WASHINGTON, D.C. (Calitoday News) – Tổng thống Donald Trump lần đầu tiên công khai thừa nhận chiến dịch trấn áp nhập cư và trục xuất hàng loạt của chính quyền ông có thể đã đi quá xa, góp phần khiến đảng Cộng hòa thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11. Đáng chú ý, ông Trump còn bày tỏ sẵn sàng thương lượng với đảng Dân chủ để tìm giải pháp cho những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp nhưng đã sinh sống và làm việc lâu năm tại Hoa Kỳ.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình 60 Minutes của CBS News, phát sóng tối Chủ nhật ngày 8 tháng 11, Tổng thống Trump cho rằng chính sách nhập cư cứng rắn của ông vừa mang lại sự ủng hộ, vừa gây tổn thất về mặt chính trị.
Ông khẳng định chính quyền đã đạt được thành công lớn trong việc kiểm soát biên giới và trục xuất những người nhập cư phạm tội nghiêm trọng. Tuy nhiên, ông thừa nhận việc bắt giữ và trục xuất cả những người đã có công việc ổn định, đóng thuế và sinh sống lâu năm tại Mỹ đã khiến nhiều cử tri bất bình.
Khi được hỏi liệu chiến dịch trục xuất có quá mạnh tay hay không, ông Trump trả lời rằng ông nghĩ chính sách này đã quá cứng rắn và cuối cùng gây bất lợi cho ông về mặt chính trị.
Đây là sự thay đổi đáng chú ý trong cách Tổng thống nói về chính sách nhập cư, vốn là một trong những trọng tâm quan trọng nhất của nhiệm kỳ thứ hai.
Trump muốn tìm giải pháp cho người nhập cư làm việc lâu năm
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump đặc biệt đề cập đến những người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp nhưng đã sống tại Hoa Kỳ từ 10 đến 15 năm, có việc làm và đóng góp cho nền kinh tế.
Ông lấy ví dụ về những người làm việc trong ngành khách sạn, nhà hàng, vệ sinh và chăm sóc cảnh quan. Theo Tổng thống, nhiều người trong số họ không có tiền án hình sự nghiêm trọng và chỉ vi phạm luật nhập cư khi vào Hoa Kỳ không hợp pháp.
Ông Trump cho rằng việc trục xuất những lao động như vậy là vấn đề khó khăn, bởi họ đã trở thành một phần của lực lượng lao động và có những đóng góp nhất định cho cộng đồng.
Tổng thống nói ông muốn hợp tác với đảng Dân chủ để tìm một thỏa thuận cho nhóm người này, đồng thời cho rằng việc đạt được một giải pháp là điều có thể thực hiện.
Tuy nhiên, ông không giải thích liệu thỏa thuận sẽ bao gồm giấy phép lao động, quyền cư trú hợp pháp, cơ chế hoãn trục xuất hay con đường xin thẻ xanh.
Ông cũng không đưa ra những tiêu chuẩn cụ thể về thời gian cư trú, lý lịch tư pháp hoặc điều kiện đóng thuế để được hưởng chính sách mới.
Vì vậy, những phát biểu này mới chỉ thể hiện khả năng thay đổi chính sách, chứ chưa phải một chương trình hợp pháp hóa tình trạng cư trú được chính quyền chính thức công bố.
Thất bại bầu cử khiến chính quyền xem xét lại thông điệp nhập cư
Những phát biểu của ông Trump được đưa ra sau khi đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Theo CBS News, đảng Cộng hòa mất hơn 40 ghế tại Hạ viện và ít nhất bảy ghế tại Thượng viện, trong khi một số cuộc đua vẫn chưa có kết quả cuối cùng tại thời điểm cuộc phỏng vấn được phát sóng.
Kết quả thăm dò cử tri sau bầu cử cho thấy 58% người được hỏi nhận định các biện pháp thực thi luật nhập cư của chính quyền Trump đã đi quá xa.
Đáng chú ý, sự ủng hộ dành cho đảng Cộng hòa suy giảm tại một số khu vực có đông cử tri gốc Latino, bao gồm miền Nam Texas, nơi đảng này từng giành được nhiều sự ủng hộ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Theo các nhà phân tích, việc các chiến dịch truy quét nhập cư ảnh hưởng đến những người lao động lâu năm, gia đình có nhiều thế hệ sinh sống tại Mỹ và những cộng đồng nhập cư đã tạo ra sự lo ngại trong một bộ phận cử tri.
Tuy nhiên, ông Trump cũng nhấn mạnh rằng chính sách kiểm soát biên giới vẫn nhận được sự ủng hộ của nhiều người Mỹ. Ông cho rằng cuộc bầu cử thất bại còn liên quan đến giá xăng tăng cao, cuộc chiến với Iran và việc bản thân ông không trực tiếp có tên trên lá phiếu.
Như vậy, ông Trump không quy toàn bộ thất bại bầu cử cho vấn đề nhập cư, nhưng thừa nhận đây là một trong những yếu tố gây bất lợi cho đảng Cộng hòa.
Bổ nhiệm Stephen Miller làm Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc
Điều gây chú ý là trong lúc Tổng thống Trump thừa nhận chính sách trục xuất có thể quá cứng rắn, ông lại bổ nhiệm Stephen Miller làm Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, thay thế bà Susie Wiles.
Miller được xem là một trong những kiến trúc sư quan trọng nhất của chính sách nhập cư cứng rắn dưới thời ông Trump.
Ông từng thúc đẩy các biện pháp tăng cường bắt giữ, giam giữ và trục xuất những người cư trú bất hợp pháp, đồng thời yêu cầu cơ quan thực thi di trú nâng cao số lượng người bị bắt giữ mỗi ngày.
Việc đưa Miller lên vị trí quyền lực cao hơn khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu chính quyền Trump có thực sự chuẩn bị điều chỉnh chiến lược nhập cư hay không.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer chỉ trích sự mâu thuẫn giữa phát biểu của Tổng thống và quyết định nhân sự mới. Theo ông Schumer, nếu chính quyền thừa nhận chiến dịch nhập cư đã đi quá xa, việc trao thêm quyền lực cho người đóng vai trò xây dựng chính sách đó khó có thể được xem là dấu hiệu thay đổi.
Trong khi đó, chính quyền Trump tiếp tục khẳng định việc bắt giữ và trục xuất những người nhập cư phạm tội nghiêm trọng vẫn là ưu tiên hàng đầu nhằm bảo vệ an ninh công cộng.
Chưa có thông báo nào cho thấy Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã được yêu cầu đình chỉ hoặc giảm quy mô các chiến dịch bắt giữ.
Cộng đồng nhập cư chờ đợi những thay đổi thực tế
Những phát biểu của Tổng thống Trump có thể thu hút sự quan tâm đặc biệt từ các cộng đồng nhập cư, trong đó có cộng đồng người Việt tại California.
Trong thời gian qua, các chiến dịch thực thi luật nhập cư đã gây lo ngại tại nhiều thành phố lớn, đặc biệt ở những nơi có đông lao động nhập cư và các gia đình có tình trạng cư trú khác nhau.
Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý lưu ý rằng phát biểu trong một cuộc phỏng vấn không tự động thay đổi luật nhập cư hoặc tình trạng pháp lý của bất kỳ cá nhân nào.
Để một chương trình mới có hiệu lực, chính quyền cần công bố các quy định cụ thể hoặc đạt được thỏa thuận lập pháp với Quốc hội, tùy theo nội dung chính sách.
Hiện nay, những người không có giấy tờ hợp pháp vẫn có thể đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ và trục xuất theo luật hiện hành. Việc đã sống tại Mỹ 10 hoặc 15 năm, có công việc ổn định và đóng thuế không tự động bảo đảm quyền được ở lại.
Đối với đảng Dân chủ, việc giành quyền kiểm soát Quốc hội mở ra khả năng thúc đẩy những cuộc thương lượng mới về chính sách nhập cư. Tuy nhiên, hai đảng vẫn còn những khác biệt lớn liên quan đến an ninh biên giới, quyền cư trú và việc thực thi các lệnh trục xuất.
Phát biểu mới nhất của Tổng thống Trump vì vậy được xem là một tín hiệu chính trị đáng chú ý sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng liệu có dẫn đến sự thay đổi thực chất trong chính sách nhập cư hay không vẫn cần được theo dõi.
Điểm quan trọng đối với người nhập cư là hiện chưa có chương trình ân xá hoặc hợp pháp hóa cư trú mới được công bố từ những phát biểu này.
Calitoday tổng hợp
