Bắc Kinh những ngày này không khác gì một bàn cờ quyền lực khổng lồ. Chỉ một câu nói về Đài Loan của Tập Cận Bình đã khiến cả thế giới nín thở, còn Donald Trump bước vào cuộc đấu trí căng thẳng nhất trong nhiệm kỳ mới của ông giữa lúc trật tự toàn cầu rung chuyển vì chiến tranh, dầu mỏ và cuộc chạy đua trí tuệ nhân tạo…
Trong hai ngày 14 và 15 tháng 5 năm 2026, thủ đô Bắc Kinh của Trung Cộng trở thành tâm điểm chính trị của thế giới khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Cộng Tập Cận Bình bước vào cuộc gặp được đánh giá là căng thẳng nhất kể từ khi quan hệ Mỹ – Trung rơi vào vòng xoáy đối đầu toàn diện. Từ chiến tranh Trung Đông, eo biển Hormuz, cuộc chiến AI, chip bán dẫn cho tới Đài Loan và Biển Đông, mọi hồ sơ nóng bỏng nhất hành tinh đều được đặt lên bàn thương thuyết giữa hai siêu cường.
Sáng ngày 14 tháng 5, ông Donald Trump đáp chuyên cơ Air Force One xuống Bắc Kinh trong nghi thức tiếp đón cực kỳ long trọng tại Đại lễ đường Nhân dân. Chủ tịch Tập Cận Bình đích thân ra tiếp đón, một động thái được xem là thông điệp ngoại giao mạnh mẽ cho thấy Bắc Kinh muốn biến hội nghị lần này thành sân khấu phô diễn vị thế “ngang hàng” với Washington.
Phía Washington mang sang Bắc Kinh một phái đoàn hùng hậu gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, nhiều cố vấn an ninh cùng hàng loạt đại gia công nghệ như Elon Musk, Tim Cook và Jensen Huang của NVIDIA. Điều đó cho thấy trận chiến công nghệ và trí tuệ nhân tạo đã trở thành mặt trận sống còn giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Nhưng vấn đề khiến bầu không khí cuộc gặp trở nên nghẹt thở nhất lại chính là Đài Loan. Theo tin do Bộ Ngoại giao Trung Cộng công bố sau cuộc họp kín kéo dài hơn hai giờ đồng hồ, Chủ tịch Tập Cận Bình đã trực tiếp cảnh báo Donald Trump rằng vấn đề Đài Loan là “lằn ranh đỏ nguy hiểm nhất” trong quan hệ Mỹ – Trung. Ông Tập tuyên bố nếu Washington tiếp tục gia tăng hỗ trợ quân sự cho Đài Bắc, nguy cơ “đụng độ và thậm chí xung đột” hoàn toàn có thể xảy ra.
Đây được xem là một trong những phát biểu cứng rắn hiếm thấy của ông Tập trong một cuộc gặp trực diện với lãnh đạo Mỹ. Giới quan sát quốc tế nhận định Bắc Kinh đang muốn gửi đi thông điệp rằng Trung Cộng sẽ không còn kiên nhẫn nếu Washington tiếp tục thúc đẩy các thương vụ vũ khí và quan hệ quân sự với Đài Loan.
Trong lúc đó, Donald Trump cũng không nhượng bộ. Theo các nguồn tin ngoại giao, phía Mỹ tiếp tục yêu cầu Trung Cộng giảm áp lực quân sự quanh eo biển Đài Loan, đồng thời cảnh báo Bắc Kinh không được sử dụng vũ lực để thay đổi hiện trạng khu vực.
Một chủ đề khác khiến hội nghị nóng như lửa là chiến sự Trung Đông cùng nguy cơ khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu.
Trong nhiều tuần qua, eo biển Hormuz gần như tê liệt vì căng thẳng liên quan tới Iran. Mỹ muốn Trung Cộng gây áp lực lên Tehran nhằm bảo đảm tuyến hàng hải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới không bị phong tỏa. Trong cuộc họp báo sau hội nghị, Donald Trump tiết lộ ông Tập cũng muốn “Hormuz phải được mở lại” để tránh một cú sốc năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, đây cũng chính là điểm cho thấy thế khó xử của Bắc Kinh. Trung Cộng vừa cần dầu hỏa Iran để duy trì nền kinh tế, vừa không muốn đối đầu trực diện với Mỹ. Bắc Kinh hiện bị nghi ngờ đang âm thầm hỗ trợ Tehran về kinh tế và công nghệ, dù Washington nói rằng Trung Quốc đã cam kết không chuyển giao vũ khí cho Iran.
Bên cạnh an ninh, chiến tranh thương mại và AI cũng trở thành mặt trận đối đầu dữ dội. Washington tiếp tục gây áp lực buộc Trung Cộng mua thêm nông sản, phi cơ Boeing và mở cửa thị trường. Đổi lại, Bắc Kinh muốn Mỹ nới lỏng các hạn chế xuất cảng chip AI cùng bán dẫn cao cấp. Đây là lãnh vực mà Trung Cộng đang bị Mỹ bóp nghẹt mạnh nhất trong vài năm qua.
Giới phân tích cho rằng AI giờ đây không còn là câu chuyện công nghệ đơn thuần, mà đã trở thành cuộc chạy đua quyền lực toàn cầu. Ai kiểm soát được AI, chip điện toán và dữ liệu sẽ nắm ưu thế quân sự, kinh tế cùng tình báo trong nhiều thập niên tới.
Điều đặc biệt là cả Trump lẫn Tập đều bước vào hội nghị với áp lực cực lớn. Donald Trump cần chứng minh ông có thể kiểm soát khủng hoảng toàn cầu, giữ ổn định giá dầu và bảo vệ vị thế nước Mỹ giữa lúc chiến tranh Trung Đông đẩy kinh tế thế giới vào trạng thái bất ổn. Trong khi đó, ông Tập phải đối mặt với tăng trưởng chậm lại, thị trường địa ốc suy yếu và áp lực địa chính trị ngày càng lớn từ liên minh Mỹ – Nhật – Philippines tại châu Á.
Bởi vậy, cuộc gặp tại Bắc Kinh lần này không đơn giản chỉ là một hội nghị ngoại giao. Nó giống như một trận đấu quyền lực toàn cầu, nơi từng câu nói, từng ánh mắt và từng cái bắt tay đều mang theo thông điệp chiến lược.
Theo Washington Post, Bắc Kinh đã cố tình xây dựng hình ảnh Trung Cộng và Mỹ như hai “siêu cường ngang hàng” trong một mô hình được truyền thông gọi là “G-2 mới.” Nhưng chính điều đó cũng khiến nhiều đồng minh của Mỹ tại châu Á lo ngại rằng Washington có thể mặc cả các quyền lợi chiến lược phía sau cánh cửa kín.
Cho tới tối ngày 15 tháng 5, hội nghị Trump – Tập vẫn chưa tạo ra bất kỳ đột phá lớn nào. Không có tuyên bố chung mang tính lịch sử, cũng không có thỏa thuận hòa giải ngoạn mục. Nhưng thế giới hiểu rất rõ một điều: chỉ cần một tính toán sai lầm giữa Washington và Bắc Kinh, toàn bộ trật tự quốc tế hiện nay có thể rung chuyển dữ dội.
Và giữa bầu không khí căng như dây đàn ấy, câu nói của Tập Cận Bình về nguy cơ “xung đột” quanh Đài Loan đã trở thành tín hiệu khiến cả thế giới phải nín thở theo dõi.
NGƯỜI QUAN SÁT/ tổng hợp
