WASHINGTON (Calitoday News)– Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng chỉ trích Canada, gọi nước láng giềng phía bắc là “một trong những quốc gia tồi tệ nhất trên toàn thế giới” để thương lượng, trong lúc căng thẳng thương mại giữa hai đồng minh lâu năm tiếp tục leo thang và Hoa Kỳ bắt đầu cấm nhập khẩu một số hàng hóa Canada.
Trump: Canada đã đối xử “rất bất công” với Hoa Kỳ
Phát biểu tại Phòng Bầu dục hôm 28/9, khi được hỏi liệu Mỹ và Canada còn có khả năng đạt được một thỏa thuận thương mại hay không, Trump nói phía Canada vẫn muốn thương lượng và thường xuyên liên lạc với Washington.
Tuy nhiên, ông cáo buộc Canada đã đối xử “rất bất công” với Hoa Kỳ và đặc biệt gây khó khăn cho nông dân Mỹ. Trump nói Canada áp thuế đối với một số nông sản Mỹ ở mức lên tới 400% hoặc hơn, đồng thời cáo buộc Ottawa “lợi dụng” Hoa Kỳ và có thái độ “đương nhiên được hưởng” những lợi ích từ quan hệ hai nước.
Trump còn lập luận rằng Canada phụ thuộc rất lớn vào thị trường Hoa Kỳ, trong khi Canada chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng hoạt động kinh tế của Mỹ. Ông nói Hoa Kỳ có nguồn năng lượng, gỗ và các tài nguyên riêng nên “không cần” những gì Canada có, đồng thời yêu cầu Ottawa phải đối xử với Mỹ “bằng sự tôn trọng.”
Đây không phải lần đầu Trump dùng ngôn từ mạnh như vậy. Ngày 13/9, ông cũng nói Canada là quốc gia “khó làm việc nhất”, nhưng khi đó ông phân biệt rằng vấn đề của ông là với các nhà lãnh đạo Canada chứ không phải người dân Canada, những người ông gọi là “tuyệt vời.”
Lệnh cấm hàng hóa Canada chính thức có hiệu lực
Những phát biểu mới nhất xuất hiện ngay trước khi Hoa Kỳ chính thức áp dụng lệnh cấm nhập khẩu gần 1 tỷ USD hàng hóa Canada từ ngày 29/9, trong đó có một số loại đồ uống có cồn, sản phẩm sữa và xe mô tô. Đây là bước leo thang mới trong cuộc đối đầu thương mại giữa hai nước.
Theo các sắc lệnh của Tòa Bạch Ốc, chính quyền Trump cho rằng Canada có những chính sách phân biệt đối xử với hàng hóa Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực sữa và đồ uống có cồn. Washington trước đó đã áp mức thuế bổ sung 50% đối với một số mặt hàng Canada; sau đó chuyển sang cấm nhập khẩu một số sản phẩm kể từ 12 giờ 01 phút sáng ngày 29/9.
Phía Canada đã bác bỏ cách mô tả của chính quyền Trump về tranh chấp và trước đó áp thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ. Các cuộc đàm phán thương mại phần lớn đình trệ sau khi Thủ tướng Mark Carney cho biết Canada đã rời khỏi một thỏa thuận mà Ottawa cho rằng không có lợi.
Tranh cãi về mức thuế “400%”
Con số 400% mà Trump nhắc đến cần được đặt trong bối cảnh. Đây không có nghĩa là Canada đánh thuế 400% lên tất cả nông sản hay tất cả sản phẩm sữa của Hoa Kỳ.
Tranh chấp tập trung vào hệ thống tariff-rate quota – hạn ngạch thuế quan của Canada đối với một số sản phẩm sữa. Hàng nhập khẩu nằm trong hạn ngạch có thể chịu mức thuế thấp hơn, trong khi lượng hàng vượt hạn ngạch có thể chịu mức thuế rất cao. Chính quyền Trump cho rằng cách Canada phân bổ hạn ngạch gây bất lợi cho các nhà sản xuất Mỹ; Ottawa có quan điểm khác về chính sách bảo vệ ngành sữa của mình.
Quan hệ hai nước xuống mức căng thẳng hiếm thấy
Mỹ và Canada có khoảng 880 tỷ USD thương mại hai chiều mỗi năm, theo AP, vì vậy hai nền kinh tế vẫn gắn kết sâu sắc bất chấp những tuyên bố cứng rắn gần đây. Lệnh cấm mới chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng thương mại giữa hai nước, nhưng các chuyên gia cho rằng ý nghĩa chính trị của nó lớn hơn tác động kinh tế trực tiếp.
Canada đồng thời đang tìm cách giảm mức độ phụ thuộc vào Hoa Kỳ. Chính phủ Carney đặt mục tiêu tăng mạnh thương mại với các thị trường ngoài Mỹ và tăng cường quan hệ với những đối tác khác trong bối cảnh quan hệ với Washington trở nên khó đoán hơn.
Như vậy, câu nói Canada là “một trong những quốc gia tồi tệ nhất” của Trump chủ yếu nằm trong bối cảnh đàm phán và tranh chấp thương mại, chứ không phải một đánh giá chung về người dân Canada. Cuộc đối đầu hiện đã vượt khỏi những lời chỉ trích khi hai bên áp dụng các biện pháp thương mại trả đũa, và lệnh cấm nhập khẩu mới của Mỹ bắt đầu có hiệu lực từ ngày 29/9.
Calitoday tổng hợp
