CaliToday News — Thứ Hai hôm nay, Tổng thống Donald Trump sẽ lên đường tới vùng dãy Alps thuộc Pháp để hội đàm với các nhà lãnh đạo thế giới tại Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7). Chuyến đi diễn ra ngay sau khi ông tuyên bố đạt được một thỏa thuận mà theo ông là sẽ đặt dấu chấm hết cho cuộc chiến giữa Mỹ và Iran.
Trước đó, ông Trump cùng giới chức Iran liên tục phát đi tín hiệu về những tiến triển tích cực hướng tới một thỏa thuận trong nhiều ngày qua. Dù vậy, ngay trong ngày Chủ nhật, tình hình tưởng chừng như vẫn rất bấp bênh sau một loạt vụ không kích trả đũa mới giữa Israel và lực lượng dân quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon.
Với việc thỏa thuận được công bố, Tổng thống Trump sẽ đến Evian-les-Bains vào chiều thứ Hai trong thế thượng phong. Đây là lợi thế lớn cho ông trước các cuộc hội đàm với lãnh đạo G7, bao gồm cả những nguyên thủ từng chỉ trích gay gắt cách ông điều hành cuộc xung đột kéo dài khoảng 15 tuần qua — cuộc chiến vốn là nguyên nhân khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
“Hỡi các đoàn tàu trên khắp thế giới, hãy khởi động máy,” ông Trump viết trên mạng xã hội để ăn mừng thỏa thuận mà ông khẳng định sẽ giúp Mỹ chấm dứt lệnh phong tỏa eo biển Hormuz — tuyến hàng hải huyết mạch từng là nơi lưu thông của khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu trước khi xung đột nổ ra. “Hãy để dầu tuôn chảy!”
Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết Tehran sẽ tiếp tục đóng cửa eo biển này cho đến khi thỏa thuận được chính thức ký kết. Cả Tòa Bạch Ốc và phía Iran đều chưa công bố văn bản cuối cùng hay tiết lộ nhiều chi tiết.
Thỏa thuận có thể thay đổi cục diện G7
Việc chốt hạ một thỏa thuận ngay trước khi bay tới dự hội nghị thượng đỉnh chắc chắn sẽ thay đổi vị thế của ông Trump tại bàn nghị sự. Trước đó, ông đã vấp phải nhiều bất đồng với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni vì quyết định phát động chiến tranh mà không tham vấn các đồng minh này.
Ngược lại, ông Trump cũng chỉ trích bốn nhà lãnh đạo châu Âu — đều là thành viên của liên minh quân sự NATO — vì đã không hỗ trợ Mỹ trong cuộc xung đột.
Theo thông tin từ Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump dự kiến sẽ thảo luận với các nhà lãnh đạo về việc rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Anh và Pháp đều bày tỏ thiện chí hỗ trợ quá trình này một khi xung đột tạm dừng. Nỗi sợ hãi về nguy cơ trúng thủy lôi là một trong những lý do khiến lưu thông tàu chở dầu bị đình trệ trong suốt cuộc chiến; do đó, việc nhanh chóng làm sạch tuyến đường này sẽ là yếu tố then chốt để lấy lại niềm tin cho các tàu thương mại.
Tổng thống Pháp Macron, nước chủ nhà của hội nghị năm nay, đã mời lãnh đạo ba quốc gia không thuộc G7 bao gồm Ai Cập, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tham gia một phiên họp về Trung Đông vào thứ Ba, nơi vấn đề Iran được dự báo sẽ là tâm điểm.
Ông Trump đối mặt với hoài nghi về các ưu đãi tài chính cho Tehran
Trong quá khứ, ông Trump từng chỉ trích kịch liệt cựu Tổng thống Barack Obama vì thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (JCPOA). Khi đó, ông lập luận rằng thỏa thuận này không ngăn được Tehran tiến tới sở hữu vũ khí hạt nhân, ngược lại còn rót hàng tỷ đô la vào ngân khố của Cộng hòa Hồi giáo. Năm 2018, ông Trump đã đơn phương rút Mỹ khỏi thỏa thuận này, bất chấp việc Anh, Trung Quốc, Pháp, Đức, Nga và Liên minh châu Âu (EU) cũng là các bên ký kết.
Các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ trước khi đạt được sự đồng thuận cũng tiết lộ rằng, thỏa thuận dự kiến sẽ bao gồm một số điều khoản nới lỏng trừng phạt và ưu đãi kinh tế cho Tehran nếu nước này đáp ứng các tiêu chí đề ra nhằm giải tỏa mối bận tâm của Tòa Bạch Ốc.
Một số nghị sĩ đảng Dân chủ và những tiếng nói diều hâu chỉ trích ông Trump đã không giải thích được các biện pháp cứu trợ tài chính trong thỏa thuận của ông có gì khác biệt so với những gì ông Obama từng làm năm 2015.
“Đối với tất cả những lời chỉ trích của ông ấy dành cho JCPOA, ít nhất khi đó chúng ta có các quan sát viên quốc tế, có một liên minh thực sự bao gồm các nước châu Âu, và cả Nga lẫn Trung Quốc đều tham gia ký kết,” Thượng nghị sĩ Mark Warner, thành viên đảng Dân chủ hàng đầu tại Ủy ban Tình báo Thượng viện, phát biểu hôm Chủ nhật. “Còn giờ đây, nước Mỹ đang đơn độc hoặc chỉ đi cùng Israel, và điều đó không làm chúng ta an toàn hơn.”
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, một đồng minh thân cận của ông Trump nhưng có quan điểm cứng rắn với Iran, cũng tỏ ra hoài nghi. Ông cho rằng Quốc hội sẽ cần xem xét và bỏ phiếu về bất kỳ thỏa thuận hạt nhân nào với Iran, đồng thời kỳ vọng Phó Tổng thống JD Vance — người được xem là “kiến trúc sư của thỏa thuận” — sẽ ra điều trần trình bày.
Ông Trump điện đàm với ông Putin và ông Zelenskyy trước thềm G7
Bên lề hội nghị, Tổng thống Pháp Macron cũng mời Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tham dự một phiên làm việc với các nhà lãnh đạo G7 vào thứ Ba để thảo luận về cuộc chiến Nga-Ukraine. Hiện tại, ông Zelenskyy chưa có lịch trình hội đàm song phương chính thức với ông Trump trong thời gian cả hai cùng ở Pháp, nhưng vào ngày Chủ nhật, ông Trump đã có các cuộc điện đàm riêng biệt với ông Zelenskyy và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Theo trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov, về vấn đề Ukraine, ông Trump đã nhấn mạnh nhu cầu chấm dứt các hành động thù địch, đồng thời khẳng định sẵn sàng tác động đến các đồng minh châu Âu và Kyiv để đạt được mục tiêu đó, bao gồm cả tại hội nghị G7. Tòa Bạch Ốc hiện từ chối bình luận về cuộc điện đàm này.
Trong khi đó, Tổng thống Zelenskyy cho biết trong một tuyên bố đăng trên Telegram rằng ông đã thông báo với ông Trump về việc vị thế của Ukraine dọc theo chiến tuyến phía đông đang được cải thiện và củng cố. “Chúng tôi đã nhất trí sẽ thảo luận sâu hơn trong cuộc gặp tại hội nghị thượng đẳng G7,” ông Zelenskyy nói.
Cuộc chiến với Iran và những gián đoạn năng lượng toàn cầu hệ lụy từ nó thời gian qua đã làm lu mờ cuộc xung đột tại Ukraine. Thực tế này đã kéo phần lớn sự chú ý của ông Trump rời xa cuộc chiến ở châu Âu — cuộc chiến mà ông từng rầm rộ tuyên bố sẽ nhanh chóng chấm dứt trong chiến dịch tranh cử vào Tòa Bạch Ốc năm 2024.
Nguồn Tổng hợp
