việc phát lệnh truy nã đối với ông Nguyễn Đình Thắng là một đơn cử.
Điều đáng chú ý là, trong bối cảnh thế giới ngày càng liên kết chặt chẽ, ranh giới giữa “tội phạm vượt biên giới” và việc truy cứu trách nhiệm vượt ra ngoài lãnh thổ ngày càng trở nên mờ nhạt. Một hành vi có thể bị xem là tội nặng ở nước này, nhưng lại được nhìn khác đi ở nước khác. Chính sự khác biệt này khiến những vụ việc như vậy không còn là chuyện riêng của ngành an ninh, mà còn dính tới quan hệ giữa các quốc gia.
Trở lại vụ việc tại Đắk Lắk, phía cơ quan chức năng của cộng sản Việt Nam cho rằng, đã có đủ căn cứ để xác định vai trò của ông Nguyễn Đình Thắng trong việc hỗ trợ những người thực hiện vụ tấn công. Tuy nhiên, ông này hiện đang sinh sống ở Hoa Kỳ, việc đưa vụ án ra xét xử sẽ còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, như sự hợp tác giữa các quốc gia hay các thủ tục dẫn độ, những điều vốn không phải lúc nào cũng dễ thực hiện./.
NGƯỜI QUAN SÁT
