( The Hill ) — Một nghị quyết do Bahrain dẫn đầu nhằm mục đích mở lại eo biển Hormuz đã thất bại tại Liên Hợp Quốc hôm thứ Ba, không thể vượt qua sự phản đối từ Nga và Trung Quốc bất chấp những nỗ lực làm suy yếu các điều khoản của nghị quyết để giành được sự ủng hộ của họ.
Gần một chục quốc gia — Bahrain, Cộng hòa Dân chủ Congo, Đan Mạch, Pháp, Hy Lạp, Latvia, Liberia, Panama, Somalia, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ — đã bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết, trong khi Colombia và Pakistan bỏ phiếu trắng.
Tuy nhiên, quyền phủ quyết của Nga và Trung Quốc, cả hai đều là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, cuối cùng đã khiến dự luật thất bại.
Các nhà lãnh đạo của các quốc gia này đã không bị lay chuyển bởi những lời cảnh báo từ bộ trưởng ngoại giao Bahrain rằng việc tiếp tục đóng cửa eo biển, một tuyến đường vận chuyển quan trọng chiếm gần 20% nguồn cung dầu mỏ của thế giới, sẽ gây ra bất ổn kinh tế lớn hơn và làm suy yếu quyền lực của Hội đồng Bảo an.
“Tình huống như vậy chắc chắn sẽ lặp lại ở các eo biển và đường thủy khác, biến thế giới thành một khu rừng nơi bạo lực, kiêu ngạo và bá quyền ngự trị và luật pháp quốc tế bị coi thường hoàn toàn”, Abdullatif bin Rashid Al-Zayani, người giữ chức chủ tọa, phát biểu trước cuộc bỏ phiếu .
Theo hãng tin AP, nghị quyết đã được sửa đổi nhẹ nhàng này khuyến khích “các quốc gia quan tâm đến việc sử dụng các tuyến đường hàng hải thương mại ở eo biển Hormuz phối hợp các nỗ lực, mang tính chất phòng thủ, phù hợp với hoàn cảnh, nhằm góp phần đảm bảo an ninh và an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz ” .
Đề xuất ban đầu cho phép các quốc gia sử dụng “mọi biện pháp cần thiết” để đảm bảo việc vận chuyển qua eo biển chiến lược và ngăn chặn các nỗ lực đóng cửa eo biển này — nhưng ngôn từ đã được làm dịu bớt trong vài ngày để xoa dịu những lo ngại từ Trung Quốc, Nga và Pháp về việc phê chuẩn việc sử dụng vũ lực.
Dự thảo, được bỏ phiếu hôm thứ Ba, đã loại bỏ các điều khoản liên quan đến sự ủy quyền của Hội đồng Bảo an và giới hạn phạm vi áp dụng nghiêm ngặt chỉ trong eo biển chứ không mở rộng sang vùng biển lân cận. Dự thảo cũng yêu cầu Iran ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự trong khu vực và ngừng can thiệp vào các tàu thuyền cố gắng đi qua eo biển một cách an toàn.
Trong phần giải thích lý do phản đối của nước mình, Vasily Nebenzya, đại diện của Nga tại Liên Hợp Quốc, đã lên án hành động gây hấn của Mỹ và Israel đối với Iran và cho rằng nghị quyết này chứa đầy những “yếu tố thiếu cân bằng, không chính xác và mang tính đối đầu”.
Hoạt động vận chuyển hàng hải qua điểm nghẽn hàng hải quan trọng này đã bị đình trệ hơn năm tuần nay khi Tehran tìm cách sử dụng nó như một con bài mặc cả để chấm dứt xung đột
Việc phong tỏa trên thực tế, cùng với các cuộc tấn công leo thang vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở Iran và các nước vùng Vịnh lân cận, đã làm dấy lên lo ngại về tình trạng gián đoạn kéo dài nguồn cung nhiên liệu và thực phẩm cũng như áp lực lạm phát trên thị trường toàn cầu.
Cuộc xung đột đã đẩy giá dầu thô Brent, chuẩn mực quốc tế, liên tục vượt quá 100 đô la một thùng . Chương trình Lương thực Thế giới cũng ước tính rằng 45 triệu người nữa có thể rơi vào tình trạng đói cùng cực nếu cuộc xung đột không kết thúc trước tháng Sáu.
Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc, chỉ trích mạnh mẽ việc Nga và Trung Quốc phản đối nghị quyết là “một mức độ thấp chưa từng thấy” và cáo buộc Tehran “đang đe dọa nền kinh tế toàn cầu”.
Ông Waltz nói: “Tôi xin lưu ý rằng kết quả ngày hôm nay không hạn chế Hoa Kỳ tiếp tục hành động để tự vệ và phòng thủ tập thể, và Tổng thống Trump sẽ tiếp tục các hành động cần thiết để bảo vệ người dân của chúng ta và thế giới tự do”.
Ông Trump đã cho chính quyền Iran thời hạn đến 8 giờ tối (giờ miền Đông) để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển, đồng thời đe dọa sẽ giáng “toàn bộ hỏa lực” vào nước này bằng cách tấn công các cây cầu và nhà máy điện nếu thời hạn không được đáp ứng.
“Cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay, không bao giờ được hồi sinh nữa. Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng có lẽ nó sẽ xảy ra,” tổng thống viết trong một bài đăng trên Truth Social sáng thứ Ba, bất chấp những cảnh báo rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự có thể vi phạm luật quốc tế.
Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc, Amir Saeid Iravani, đã phản bác lại lời đe dọa của Trump trong cuộc họp Hội đồng Bảo an hôm thứ Ba, khẳng định nước này sẽ đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào.
Ông Iravani nói: “Không còn nghi ngờ gì nữa, Iran sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ người dân, bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, cũng như bảo vệ lợi ích quốc gia thiết yếu của mình với quyết tâm cao nhất. Hoa Kỳ và chính quyền Israel sẽ phải chịu trách nhiệm cho mọi hậu quả sau đó, cả trong khu vực và quốc tế.”
Iran đã kiên quyết từ chối kế hoạch ngừng bắn tạm thời, bác bỏ đề xuất này là “phi thực tế” và yêu cầu chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch.
Ny (Theo The Hill)
