CALIFORNIA (Ccalitoday News) – Quyết định của Thống đốc Gavin Newsom về việc chuyển đổi án tử hình của 548 tù nhân tại California sang tù chung thân không được ân xá đang gây tranh cãi mạnh mẽ. Đáng chú ý, danh sách những người có thể được giảm án bao gồm nhiều tội phạm giết người hàng loạt, những kẻ sát hại trẻ em và các hung thủ từng gây chấn động nước Mỹ.
Theo thông báo ngày 5 tháng 11, ông Newsom dự định sử dụng quyền khoan hồng của thống đốc để chuyển tất cả các bản án tử hình hiện hành thành án tù chung thân không có khả năng được ân xá.
Trong tổng số 548 tù nhân có 529 nam giới và 19 phụ nữ. Tuy nhiên, việc giảm án cho 382 người có nhiều tiền án trọng tội cần được Tòa án Tối cao California chấp thuận trước khi có hiệu lực.
Nếu toàn bộ kế hoạch được thông qua, đây sẽ là đợt giảm án tử hình tập thể lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, làm giảm gần 30% số tù nhân đang chờ thi hành án tử hình trên toàn quốc.
Điều quan trọng là những tù nhân này không được trả tự do. Họ vẫn phải ở trong tù đến cuối đời và không đủ điều kiện được xét ân xá theo bản án mới.
Những vụ giết người từng gây chấn động California
Một trong những trường hợp được chú ý nhất là Richard Allen Davis, người bị kết án tử hình vì bắt cóc và sát hại bé gái Polly Klaas, 12 tuổi, tại Petaluma năm 1993.
Polly bị bắt cóc ngay trong lúc tổ chức một buổi ngủ lại cùng bạn bè tại nhà. Thi thể em sau đó được tìm thấy tại một khu vực hẻo lánh ở Cloverdale. Davis bị kết án tử hình năm 1996.
Vụ án đã gây chấn động dư luận California và góp phần thúc đẩy những thay đổi quan trọng trong luật xử lý tội phạm tái phạm, đặc biệt là đạo luật Three Strikes.
Một trường hợp khác là Rex Allan Krebs, người bị kết án tử hình năm 2001 vì bắt cóc, cưỡng hiếp và sát hại hai nữ sinh viên Rachel Newhouse, 21 tuổi, và Aundria Crawford, 20 tuổi, tại San Luis Obispo trong giai đoạn 1998–1999.
Hai vụ mất tích liên tiếp khiến cộng đồng địa phương sống trong lo sợ suốt nhiều tháng. Thi thể các nạn nhân cuối cùng được tìm thấy chôn phía sau căn nhà của Krebs.
Ngoài ra, Joseph Nissensohn, một kẻ giết người hàng loạt từng nhắm vào các thiếu nữ, cũng nằm trong nhóm tù nhân có thể được giảm án. Nissensohn bị kết án tử hình năm 2013 vì sát hại Tammy Lynn Jarschke, 13 tuổi, và Tanja Jones, 14 tuổi, tại Monterey County năm 1981. Ông ta còn bị kết án trong những vụ giết người khác tại California và Washington.
Những trường hợp này làm gia tăng sự phản đối từ một số công tố viên và gia đình nạn nhân, những người cho rằng bản án tử hình đã được quyết định sau quá trình xét xử nghiêm ngặt và cần được tôn trọng. Fox News+2Hình minh họa về quyết định giảm án tử hình tại California.
Phản ứng mạnh mẽ từ gia đình nạn nhân
Một trong những người phản đối quyết liệt nhất là ông Marc Klaas, cha của bé Polly Klaas. Ông cho rằng quyết định của Thống đốc Newsom không tôn trọng những đau thương mà các gia đình nạn nhân đã phải trải qua.
Tuy nhiên, ngay trong gia đình Polly Klaas cũng xuất hiện quan điểm khác biệt. Bà Jess Nichol, em gái của Polly, đã công khai ủng hộ quyết định giảm án, cho thấy không phải tất cả thân nhân nạn nhân đều có cùng quan điểm về hình phạt tử hình.
Biện lý Quận Monterey Jeannine Pacioni cũng chỉ trích quyết định của thống đốc, nhấn mạnh rằng các bản án tử hình được đưa ra sau khi bồi thẩm đoàn xem xét chứng cứ và cân nhắc mức độ nghiêm trọng của từng tội ác.
Ngược lại, những tổ chức phản đối án tử hình cho rằng hệ thống tư pháp vẫn có nguy cơ kết án oan, áp dụng hình phạt không đồng đều và gây ra những hậu quả không thể đảo ngược.
Quyết định cuối cùng chưa được xác định
California đã không thi hành án tử hình kể từ năm 2006. Năm 2019, ông Newsom ban hành lệnh tạm hoãn hành quyết, nhưng hình phạt tử hình vẫn tồn tại trong luật tiểu bang.
Đáng chú ý, cử tri California từng bác bỏ các đề xuất xóa bỏ án tử hình vào năm 2012 và 2016.
Vì vậy, quyết định mới của ông Newsom không phải là việc chính thức bãi bỏ án tử hình. Đối với hàng trăm tù nhân có nhiều tiền án trọng tội, Tòa án Tối cao California vẫn phải xem xét trước khi việc giảm án có hiệu lực.
Cuộc tranh luận hiện nay đặt ra câu hỏi về cách cân bằng giữa quyền lợi của gia đình nạn nhân, những phán quyết đã được tòa án đưa ra và quan điểm cho rằng nhà nước không nên tiếp tục thực hiện hình phạt tử hình.
Dù kết quả cuối cùng ra sao, những người được giảm án vẫn phải chấp hành hình phạt tù chung thân không có khả năng được ân xá, theo kế hoạch mà thống đốc công bố.
Calitoday tổng hợp
