Tổng thống Trump hôm thứ Tư cho biết ông đang cân nhắc thành lập một “liên doanh” với Iran để thiết lập hệ thống thu phí tại Eo biển Hormuz, sau khi chính quyền Trump và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
Phóng viên Jonathan Karl của ABC News hỏi Trump rằng ông có ủng hộ kế hoạch của Iran thu phí các tàu thuyền qua lại eo biển — tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ thế giới — hay không.
“Chúng tôi đang nghĩ đến việc thực hiện điều này theo hình thức liên doanh,” Tổng thống nói với Karl, người sau đó đăng lại phản hồi của Trump lên mạng xã hội X. “Đây là cách để bảo đảm an toàn cho tuyến đường — đồng thời ngăn chặn nhiều mối đe dọa khác. Thật tuyệt vời.”
Tuy nhiên, bất kỳ hình thức “liên doanh” nào cũng không nằm trong kế hoạch hòa bình 10 điểm của Iran mà phía Mỹ đã đồng ý và Tổng thống trước đó gọi là “có thể thực thi được.”
Trước đó trong ngày thứ Tư, Trump đăng lên Truth Social rằng có “nguồn lợi khổng lồ” mà Mỹ có thể thu được từ việc hỗ trợ quản lý “luồng giao thông” tại Eo biển Hormuz.
“Chúng ta sẽ tích trữ đầy đủ các loại hàng hóa và cứ thế ‘lảng vảng’ quanh đó để đảm bảo mọi thứ diễn ra suôn sẻ,” ông viết. “Tôi tin chắc điều đó sẽ xảy ra.”
Hôm thứ Hai, Tổng thống cũng đã gợi ý rằng Mỹ có thể tự áp đặt phí lưu thông đối với các tàu muốn qua lại tuyến đường này. Tuần trước, các lãnh đạo Tehran phát tín hiệu sẽ triển khai hệ thống “trạm thu phí” để kiểm soát giá thông hành cho các tàu muốn đi qua eo biển an toàn.
Đề xuất thu phí của Cộng hòa Hồi giáo Iran vấp phải sự chỉ trích từ Ngoại trưởng Marco Rubio. Ông lên án “hệ thống thu phí” tiềm năng này là “bất hợp pháp” và “nguy hiểm với thế giới,” đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ và các đối tác châu Âu sẽ phải có phương án ứng phó. Dù vậy, Rubio lưu ý rằng Mỹ sẽ không đứng ra chủ trì kế hoạch đó.
Theo một quan chức khu vực nói với hãng thông tấn AP, nguồn thu từ hệ thống phí của Iran sẽ được dùng để tái thiết đất nước. Một phần trong số đó cũng sẽ được chuyển cho Oman, mặc dù chưa rõ quốc gia này sẽ sử dụng vào mục đích gì.
Trump và các thành viên nội các ca ngợi thỏa thuận này là chiến thắng của Mỹ. Phó Tổng thống Vance gọi lệnh ngừng bắn là “thỏa thuận đình chiến mong manh” và cảnh báo rằng nếu Iran “dối trá, gian lận, hay cố tình phá hoại ngay cả thỏa thuận đình chiến mong manh mà chúng ta đã dày công xây dựng, thì họ sẽ phải hối hận.”
Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận chỉ vài giờ trước thời hạn chót 8 giờ tối (giờ miền Đông) mà Trump đặt ra vào tối thứ Ba. Ông đã đe dọa rằng nếu Iran không chịu đàm phán và mở lại eo biển, “toàn bộ nền văn minh của họ sẽ bị xóa sổ ngay đêm nay.”
Đe dọa này làm bùng lên làn sóng phẫn nộ trong Quốc hội Mỹ. Nhiều nghị sĩ lên án Tổng thống và phẫn nộ trước khả năng xảy ra một tội ác chiến tranh. Nhiều người kêu gọi phế truất ông theo Tu chính án thứ 25, trong khi Dân biểu John Larson (Đảng Dân chủ, bang Connecticut) đã đệ trình các điều khoản luận tội ông vì lời đe dọa này.
Nguồn The Hill
