Một hiện tượng gây nhiều sửng sốt đang lan truyền trên các mạng xã hội Trung Quốc: nhiều người trẻ chấp nhận ở chung phòng, thậm chí ngủ chung giường với người xa lạ chỉ để bớt gánh nặng tiền nhà và chi phí sinh hoạt. Đằng sau câu chuyện tưởng như khó tin ấy là một bức tranh đáng lo ngại về áp lực kinh tế, thu nhập trì trệ và niềm tin vào tương lai ngày càng suy giảm trong một bộ phận giới trẻ Trung Quốc…
Tại nhiều thành phố lớn của Trung Quốc, hình ảnh những người xa lạ chấp nhận dùng chung một phòng ngủ, thậm chí chung luôn một chiếc giường, đang dần trở nên phổ biến. Điều này không xuất phát từ mong muốn trải nghiệm một lối sống mới mà là giải pháp bất đắc dĩ trước giá thuê nhà quá cao, việc làm bấp bênh và thu nhập không theo kịp chi phí sinh hoạt. Đằng sau hiện tượng này là những khó khăn ngày càng chồng chất mà nhiều thanh niên Trung Quốc đang phải đối diện.
Theo BBC, cô Tăng Văn Ni, 25 tuổi, ngụ tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, đã quyết định tìm người dọn vào ở chung phòng ngủ để giảm bớt gánh nặng tài chánh. Nhờ vậy, mỗi tháng cô tiết kiệm được khoảng 450 nhân dân tệ, tương đương gần 1,7 triệu đồng Việt Nam. Với mức lương chỉ khoảng 4.000 nhân dân tệ mỗi tháng, khoản tiền này trở thành phần đáng kể giúp cô cân đối cuộc sống hằng ngày.
Câu chuyện của Tăng Văn Ni nhanh chóng thu hút sự chú ý trên các mạng xã hội Hoa lục. Cuối tháng 6 năm 2026, chủ đề “Ngủ chung giường là điều khốn khó vượt ngoài sức tưởng tượng của tôi” trên Weibo đã thu hút hơn 14 triệu lượt xem. Trên Douyin, những đoạn video liên quan đạt gần 40 triệu lượt xem, trong khi trên Tiểu Hồng Thư, cụm từ “ngủ chung giường” xuất hiện trong hàng chục ngàn bài viết. Điều đó cho thấy đây không còn là trường hợp cá biệt mà đã trở thành một hiện tượng xã hội gây nhiều tranh luận.
Đối với không ít người trẻ Trung Quốc, việc chia sẻ không gian riêng tư không phải vì thích thú hay muốn thử một lối sống khác, mà đơn giản chỉ là cách để tồn tại giữa áp lực kinh tế ngày càng nặng nề. Trong một xã hội vốn xem trọng đời sống riêng tư, việc hai người hoàn toàn xa lạ ngủ chung phòng, thậm chí chung một chiếc giường, phản ánh rõ mức độ khó khăn mà nhiều người đang gánh chịu.
Một trường hợp khác là anh Phan Mộc Căn, 39 tuổi, sống tại Bắc Kinh. Trước đây, anh có thu nhập khoảng 30.000 đến 40.000 nhân dân tệ mỗi năm, nhưng nay số tiền kiếm được chỉ còn chưa tới một nửa. Để cắt giảm chi phí sinh hoạt, anh buộc phải ở chung với người khác. Người cùng phòng với anh cũng lâm vào cảnh khó khăn sau khi thất bại trong việc đầu tư mở một nhà hàng.
Tại Bắc Kinh, một người họ Vương cũng phải tìm người ở ghép sau khi mất việc tại một công ty xây dựng bị phá sản hồi tháng 12. Với tiền thuê nhà khoảng 1.750 nhân dân tệ mỗi tháng, việc chia đôi chi phí gần như là lựa chọn duy nhất trong lúc vẫn chưa tìm được công việc mới.
Những câu chuyện này phản ánh một vấn đề lớn hơn của nền kinh tế Trung Quốc: áp lực việc làm ngày càng nặng và niềm hy vọng của tầng lớp lao động trẻ đang dần suy giảm. Theo ông Mingwei Liu, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lao động và Việc làm Toàn cầu thuộc Đại học Rutgers của Hoa Kỳ, hiện tượng này cho thấy nhiều người trẻ không còn cảm thấy họ thực sự có chỗ đứng tại các đô thị lớn, vốn từng được xem là biểu tượng của cơ hội đổi đời và thăng tiến.
Suốt nhiều thập niên, các thành phố như Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến hay Vũ Hán từng là đích đến của hàng triệu thanh niên với hy vọng tìm được việc làm tốt và cải thiện cuộc sống. Thế nhưng khi tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại, thị trường địa ốc lao đao, doanh nghiệp liên tục cắt giảm nhân sự và cuộc cạnh tranh tìm việc ngày càng gay gắt, giấc mơ lập nghiệp nơi đô thị của nhiều người cũng dần thay đổi.
Điều đáng lo không chỉ là việc người trẻ phải thắt lưng buộc bụng, mà còn là sự thay đổi trong tâm lý xã hội. Khi một thế hệ cảm thấy rất khó đạt được sự ổn định về nghề nghiệp, thu nhập và chỗ ở, họ sẽ có xu hướng trì hoãn hoặc từ bỏ những quyết định quan trọng như mua nhà, lập gia đình hay sinh con.
Ông Mingwei Liu cảnh báo rằng nếu tâm lý bi quan này tiếp tục lan rộng, nó có thể ảnh hưởng đến mức tiêu dùng của các gia đình, nhu cầu mua nhà cũng như tỷ lệ kết hôn. Đây đều là những yếu tố giữ vai trò quan trọng đối với mô hình tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc. Một nền kinh tế muốn duy trì đà phát triển không chỉ cần sản xuất mạnh mà còn cần người dân tin tưởng vào tương lai.
Trong nhiều năm qua, Trung Quốc dựa khá nhiều vào tầng lớp trung lưu đang mở rộng để thúc đẩy tiêu dùng trong nước. Tuy nhiên, việc nhiều người trẻ phải tiết kiệm đến mức chia sẻ cả chỗ ngủ cho thấy một bộ phận xã hội đang bước vào thời kỳ dè sẻn và hạn chế chi tiêu hơn bao giờ hết.
Dưới góc nhìn kinh tế và xã hội, đây là một thách thức lớn đối với Bắc Kinh. Giới lãnh đạo Trung Quốc thời gian qua đã đưa ra nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ việc làm cho thanh niên, kích thích tăng trưởng kinh tế và ổn định thị trường địa ốc. Tuy nhiên, niềm tin của người dân không thể khôi phục chỉ bằng những giải pháp ngắn hạn. Một khi người trẻ mất niềm tin vào khả năng cải thiện cuộc sống, những tác động về mặt tâm lý có thể kéo dài lâu hơn cả những chu kỳ thăng trầm của nền kinh tế.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
