Tuy nhiên, khi chiến sự trong khu vực ngày càng lan rộng và Tổng thống Donald Trump chưa đưa ra tín hiệu rõ ràng về thời điểm kết thúc, những câu hỏi về khả năng chịu đựng của các đồng minh vùng Vịnh đang ngày càng gia tăng.
Khi tên lửa, máy bay và máy bay không người lái liên tiếp xuất hiện trên bầu trời Trung Đông, trong khi nhiều đại sứ quán bị tấn công và các khách sạn, khu căn hộ bốc cháy, các đồng minh của Hoa Kỳ vẫn tiếp tục đứng về phía Tòa Bạch Ốc — ít nhất là vào thời điểm hiện tại.
Kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích khiến Đại giáo chủ Iran Ali Khamenei cùng nhiều nhân vật cấp cao thiệt mạng, Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh láng giềng — nơi đặt nhiều căn cứ quân sự của Mỹ — đồng thời nhắm vào những cơ sở quan trọng đối với sản xuất dầu mỏ và khí đốt của thế giới.
Một số quốc gia đã buộc phải hành động. Qatar, theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao nước này, đã bắn hạ các chiến đấu cơ Iran khi chúng xâm nhập không phận và phớt lờ cảnh báo rời đi trong lúc hướng về thủ đô Doha, theo hãng tin Reuters.
Qatar là nơi đặt căn cứ không quân Al Udeid, căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông.
Theo ba nhà ngoại giao Arab cấp cao nắm rõ tình hình, việc Iran mở rộng các cuộc tấn công trả đũa trên khắp Trung Đông là một sai lầm chiến lược, khiến Tehran bị cô lập và làm phẫn nộ các nước láng giềng. Tuy nhiên, khi cuộc chiến ngày càng mở rộng và chưa có dấu hiệu kết thúc, nhiều người đặt câu hỏi các quốc gia vùng Vịnh có thể chịu đựng được đến mức nào.
“Mọi việc đã xảy ra và chúng tôi buộc phải đối mặt với nó,” một nhà ngoại giao Arab kỳ cựu nói với NBC News.
“Các nước vùng Vịnh không còn lựa chọn nào khác. Iran đã phạm sai lầm lớn khi tấn công các nước Arab láng giềng. Người dân rất phẫn nộ. Họ không nên tấn công các căn cứ của chúng tôi.”
Các đồng minh khác của Mỹ trong khu vực như Bahrain, Jordan, Kuwait, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cũng bị tấn công. Những nước này cùng Qatar ra tuyên bố chung hôm Chủ nhật lên án “các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái bừa bãi và liều lĩnh của Iran nhằm vào lãnh thổ có chủ quyền trong khu vực.”
Qatar đồng thời kêu gọi “chấm dứt ngay lập tức mọi hành động leo thang, quay trở lại bàn đàm phán và nỗ lực kiểm soát khủng hoảng nhằm bảo đảm an ninh khu vực, bảo vệ lợi ích của các dân tộc và ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng.”
Tại Saudi Arabia, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đã thiết lập một trung tâm chỉ huy chung tại Riyadh, phối hợp với Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) để theo dõi và đánh chặn các đợt tấn công, theo lời một nhà ngoại giao Arab khác. Tuy vậy, sự phẫn nộ đối với các cuộc tấn công của Iran đang lan rộng trong khu vực.
“Một cuộc tấn công vô cớ và không thể biện minh,” một nhà ngoại giao nhận định.
“Chúng tôi đã nói rõ với họ rằng chúng tôi sẽ không cho Mỹ hoặc Israel sử dụng không phận của mình. Nhưng chúng tôi cũng nói rằng tấn công bất kỳ ai trên lãnh thổ của chúng tôi là sai trái — đó là hành vi tội phạm.”
Trụ sở CIA tại Riyadh, nằm trong khuôn viên Đại sứ quán Mỹ, đã bị một máy bay không người lái nghi của Iran tấn công hôm thứ Ba, theo một quan chức vùng Vịnh. Không có thương vong được báo cáo. Trước đó, đại sứ quán cũng đã bị hai máy bay không người lái tấn công.
Trong những giờ đầu của chiến dịch quân sự của Mỹ, đã có lo ngại rằng các cuộc trả đũa của Iran diễn ra nhanh hơn và rộng hơn dự kiến. Tuy nhiên, một cựu quan chức chính quyền Mỹ cho biết các đợt tấn công của Iran vẫn nằm trong kịch bản dự đoán và các đồng minh vùng Vịnh phần lớn đã đánh chặn hiệu quả tên lửa và máy bay không người lái của Tehran.
Israel được cho là đã giành quyền kiểm soát bầu trời trong vòng 48 giờ đầu, tạo điều kiện để lực lượng Mỹ triển khai nhanh chóng sau đó.
Bộ Ngoại giao Kuwait tuyên bố nước này có quyền tự vệ theo Điều 51 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc, điều khoản cho phép các quốc gia sử dụng quyền “tự vệ” khi bị tấn công.
Hoa Kỳ có mối quan hệ quốc phòng lâu dài với Kuwait và hàng nghìn binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại đây. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ cho biết sáu quân nhân Mỹ đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Iran vào cơ sở quân sự tại Kuwait hôm Chủ nhật.
Iran cũng viện dẫn Điều 51 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc trong tuyên bố của Bộ Ngoại giao nước này ngay sau loạt tấn công đầu tiên của Mỹ và Israel hôm thứ Bảy. Tehran cho rằng việc đáp trả là “quyền hợp pháp và chính đáng”, đồng thời khẳng định sẽ sử dụng toàn bộ “sức mạnh và nguồn lực” để chống lại điều mà họ gọi là “cuộc xâm lược tội ác.”
Một nhà ngoại giao cho biết các nước trong khu vực đang dần xích lại gần Mỹ hơn trước Iran.
“Chúng tôi không có lựa chọn nào khác. Chúng tôi phải đi cùng với những gì Hoa Kỳ quyết định,” ông nói.
UAE và Jordan, hai quốc gia đã trải qua nhiều vụ nổ và hỏa hoạn trong những ngày gần đây, bày tỏ lo ngại về các cuộc tấn công của Mỹ nhưng đồng thời lên án hành động trả đũa của Iran.
Sau cuộc điện đàm với Tổng thống Trump hôm thứ Hai, chính phủ Jordan cho biết Quốc vương Abdullah II nhấn mạnh sự cần thiết phải “hướng tới một trạng thái bình ổn toàn diện và bền vững, góp phần khôi phục ổn định và mang lại hòa bình cho khu vực.”
Thông điệp này tương tự tuyên bố của UAE hôm thứ Bảy, kêu gọi kiềm chế, giải pháp ngoại giao và đối thoại nghiêm túc, cho rằng đây là con đường hiệu quả nhất để vượt qua khủng hoảng hiện nay và bảo đảm an ninh, ổn định khu vực.
Ai Cập và Iraq cũng đưa ra các tuyên bố kêu gọi ngăn chặn leo thang bạo lực trong khu vực.
Tuy vậy, hiện chưa có dấu hiệu cho thấy Mỹ hoặc Israel sẵn sàng giảm cường độ chiến dịch quân sự. Tại Tehran, tiếng nổ vẫn vang lên suốt đêm sang ngày thứ Ba khi các đợt tấn công của Mỹ và Israel tiếp tục nhằm vào Cộng hòa Hồi giáo.
Tổng thống Trump, dù đưa ra những lý giải khác nhau về mục tiêu của cuộc chiến, cho biết chiến dịch ban đầu được dự tính kéo dài “từ bốn đến năm tuần, nhưng chúng tôi có khả năng kéo dài lâu hơn nhiều.”
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng bảo vệ quyết định phát động chiến tranh. Trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, ông tuyên bố Iran đang xây dựng “các cơ sở mới” có thể khiến chương trình tên lửa đạn đạo và vũ khí hạt nhân của nước này trở nên bất khả xâm phạm trong vài tháng tới.
Nguồn nbc news
