Giữa lúc Hoa Kỳ và Iran tiến gần tới một thỏa thuận được kỳ vọng sẽ làm dịu bớt căng thẳng tại vùng Vịnh, những tiếng súng giữa Israel và Hezbollah vẫn tiếp tục vang lên. Các diễn biến dồn dập đang khiến Trung Đông vẫn đang là tâm điểm lo ngại của thế giới…
Trung Đông tiếp tục trải qua những ngày đầy biến động khi hàng loạt diễn biến mới liên quan đến Hoa Kỳ, Iran, Israel và Hezbollah xuất hiện liên tiếp trong nửa đầu tháng 6 năm 2026. Từ việc các tàu dầu Iran rời khỏi khu vực từng bị Hải quân Hoa Kỳ kiểm soát nghiêm ngặt, khiến giá dầu thế giới sụt giảm mạnh, cho tới tin tức Thụy Sĩ xác nhận thời gian và địa điểm Hoa Kỳ cùng Iran sẽ ký kết một thỏa thuận mới, trong khi chiến sự giữa Israel và Hezbollah vẫn chưa lắng dịu, tất cả đang tạo nên một bức tranh địa chính trị vừa mở ra hy vọng, vừa chất chứa nhiều bất trắc tại khu vực từ lâu được xem là “thùng thuốc súng” của thế giới.
Theo những tin tức được VietNamNet dẫn lại từ các hãng thông tấn quốc tế ngày 17 tháng 6 năm 2026, thị trường năng lượng toàn cầu đã phản ứng tích cực sau khi các tàu chở dầu của Iran bắt đầu rời khỏi vùng biển từng nằm trong phạm vi kiểm soát chặt chẽ của lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại Vịnh Ba Tư. Giới đầu tư nhận định động thái này là dấu hiệu cho thấy nguy cơ xảy ra một cuộc đụng độ trực tiếp giữa Washington và Tehran đang tạm thời lắng xuống.
Giá dầu Brent giao tháng gần nhất tại thị trường Luân Đôn đã giảm hơn 4%, xuống dưới mức 71 Mỹ kim một thùng, trong khi dầu WTI của Hoa Kỳ cũng giảm mạnh xuống khoảng 68 Mỹ kim một thùng. Chỉ vài ngày trước đó, giá dầu từng tăng vọt lên gần 80 Mỹ kim một thùng do những lo ngại về nguy cơ xung đột quân sự tại eo biển Hormuz, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu hỏa của toàn thế giới.
Giới phân tích tại Goldman Sachs và JP Morgan cho rằng việc các tàu dầu Iran được phép di chuyển an toàn cho thấy những đường dây ngoại giao bí mật giữa Washington và Tehran đã phát huy hiệu quả. Điều này càng được củng cố khi Chính phủ Thụy Sĩ xác nhận hai bên sẽ chính thức ký kết một thỏa thuận mới trong những ngày tới.
Theo Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ, lễ ký kết giữa đại diện Hoa Kỳ và Iran dự trù diễn ra tại Geneva vào ngày 20 tháng 6 năm 2026. Thụy Sĩ tiếp tục giữ vai trò trung gian ngoại giao truyền thống giữa hai quốc gia vốn không có quan hệ ngoại giao trực tiếp kể từ năm 1980.
Các nguồn tin ngoại giao cho biết phái đoàn Hoa Kỳ sẽ do Ngoại trưởng Marco Rubio dẫn đầu, trong khi phía Iran có thể do Ngoại trưởng Abbas Araghchi đứng đầu đoàn đàm phán. Nội dung của thỏa thuận được cho là liên quan tới chương trình nguyên tử của Iran, việc nới lỏng một số biện pháp cấm vận kinh tế và những bảo đảm về an ninh hàng hải tại vùng Vịnh.
Tuy nhiên, trong lúc Washington và Tehran phát đi những tín hiệu hòa dịu hiếm hoi, chiến trường Lebanon lại tiếp tục bốc cháy. Theo Reuters và AFP, lực lượng Hezbollah đã thực hiện nhiều đợt phóng hỏa tiễn vào miền Bắc Israel trong các ngày 16 và 17 tháng 6, khiến còi báo động vang lên tại nhiều khu vực gần biên giới.
Đáp trả, Không quân Israel dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã tiến hành nhiều cuộc oanh kích nhắm vào các vị trí bị cho là căn cứ của Hezbollah tại miền Nam Lebanon. Quân đội Israel tuyên bố đã đánh trúng các kho vũ khí và những trung tâm chỉ huy của lực lượng này.
Theo những con số của Bộ Y tế Lebanon, các cuộc giao tranh mới nhất đã khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, trong khi hàng chục ngàn thường dân ở cả hai phía biên giới tiếp tục phải di tản. Liên Hiệp Quốc nhiều lần cảnh báo về nguy cơ xảy ra một cuộc chiến toàn diện giữa Israel và Hezbollah, có thể kéo cả Trung Đông vào vòng xoáy chiến tranh.
Điều đáng chú ý là những cuộc đọ súng vẫn tiếp diễn bất chấp tiến trình hòa giải giữa Hoa Kỳ và Iran. Điều này phản ánh một thực tế rằng các cuộc khủng hoảng tại Trung Đông không phải lúc nào cũng gắn chặt với nhau. Một thỏa thuận giữa Washington và Tehran có thể làm giảm căng thẳng tại vùng Vịnh, nhưng điều đó không có nghĩa những lực lượng thân Iran như Hezbollah sẽ lập tức ngừng các hoạt động quân sự chống lại Israel.
Giới chuyên gia tại Viện Brookings ở Washington nhận định rằng Trung Đông đang bước vào một giai đoạn tái phân phối quyền lực đầy phức tạp. Iran tìm cách thoát khỏi sức ép cấm vận kéo dài nhiều năm. Hoa Kỳ muốn giảm thiểu nguy cơ đối đầu quân sự trực tiếp để tập trung nhiều hơn vào cuộc cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc. Trong khi đó, Israel vẫn xem Hezbollah là mối đe dọa an ninh hàng đầu và không sẵn sàng nhượng bộ.
Bởi vậy, mặc dù tin tức về thỏa thuận giữa Hoa Kỳ và Iran đã mang lại một sự lạc quan nhất định cho thị trường tài chánh quốc tế, nhưng những tiếng súng vẫn vang lên tại biên giới Israel – Lebanon như một lời nhắc nhở rằng hòa bình tại Trung Đông luôn hết sức mong manh.
Nhiều nhà quan sát cho rằng khu vực này đang tồn tại hai dòng chảy trái ngược nhau. Một mặt, ngoại giao đang cố gắng kéo các bên trở lại bàn hội nghị. Mặt khác, chiến trường vẫn tiếp tục vận hành theo quy luật riêng của nó. Trong nhiều thập niên qua, Trung Đông đã chứng kiến không ít lần hy vọng hòa bình xuất hiện rồi nhanh chóng bị dập tắt bởi tiếng súng trên chiến trường. Chính vì vậy, dù việc Hoa Kỳ và Iran tiến gần tới một thỏa thuận mới được xem là một tín hiệu tích cực, giới quan sát quốc tế vẫn tỏ ra hết sức thận trọng.
Bởi tại Trung Đông, nơi quyền lợi của Hoa Kỳ, Iran, Israel, các quốc gia Ả Rập và nhiều lực lượng võ trang đan xen chằng chịt, một thỏa thuận ngoại giao dù quan trọng đến đâu cũng chưa đủ để bảo đảm rằng cơn bão địa chính trị đã thực sự đi qua. Và khu vực này vẫn đứng trên ranh giới mong manh giữa hòa bình và một cuộc khủng hoảng mới có thể bùng nổ bất cứ lúc nào.
NGƯỜI QUAN SÁT: VietNamNet, Reuters, AFP,…
