(AP) — Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba cảnh báo Hoa Kỳ có thể chấm dứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha, sau khi Madrid từ chối cho Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự chung tại nước này trong các cuộc tấn công liên quan đến chiến tranh Iran.
Phát biểu tại Phòng Bầu dục trong cuộc gặp với Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Trump nói với các phóng viên:
“Chúng tôi sẽ cắt đứt toàn bộ thương mại với Tây Ban Nha. Chúng tôi không muốn dính dáng gì đến Tây Ban Nha.”
Tuyên bố của Trump được đưa ra một ngày sau khi Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares khẳng định Madrid sẽ không cho phép Hoa Kỳ sử dụng các căn cứ quân sự chung ở miền nam Tây Ban Nha cho bất kỳ chiến dịch quân sự nào không nằm trong khuôn khổ Hiến chương Liên Hiệp Quốc.
Albares cũng nhấn mạnh rằng các căn cứ này không được sử dụng trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tuần.
Tuy vậy, Trump nói rằng dù Tây Ban Nha từ chối, Hoa Kỳ vẫn có thể sử dụng các căn cứ nếu muốn.
“Chúng tôi hoàn toàn có thể bay vào và sử dụng căn cứ của họ nếu muốn. Không ai có thể cấm chúng tôi,” Trump nói. “Nhưng chúng tôi cũng không cần phải làm vậy.”
Tuy nhiên, việc Mỹ cắt đứt thương mại với Tây Ban Nha không dễ thực hiện, bởi nước này là thành viên của Liên minh châu Âu (EU), và mọi thỏa thuận thương mại với Mỹ đều do EU đại diện cho 27 quốc gia thành viên đàm phán.
Một phát ngôn viên của văn phòng Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cho biết nếu Washington muốn xem xét lại thỏa thuận thương mại, họ phải tôn trọng luật pháp quốc tế, quyền tự chủ của doanh nghiệp và các hiệp định song phương giữa Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu.
Liên minh châu Âu cũng tuyên bố họ kỳ vọng chính quyền Trump tôn trọng thỏa thuận thương mại đã ký với khối 27 nước tại Scotland năm ngoái, sau nhiều tháng căng thẳng kinh tế liên quan đến chính sách thuế quan của Washington.
“Ủy ban châu Âu sẽ luôn bảo đảm rằng lợi ích của Liên minh châu Âu được bảo vệ đầy đủ,” phát ngôn viên Ủy ban châu Âu Olof Gill nói.
Động thái của Trump được xem là một ví dụ mới cho việc ông sử dụng thuế quan hoặc đe dọa cấm vận thương mại như một công cụ gây sức ép chính trị.
Tuyên bố này cũng được đưa ra không lâu sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ chính sách áp thuế toàn cầu quy mô lớn mà Trump từng ban hành. Phán quyết cho rằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế không cho phép tổng thống đơn phương áp đặt thuế quan rộng khắp.
Tuy nhiên, Trump cho rằng phán quyết của tòa vẫn cho phép ông áp đặt các lệnh cấm vận thương mại toàn diện đối với những quốc gia mà ông lựa chọn.
Bên cạnh đó, Trump cũng chỉ trích Tây Ban Nha vì không đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng 5% GDP của NATO.
Năm ngoái, Madrid cho biết họ có thể đạt năng lực quân sự cần thiết với 2,1% GDP dành cho quốc phòng, một quyết định khiến Trump nhiều lần chỉ trích và từng đe dọa áp thuế.
“Tây Ban Nha là quốc gia duy nhất trong NATO không đồng ý nâng chi tiêu lên 5%,” Trump nói.
“Họ muốn giữ ở mức 2% và thậm chí còn không trả đủ 2%.”
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết các nước châu Âu đang cố gắng thuyết phục Madrid rằng việc tăng chi tiêu quốc phòng là một phần của trách nhiệm an ninh chung trong NATO.
Trong khi đó, Tây Ban Nha khẳng định nước này vẫn là một thành viên quan trọng của NATO, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và đóng góp đáng kể cho việc bảo vệ lãnh thổ châu Âu.
Trong cuộc họp tại Phòng Bầu dục, Trump cũng hỏi ý kiến Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent về quyền áp đặt lệnh cấm vận của tổng thống.
Bessent trả lời rằng ông tin Tòa án Tối cao đã tái khẳng định quyền của tổng thống trong việc thực hiện các lệnh cấm vận, đồng thời cho biết Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ và Bộ Thương mại sẽ bắt đầu các cuộc điều tra cần thiết.
Về phần mình, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez từ lâu đã chỉ trích các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, gọi đây là một hành động can thiệp quân sự nguy hiểm và không thể biện minh. Chính phủ của ông kêu gọi giảm leo thang căng thẳng và quay trở lại đối thoại, đồng thời cũng lên án các cuộc tấn công của Iran trong khu vực.
Trump đáp lại bằng lời chỉ trích gay gắt:
“Tây Ban Nha không có gì mà chúng tôi cần, ngoại trừ người dân tuyệt vời của họ. Người dân rất tốt, nhưng họ không có một ban lãnh đạo tốt.”
Lập trường của Madrid về việc không cho Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự trên lãnh thổ nước này được xem là dấu hiệu mới nhất cho thấy căng thẳng gia tăng giữa chính quyền Trump và chính phủ Tây Ban Nha.
Dưới thời Thủ tướng Sánchez — một trong những lãnh đạo tiến bộ nổi bật còn lại ở châu Âu — Tây Ban Nha cũng từng chỉ trích mạnh mẽ chiến dịch quân sự của Israel tại Gaza.
