CALITODAY (18/5/2026): Hôm nay Thứ Hai 18/5, Mỹ một lần nữa bác bỏ đề xuất mới của Iran nhằm chấm dứt xung đột giữa hai nước.
Axios đưa tin hôm thứ Hai 18/5 rằng Tehran đã đưa ra một đề xuất hòa bình sửa đổi mới nhưng bị Tòa Bạch Ốc từ chối, theo lời một quan chức cấp cao Mỹ và một nguồn tin khác thân cận với vấn đề này.
“Thời gian không còn nhiều”: Trump cảnh báo Iran phải đạt được thỏa thuận giữa lúc căng thẳng quân sự và các cuộc đàm phán với Israel diễn ra.
Reuters cũng đưa tin hôm thứ Hai rằng phía Iran đã gửi một đề xuất hòa bình mới tới Washington, bao gồm các điều khoản được cho là tương tự những điều mà phía Mỹ từng bác bỏ trước đây.
Reuters cho biết thêm rằng Pakistan đã chuyển đề xuất của Iran tới Mỹ, theo một nguồn tin từ Pakistan.
Hôm Chủ nhật 17/5, Tổng thống Trump cảnh báo Iran rằng “thời gian đang cạn dần” trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran dường như đang rơi vào bế tắc.
“Đối với Iran, thời gian đang cạn dần, và họ tốt hơn nên hành động nhanh chóng, nếu không sẽ chẳng còn gì của họ nữa. THỜI GIAN LÀ YẾU TỐ SỐNG CÒN,” Trump viết trên Truth Social.
Tuần trước, Trump đã từ chối phản hồi của Iran đối với đề xuất hòa bình từ Tòa Bạch Ốc, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” sau khi Iran yêu cầu tách riêng các cuộc đàm phán hạt nhân khỏi các cuộc thảo luận hòa bình.
Các Dân biểu Đảng Dân chủ hiện đang tiến gần đến việc thông qua một nghị quyết nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran, với sự hỗ trợ từ một số thành viên Đảng Cộng hòa. Các nghị quyết theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 tại cả Hạ viện và Thượng viện đã chứng kiến thêm nhiều thành viên Đảng Cộng hòa trong tuần qua tham gia cùng Đảng Dân chủ ủng hộ các biện pháp này, và một số người khác cũng đã ủng hộ một nghị quyết tương tự trong tương lai.
Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ tạm hoãn kế hoạch tấn công Iran theo đề nghị của các lãnh đạo vùng Vịnh.
“Từng giây đang trôi qua”: Trump cảnh báo Iran phải đạt được thỏa thuận trong bối cảnh căng thẳng quân sự và các cuộc đàm phán với Israel.
Tổng thống Trump cho biết ông sẽ tạm dừng việc tấn công Iran lần nữa theo đề nghị của các lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và United Arab Emirates (các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất – UAE), theo tuyên bố của ông hôm thứ Hai hôm nay 18/5.
Trong một bài đăng trên Truth Social, Trump nói rằng cuộc không kích ban đầu được lên kế hoạch vào thứ Ba, nhưng ông đã được yêu cầu tạm hoãn vì “các cuộc đàm phán nghiêm túc hiện đang diễn ra và theo quan điểm của họ — với tư cách là những nhà lãnh đạo vĩ đại và đồng minh — một thỏa thuận sẽ đạt được, thỏa thuận này sẽ rất phù hợp với Hoa Kỳ cũng như tất cả các quốc gia ở Trung Đông và xa hơn nữa.”
Ông cho biết đề nghị này đến từ Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad al-Thani, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman và Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan.
“Điều quan trọng là thỏa thuận này sẽ bao gồm việc IRAN KHÔNG ĐƯỢC SỞ HỮU VŨ KHÍ HẠT NHÂN!” ông viết, đồng thời cho biết đã chỉ thị Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine và các quan chức khác tạm dừng cuộc tấn công.
“Tuy nhiên, tôi cũng đã chỉ thị họ phải sẵn sàng triển khai một cuộc tấn công toàn diện quy mô lớn nhằm vào Iran bất cứ lúc nào, nếu không đạt được một thỏa thuận chấp nhận được,” ông nói thêm.
Thông báo trì hoãn tấn công được đưa ra trong bối cảnh Trump gần đây liên tục có những phát biểu cho thấy Mỹ có thể tiếp tục leo thang quân sự.
Hôm Chủ nhật, Trump cảnh báo rằng “thời gian đang cạn dần” để Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận, nhưng các cuộc đàm phán đã rơi vào bế tắc suốt nhiều tuần kể từ khi lệnh ngừng bắn được thiết lập.
“Đối với Iran, đồng hồ đang đếm ngược, và họ nên hành động NGAY LẬP TỨC, nếu không sẽ chẳng còn gì cả. THỜI GIAN LÀ YẾU TỐ SỐNG CÒN,” tổng thống Trump viết.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ New York Post hôm thứ Hai 18/5, ông Trump nói Iran biết “điều gì sắp xảy ra” và khẳng định ông “không chấp nhận” bất kỳ sự nhượng bộ nào. Tuy nhiên, trong bài đăng trên Truth Social sau đó, ông không nêu rõ lý do cụ thể cho quyết định tạm dừng kế hoạch tấn công.
Trump và Iran trong những tuần gần đây đều bác bỏ nhiều đề xuất đàm phán, vốn thường bao gồm các điều khoản mà hai bên chưa từng đồng ý. Tuần trước, tổng thống Trump gọi đề xuất mới nhất từ Iran là “hoàn toàn không thể chấp nhận” vì Iran muốn tách riêng đàm phán hạt nhân khỏi các cuộc thương lượng hòa bình.
Donald Trump cũng cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang ở trong tình trạng “thoi thóp”.
Tổng thống Trump đã nhiều lần gia hạn thời hạn kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào 28/2/2026.
Tuy nhiên, Reuters đưa tin hôm thứ Hai rằng Pakistan đã chuyển cho Mỹ một đề xuất sửa đổi từ Iran ngay trong tuần này.
Các nguồn tin nói với Axios rằng tổng thống Trump dự kiến sẽ họp với đội ngũ an ninh quốc gia hàng đầu vào thứ Ba để thảo luận các phương án quân sự, và ông cũng đã gặp các thành viên nhóm an ninh quốc gia tại sân golf ở bang Virginia vào hôm thứ Bảy 16/5 tuần qua.
Trong khi đó, cuộc xung đột đã kéo dài hơn hai tháng và giá xăng tại Mỹ tiếp tục tăng do việc đóng cửa Strait of Hormuz — tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Trump hủy kế hoạch tấn công Iran trong bối cảnh “đàm phán nghiêm túc” hướng tới thỏa thuận hòa bình
Tổng thống Trump hôm thứ Hai thông báo rằng ông đã hủy một cuộc tấn công vào Iran vốn được lên kế hoạch vào thứ Ba. Tổng thống cho biết ông đưa ra quyết định này vì đang diễn ra “các cuộc đàm phán nghiêm túc” hướng tới một thỏa thuận hòa bình mà ông Trump nói sẽ chấp nhận được với Mỹ và các quốc gia ở Trung Đông.
Trước thông báo của ông Trump, Iran cho biết họ đã chuyển thêm một phiên bản sửa đổi của các điều khoản cho một thỏa thuận hòa bình tiềm năng. Tehran nói rằng họ đang tập trung hoàn toàn vào một thỏa thuận để chấm dứt chiến tranh và chưa “thảo luận bất kỳ chi tiết nào liên quan đến vấn đề hạt nhân.”
Ông Trump trước đó đã cảnh báo vào Chủ nhật 17/5 rằng “đồng hồ đang tích tắc” đối với Iran để chấp nhận một thỏa thuận hòa bình, và rằng “sẽ không còn lại gì của họ” nếu các nhà lãnh đạo của Cộng hòa Hồi giáo không “hành động NHANH lên.”
Thị trường chứng khoán và giá dầu biến động mạnh giữa lúc bất ổn Iran
Giá dầu và thị trường chứng khoán toàn cầu dao động mạnh vào thứ Hai hôm nay trong bối cảnh không chắc chắn về diễn biến cuộc chiến Iran.
Chỉ số S&P 500 lúc tăng lúc giảm rồi kết phiên giảm 0,1%, là phiên giảm thứ hai kể từ khi lập đỉnh lịch sử tuần trước. Chỉ số Dow Jones tăng 159 điểm (0,3%), trong khi Nasdaq Composite giảm 0,5%, sau khi cả hai cũng biến động liên tục.
Giá cổ phiếu đi ngược chiều với giá dầu, vốn biến động mạnh do lo ngại cuộc chiến Iran sẽ kéo dài việc đóng cửa eo biển Hormuz và ngăn tàu chở dầu vận chuyển dầu thô. Giá dầu Brent quốc tế có lúc lên tới 112 USD/thùng trong đêm, giảm xuống dưới 107 USD vào buổi sáng rồi lại tăng trở lại.
Trump cảnh báo có thể tấn công Iran “trong chớp mắt” Tổng thống Trump cảnh báo rằng một cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran có thể xảy ra “trong chớp mắt” nếu không đạt được thỏa thuận.
Ông Trump cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng ông không tiến hành cuộc tấn công dự kiến vào thứ Ba, vì đang có các cuộc đàm phán nghiêm túc diễn ra.
Iran nói rằng họ đang tập trung hoàn toàn vào một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh, nhưng chưa thảo luận chi tiết nào về vấn đề hạt nhân—vấn đề then chốt đối với chính quyền Trump.
Tổng thống Trump cho biết hôm thứ Hai rằng ông đã hủy một cuộc tấn công của Mỹ vào Iran vốn “đã được lên lịch” vào thứ Ba, sau khi các đối tác vùng Vịnh của Hoa Kỳ yêu cầu trì hoãn để tiếp tục đàm phán.
Tổng thống đưa ra thông báo này trên Truth Social vào chiều thứ Hai hôm ay 18/5, sau khi nhận được yêu cầu từ các nhà lãnh đạo Qatar, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Iran nói rằng họ đã chuyển một bộ điều kiện sửa đổi cho một thỏa thuận tiềm năng tới chính quyền Trump thông qua các trung gian Pakistan.
“Tôi đã được yêu cầu bởi Emir Qatar, Tamim bin Hamad Al Thani, Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman Al Saud, và Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan, để hoãn cuộc tấn công quân sự đã lên kế hoạch vào Cộng hòa Hồi giáo Iran, vốn dự kiến vào ngày mai (Thứ Ba 19/5), vì các cuộc đàm phán nghiêm túc đang diễn ra, và theo họ, với tư cách là những nhà lãnh đạo và đồng minh tuyệt vời, một thỏa thuận sẽ đạt được, và sẽ rất có lợi cho Hoa Kỳ cũng như tất cả các quốc gia ở Trung Đông và xa hơn nữa,” ông Trump viết.
“Thỏa thuận này sẽ bao gồm, quan trọng nhất, KHÔNG CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN CHO IRAN!” ông tiếp tục viết. “Dựa trên sự tôn trọng của tôi đối với các nhà lãnh đạo nêu trên, tôi đã chỉ thị cho Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Daniel Caine, và quân đội Hoa Kỳ rằng chúng ta sẽ KHÔNG thực hiện cuộc tấn công Iran đã lên lịch vào ngày mai, nhưng cũng đã chỉ thị họ sẵn sàng tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran trong thời gian ngắn nhất nếu không đạt được thỏa thuận phù hợp. Cảm ơn sự quan tâm của quý vị!”
Ông Trump cũng gia hạn vô thời hạn lệnh ngừng bắn ngày 7 tháng 4 theo yêu cầu của các nhà lãnh đạo Pakistan.
Trong thời gian ngừng bắn, Ngũ Giác Đài cho biết họ đã lên kế hoạch cho khả năng nối lại các cuộc tấn công vào Iran nếu tổng thống quyết định.
Eo biển Hormuz hiện vẫn gần như bị đóng, tiếp tục gây biến động thị trường dầu mỏ và ảnh hưởng đến các ngành phụ thuộc vào nó.
Tàu bị chiếm giữ được đưa về phía Iran khi Trump và Tập Cận Bình đồng ý rằng Eo biển Hormuz “phải luôn mở”
Căng thẳng gia tăng quanh tuyến đường thủy quan trọng ở Eo biển Hormuz này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đồng ý tại Bắc Kinh rằng eo biển này “phải luôn mở” và Iran “không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, theo bản tóm tắt cuộc gặp của Tòa Bạch Ốc vào thứ Năm.
Ông Trump nói trong một cuộc phỏng vấn với Fox News rằng ông đã được ông Tập đảm bảo trong hội nghị thượng đỉnh rằng Trung Quốc sẽ không cung cấp thiết bị quân sự cho Iran, và ông mô tả đây là một “tuyên bố lớn”.
Theo các báo cáo, Mỹ đã từ chối đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt chiến sự, với một quan chức cấp cao của Mỹ cảnh báo rằng đề xuất này “có nguy cơ làm chiến tranh bùng phát trở lại”.
Iran được cho là đã gửi “đề xuất 14 điểm” mới tới Mỹ thông qua Pakistan, nhưng bị Washington từ chối.
Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran phải sớm đạt thỏa thuận hòa bình, nếu không “sẽ không còn gì”.
Truyền thông Iran nói Mỹ không đưa ra nhượng bộ đáng kể trong phản hồi đàm phán mới nhất.
Giá dầu Brent tăng, đóng cửa ở mức 109,26 USD/thùng.
Trump tuyên bố Mỹ kiểm soát eo biển Hormuz và nói lực lượng Iran “gần như bị xóa sổ”.
Iran nói sẽ sớm công bố kế hoạch mở lại một phần lưu thông qua eo biển Hormuz, nhưng sẽ thu phí.
Ấn Độ lên án các vụ tấn công drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE và kêu gọi kiềm chế, đối thoại.
Iran cảnh báo UAE về việc tăng cường quan hệ với Israel.
Trong khi Bộ Y tế Gaza báo cáo thêm thương vong trong 2 ngày qua.
Mặc dù trong bối cảnh chiến tranh, nhưng Đội tuyển bóng đá Iran sẽ sang Thổ Nhĩ Kỳ tập huấn trước khi đến Mỹ dự World Cup.
IRGC (Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran) nói đã bắt 2 người bị cáo buộc làm gián điệp cho Israel ở tỉnh Qazvin.
Bộ Tài chính Mỹ cấp giấy phép 30 ngày cho phép xử lý dầu Nga bị mắc kẹt trên biển nhằm ổn định thị trường.
Mỹ bác tin Iran nói rằng Washington đồng ý gỡ bỏ trừng phạt dầu trong quá trình đàm phán.
Qatar và Pakistan thảo luận về nỗ lực trung gian giữa Mỹ và Iran.
Quan chức Mỹ nói đề xuất mới của Iran “chưa đạt kỳ vọng” và chỉ là “cải tiến mang tính hình thức”.
Tehran sẽ không bao giờ từ bỏ quyền kiểm soát Eo biển Hormuz
Cựu chỉ huy IRGC Ebrahim Azizi đã nói với BBC tại Tehran về tình hình hiện tại trong khu vực.
“Không bao giờ.” Đó là câu trả lời khi một nhà lập pháp cấp cao Iran được hỏi liệu họ có sẵn sàng từ bỏ quyền kiểm soát Eo biển Hormuz hay không.
“Đó là quyền bất khả xâm phạm của chúng tôi,” Ebrahim Azizi, cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), nói với BBC tại Tehran. “Iran sẽ quyết định quyền đi lại, bao gồm việc cho phép các tàu thuyền đi qua eo biển.”
Ông nói điều đó sắp được luật hóa.
“Chúng tôi đang đưa một dự luật vào quốc hội, dựa trên điều 110 của hiến pháp, bao gồm môi trường, an toàn hàng hải và an ninh quốc gia – và lực lượng vũ trang sẽ thực thi luật này,” ông nói, với tư cách là thành viên quốc hội kiêm Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại.
Khi lo ngại gia tăng rằng việc đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này có thể gây ra cú sốc kinh tế toàn cầu ngày càng lớn, ngày càng rõ ràng rằng đây không phải là một cuộc khủng hoảng ngắn hạn có thể giải quyết trong một ngày.
Chiến tranh đã trao cho Tehran thứ mà họ coi là một vũ khí mới – Azizi mô tả eo biển chiến lược cao này, mà Iran đã “vũ khí hóa” trong cuộc xung đột, là “một trong những tài sản của chúng tôi để đối phó với kẻ thù”.
Ông là một nhân vật chủ chốt trong quốc hội do phe cứng rắn chiếm đa số. Azizi cũng phản ánh tư duy trong số một số nhà ra quyết định cấp cao đang nổi lên trong trật tự mới được hình thành sau cuộc chiến này, vốn ngày càng mang tính quân sự hóa và bị chi phối bởi phe cứng rắn, đặc biệt là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), sau một loạt vụ ám sát cấp cao trong các cuộc không kích của Israel.
Tehran hiện coi khả năng kiểm soát luồng vận tải biển quan trọng, bao gồm các tàu chở dầu và khí đốt, không chỉ là một đòn bẩy trong đàm phán hiện tại mà còn là lợi thế lâu dài.
“Ưu tiên đầu tiên của Iran sau chiến tranh là khôi phục năng lực răn đe và Eo biển Hormuz là một trong những đòn bẩy chiến lược chính của Iran,” Mohammad Eslami, nghiên cứu viên tại Đại học Tehran, giải thích.
“Tehran sẵn sàng thảo luận về cách các quốc gia khác có thể hưởng lợi từ khuôn khổ mới của Iran đối với eo biển này, nhưng quyền kiểm soát là điều không thể thương lượng.”
Tuy nhiên, viễn cảnh này bị một số nước láng giềng của Iran bác bỏ, họ vốn đã tức giận về các cuộc tấn công của Iran vào lãnh thổ của họ trong năm tuần chiến tranh, hiện đang tạm dừng bằng một lệnh ngừng bắn mong manh.
“Đó là một hành vi cướp biển thù địch,” Tiến sĩ Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây.
Nếu Iran không từ bỏ quyền kiểm soát vùng biển quốc tế này, điều đó sẽ tạo ra một “tiền lệ nguy hiểm” cho các tuyến hàng hải chiến lược khác trên thế giới.
“Chính họ là những kẻ cướp biển đã bán khu vực của chúng tôi cho người Mỹ,” Azizi đáp lại, ám chỉ các căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông – vốn cũng đã nhiều lần bị Iran tấn công bằng drone và tên lửa. Ông nói Mỹ là “kẻ cướp biển lớn nhất thế giới”.
“Chúng tôi luôn nói rằng cần hợp tác để bảo vệ khu vực của mình,” Azizi nhấn mạnh.
Tuy nhiên, tầm nhìn đó đã bị phá vỡ đối với phần lớn các quốc gia vùng Vịnh, ngoại trừ Oman – một trong những đồng minh gần gũi nhất của Iran trong khu vực, quốc gia kiểm soát bờ biển phía nam của eo biển. Oman đã tham gia các cuộc thảo luận với Tehran đầu tháng này nhằm đảm bảo việc vận chuyển hàng hải diễn ra an toàn và trôi chảy.
Cũng đã có dấu hiệu bất đồng – dù chưa rõ mức độ – trong giới tinh hoa quân sự và chính trị Iran.
Điều này thể hiện qua những chỉ trích hiếm hoi và gay gắt gần đây nhằm vào Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, khi ông đăng trên mạng xã hội hôm thứ Sáu 15/5 rằng Eo biển Hormuz “hoàn toàn mở”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngay lập tức đáp lại bằng một bài đăng viết hoa “CẢM ƠN”.
Chỉ trong vài phút, các hãng tin liên kết với IRGC đã phản bác Araghchi.
Hãng tin nhà nước Mehr nói rằng bài đăng của ngoại trưởng đã “tạo cơ hội tốt nhất để Trump vượt qua thực tế, tự tuyên bố chiến thắng và ăn mừng chiến thắng”.
Một hãng tin khác, Tasnim, gọi đó là một “tweet tệ và thiếu hoàn chỉnh, tạo ra sự mơ hồ gây hiểu lầm về việc mở lại Eo biển Hormuz”.
Araghchi nhấn mạnh rằng tuyến đường thủy chỉ mở cho các tàu được IRGC hải quân cho phép và phải đi qua các tuyến được chỉ định, đồng thời phải trả phí.
Azizi bác bỏ mọi dấu hiệu rạn nứt trong chế độ. “Khi nói đến an ninh quốc gia, không có khái niệm ôn hòa hay cứng rắn.”
Số phận của eo biển này sẽ được quyết định ở cấp cao nhất của nhà nước. Đây là một trong những vấn đề cốt lõi trong các cuộc đàm phán cấp cao dự kiến nối lại tại Islamabad vào thứ Ba tới, sau vòng đàm phán trực tiếp lịch sử diễn ra tại thủ đô Pakistan cuối tuần trước.
Ông Trump nói ông đã cử một phái đoàn; một quan chức Tòa Bạch Ốc nói với BBC rằng phái đoàn sẽ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu.
Các quan chức Iran hiện chưa lên tiếng về việc liệu phái đoàn của họ, do Chủ tịch quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, có quay lại Pakistan hay không. Truyền thông địa phương đưa tin Iran sẽ không tham dự nếu lệnh phong tỏa các cảng Iran của Mỹ vẫn còn hiệu lực.
Ông Trump nhiều lần yêu cầu Iran mở hành lang hàng hải này, bao gồm một bài đăng trên mạng xã hội ngày 5 tháng 4 với lời cảnh báo rằng Iran sẽ “sống trong địa ngục” nếu không tuân theo yêu cầu của ông.
Tổng thống Cuba cảnh báo về một “cuộc tắm máu” nếu Mỹ tiến hành hành động quân sự
Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel hôm thứ Hai 18/5 cảnh báo rằng sẽ xảy ra một “cuộc tắm máu” nếu Mỹ tấn công quốc đảo này, sau khi Axios đưa tin Cuba sở hữu hơn 300 máy bay không người lái quân sự và đã thảo luận kế hoạch sử dụng chúng để tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Guantanamo Bay hoặc Key West.
Axios dẫn các báo cáo tình báo mật cho biết việc tăng cường drone của Cuba có thể nhằm tấn công các địa điểm này cũng như các tàu quân sự Mỹ. Một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ nói với hãng tin rằng đây là “mối đe dọa ngày càng gia tăng”.
“Những lời đe dọa xâm lược quân sự nhằm vào Cuba từ cường quốc lớn nhất thế giới là điều ai cũng biết,” Díaz-Canel viết trên mạng xã hội X. “Chỉ riêng mối đe dọa đó đã là một tội ác quốc tế. Nếu nó trở thành hiện thực, nó sẽ gây ra một cuộc tắm máu với những hậu quả không thể lường trước, cùng tác động tàn phá đối với hòa bình và ổn định khu vực.”
Tổng thống Cuba nói rằng nước này không phải là mối đe dọa đối với Mỹ và “không có kế hoạch hay ý định gây hấn với bất kỳ quốc gia nào.” Ông khẳng định chính phủ Mỹ “hiểu rất rõ điều đó”, nhưng nhấn mạnh Cuba có quyền tự vệ “trước một cuộc tấn công quân sự”.
“Tuy nhiên, điều đó không thể được sử dụng — dù về logic hay đạo lý — như cái cớ để áp đặt chiến tranh lên người dân Cuba cao quý,” bài đăng của Díaz-Canel kết luận.
Chính quyền của Donald Trump được cho là đã cân nhắc hành động quân sự đối với Cuba, thường xếp quốc đảo này sau Venezuela và Iran — hai quốc gia mà Mỹ đã tiến hành các hành động quân sự trong năm nay.
Hôm thứ Năm, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã tới Havana để “đích thân chuyển thông điệp của Tổng thống Trump rằng Mỹ sẵn sàng nghiêm túc thảo luận về các vấn đề kinh tế và an ninh, nhưng chỉ khi Cuba thực hiện những thay đổi căn bản,” theo tuyên bố trước đó của CIA. Ông nhấn mạnh với giới chức Cuba rằng cơ hội đàm phán đang dần thu hẹp.
Đại biện lâm thời của Cuba tại Mỹ, Lianys Torres Rivera, nói với The Hill tuần trước rằng Cuba sẽ giữ “lằn ranh đỏ” của mình và nếu có một cuộc tấn công quân sự xảy ra thì “chúng tôi đang chuẩn bị cho điều đó.”
Áp lực lên Cuba đã gia tăng sau khi Mỹ thiết lập phong tỏa nhằm ngăn dầu mỏ và khí đốt được chuyển tới đảo quốc này, gây tác động nghiêm trọng tới người dân Cuba khi nhiều khu vực rơi vào cảnh mất điện kéo dài. Cuba mất nguồn cung dầu thường xuyên sau cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào Venezuela dẫn tới việc Tổng thống Nicolás Maduro bị lật đổ.
Khủng hoảng năng lượng đã gây ra nhiều cuộc biểu tình khi chính phủ Cuba áp dụng các đợt cắt điện luân phiên, có nơi kéo dài tới 22 giờ mỗi ngày. Hôm thứ Sáu 15/5, giới chức Cuba thông báo nước này đã cạn kiệt dầu và diesel trong bối cảnh khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng.
Một khả năng can thiệp khác là việc truy tố cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro, theo ba nguồn thạo tin được hãng AP dẫn lời. Ông Castro, 94 tuổi, là em trai của cố lãnh tụ Cuba Fidel Castro.
Theo AP, Bộ Tư pháp Mỹ đang tìm cách truy tố Raúl Castro liên quan đến vụ bắn hạ bốn máy bay của tổ chức lưu vong Brothers to the Rescue tại Miami năm 1996. Một đại bồi thẩm đoàn sẽ phải phê chuẩn mọi cáo buộc hình sự nhằm vào ông Castro.
Một sĩ quan ICE bị truy tố vì vụ nổ súng không gây chết người ở Minneapolis trong chiến dịch Operation Metro Surge
Thẩm phán quận Hennepin, bang Minnesota, bà Mary Moriarty, hôm thứ Hai 18/5 đã ban hành lệnh bắt giữ một sĩ quan của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE), người bị cáo buộc bắn một người nhập cư Venezuela ở Minneapolis vào tháng 1, trong giai đoạn cao điểm của chiến dịch “Operation Metro Surge”.
Christian Castro, 52 tuổi, đối mặt với bốn cáo buộc hành hung cấp độ hai bằng vũ khí chết người và một cáo buộc khai báo gian dối về tội phạm, theo Moriarty tại một cuộc họp báo.
Castro bị cáo buộc đã bắn Julio Sosa-Celis vào ngày 14 tháng 1, chỉ một tuần sau khi một sĩ quan ICE khác bắn chết Renee Good — vụ việc đã làm bùng phát các cuộc biểu tình trên khắp bang Minnesota và toàn nước Mỹ.
Các cuộc phản đối việc thực thi luật nhập cư liên bang càng gia tăng sau khi một sĩ quan khác bắn chết Alex Pretti. Cả Good và Pretti đều thiệt mạng tại Minneapolis.
Sosa-Celis bị bắn vào chân, “xuyên qua cánh cửa của một ngôi nhà có nhiều người bên trong, bao gồm cả trẻ em, và may mắn không trúng thêm ai khác,” Moriarty cho biết.
Trước đó, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) nói với The Hill rằng “nghi phạm đã lái xe bỏ trốn khỏi hiện trường và đâm vào một chiếc xe đang đậu” trước khi chạy trốn bằng đường bộ. Hai người khác được cho là đã phục kích sĩ quan và nghi phạm.
“Lo sợ cho tính mạng và sự an toàn của mình khi bị ba người phục kích, sĩ quan đã nổ súng để tự vệ,” cựu phát ngôn viên DHS Tricia McLaughlin nói trong một tuyên bố vào thời điểm đó. “Nghi phạm ban đầu bị bắn trúng vào chân.”
Moriarty cho biết lời khai từ các sĩ quan ICE và các nhân chứng về những khoảnh khắc dẫn đến vụ nổ súng không khớp nhau, điều này đã dẫn đến cuộc điều tra và các cáo buộc tiếp theo.
“Chiếc huy hiệu liên bang của ông ta không khiến ông ta được miễn trừ khỏi các cáo buộc hình sự của bang Minnesota,” bà nói.
Moriarty cho biết văn phòng của bà sẽ truy tố Castro. Bà lưu ý rằng mặc dù hiện chưa biết ông ta đang ở đâu, nhưng có “những cơ chế” để hỗ trợ truy tìm.
Đây là lần thứ hai một sĩ quan ICE tham gia “Operation Metro Surge” bị truy tố. Moriarty nhắc đến vụ truy tố tháng trước đối với Gregory Donnell Morgan Jr., người bị buộc hai tội danh hành hung cấp độ hai liên quan đến việc chĩa súng vào các tài xế khi lái xe trở về Tòa nhà Liên bang Whipple, theo Minnesota Star Tribune.
Moriarty nói với các phóng viên rằng cả hai sĩ quan đã bắn chết Good và Pretti đều chưa bị truy tố.
Bà cũng lưu ý rằng vụ án chống lại Castro có thể sẽ chưa kết thúc trước khi nhiệm kỳ của bà kết thúc vào năm 2027. Tổng chưởng lý Minnesota Keith Ellison, người cũng phát biểu với báo giới, cho biết vụ án sẽ tiếp tục ngay cả sau khi Moriarty rời nhiệm sở.
“Tôi chỉ muốn nói rằng chúng tôi cam kết theo đuổi vụ việc này đến khi có kết quả cuối cùng dựa trên công lý,” Ellison nói. “… Bà ấy không cần phải lo rằng chúng tôi sẽ không tiếp tục theo đuổi vụ việc.”
Mỹ cấm người nước ngoài đến từ các quốc gia bị ảnh hưởng bởi Ebola
Trước tình hình bùng phát Ebola ngày càng gia tăng, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) hôm thứ Hai 18/5 cho biết sẽ áp đặt lệnh cấm người mang hộ chiếu nước ngoài nhập cảnh vào nước này nếu họ đã từng ở Uganda, Congo hoặc Nam Sudan trong vòng 21 ngày trước đó.
Quyết định này được đưa ra sau khi CDC xác nhận một bác sĩ người Mỹ làm việc tại khu vực dịch bệnh đã xét nghiệm dương tính với virus. Theo các quan chức, bác sĩ này đang được đưa sang Đức cùng với sáu người Mỹ khác để điều trị và theo dõi.
Các quan chức CDC cho biết Đức có kinh nghiệm điều trị bệnh nhân Ebola và thời gian bay từ Congo cũng ngắn hơn.
“Chúng tôi thực hiện điều này để đảm bảo họ được tiếp cận mức chăm sóc phù hợp, bao gồm điều trị hoặc theo dõi cần thiết,” ông Satish Pillai, quản lý phản ứng Ebola của CDC, nói với báo chí hôm thứ Hai.
Chủng Ebola lần này do virus Bundibugyo gây ra, CDC cho biết hiện chưa có vắc-xin. Tỷ lệ tử vong của virus dao động từ 25% đến 50%, và việc điều trị chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ. Ông Pillai cho biết đang có các nỗ lực để đưa các phương pháp điều trị, bao gồm cả kháng thể thử nghiệm, vào sử dụng.
CDC không công bố chi tiết về bệnh nhân, nhưng tổ chức truyền giáo Christian Serge xác nhận bác sĩ Peter Stafford, người làm việc tại một bệnh viện ở Bunia, đông bắc Cộng hòa Dân chủ Congo, chính là người đã xét nghiệm dương tính với chủng Ebola Bundibugyo. Ông Stafford đã làm việc tại khu vực này với Serge từ năm 2023.
Hiện Stafford là một trong ba nhân viên y tế truyền giáo của Serge đã tiếp xúc với bệnh nhân nhiễm virus. Hai bác sĩ còn lại, gồm vợ ông là Rebekah Stafford và Patrick LaRochelle, hiện chưa có triệu chứng.
Theo Serge, cặp vợ chồng này có bốn con nhỏ.
CDC trong một tuyên bố cho biết họ đang áp dụng Điều khoản 42 (Title 42), một đạo luật cho phép giám đốc CDC ngăn người không phải công dân Mỹ nhập cảnh vì lý do y tế công cộng trong tối đa 30 ngày.
Lệnh cấm áp dụng cho bất kỳ ai đã ở các quốc gia nói trên trong những tuần gần đây, ngoại trừ công dân Mỹ, thành viên quân đội và những người được Bộ An ninh Nội địa miễn trừ.
“Hiện tại CDC đánh giá nguy cơ ngay lập tức đối với cộng đồng Mỹ là thấp, nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi tình hình và có thể điều chỉnh biện pháp y tế khi có thêm thông tin,” cơ quan này cho biết.
Lệnh này được ký bởi Jay Bhattacharya, Giám đốc Viện Y tế Quốc gia (NIH), người đồng thời đang giữ vai trò lãnh đạo CDC.
CDC cho biết đang tăng cường sàng lọc tại sân bay và các cửa khẩu, đồng thời phối hợp với hãng hàng không, đối tác quốc tế và nhân viên tại cửa khẩu để phát hiện và quản lý những hành khách có thể đã phơi nhiễm virus Ebola.
Biện pháp hạn chế đi lại này được đưa ra sau khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố đợt bùng phát Ebola hiện tại là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế, với hơn 330 ca nghi nhiễm và 88 ca tử vong.
Chủng Ebola lần này do virus Bundibugyo gây ra, CDC cho biết hiện chưa có vắc-xin. Virus có tỷ lệ tử vong từ 25% đến 50%, và điều trị chỉ gồm chăm sóc hỗ trợ.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 21 ngày, phần lớn người bệnh phát triệu chứng trong 4 đến 10 ngày sau khi phơi nhiễm. Trong thời gian ủ bệnh, người nhiễm không lây cho người khác cho đến khi xuất hiện triệu chứng.
CDC khuyến cáo những người đã đi qua các quốc gia bị ảnh hưởng cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, suy nhược, nôn, tiêu chảy hoặc chảy máu không rõ nguyên nhân trong vòng 21 ngày sau khi đi lại.
Đợt bùng phát hiện tập trung ở tỉnh Ituri, miền đông Congo, nhưng lệnh nêu rằng xung đột, hệ thống y tế yếu và biên giới tương đối “lỏng lẻo” trong khu vực đang gây khó khăn cho việc kiểm soát.
Nam Sudan chưa ghi nhận ca bệnh xác nhận, nhưng vẫn được coi là có nguy cơ cao do giáp ranh khu vực bị ảnh hưởng.
Có nguy cơ dịch bệnh có thể lan ra ngoài ba quốc gia này và cuối cùng đến Mỹ thông qua các chuyến đi quốc tế của người nhiễm trong thời gian ủ bệnh 21 ngày.
“Các hành trình quốc tế nhiều chặng và tốc độ di chuyển nhanh tạo ra thách thức lớn trong việc xác định người có nguy cơ trước khi họ đến nơi,” văn bản nêu. “Ngay cả một số ít người nhiễm cũng có thể tạo ra gánh nặng lớn cho hệ thống y tế, đặc biệt nếu xảy ra lây nhiễm ở khu vực đô thị đông dân.”
Tuy nhiên, một số chuyên gia y tế công cộng phản đối hiệu quả của lệnh cấm đi lại.
“Chính sách y tế phân biệt người không phải công dân Mỹ sẽ không ngăn được virus vượt biên giới. Bệnh tật không phân biệt hộ chiếu,” bà Jeanne Marrazzo, Giám đốc Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ, nói.
Bà cho rằng việc hạn chế đi lại chỉ có giá trị nếu nằm trong một quá trình phối hợp khoa học, có sự tham gia của các quốc gia và tổ chức y tế toàn cầu.
“Hoa Kỳ cần đầu tư bền vững hơn vào y tế công cộng và nghiên cứu để phòng ngừa, giám sát và ứng phó với dịch bệnh trong và ngoài nước. Đồng thời cần phối hợp tôn trọng và chuyên môn với các đối tác quốc tế.”
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp.
