NEW YORK (Calitoday News) – Một tòa phúc thẩm tại New York hôm thứ Năm đã xem xét yêu cầu của Tổng thống Donald Trump nhằm hủy bỏ bản án hình sự liên quan đến vụ chi tiền bịt miệng nữ diễn viên phim người lớn Stormy Daniels trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2016. Đây là diễn biến pháp lý quan trọng trong nỗ lực kéo dài hơn hai năm của ông Trump nhằm xóa bỏ bản án từng khiến ông trở thành cựu tổng thống đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ bị kết tội hình sự.
Theo Associated Press, hội đồng gồm năm thẩm phán thuộc Tòa Phúc thẩm New York, Phân khu Thứ nhất, đã chất vấn luật sư của ông Trump và đại diện Văn phòng Biện lý Manhattan về tính hợp pháp của các cáo buộc, quyền miễn trừ tổng thống và những chứng cứ được sử dụng trong phiên tòa năm 2024.
Tuy nhiên, sau phiên tranh luận, tòa chưa đưa ra phán quyết cũng như chưa thông báo thời điểm công bố quyết định.
Trump muốn xóa bỏ 34 tội danh hình sự
Vụ án bắt nguồn từ khoản tiền 130.000 đô la mà Michael Cohen, cựu luật sư riêng của ông Trump, trả cho Stormy Daniels ngay trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2016.
Khoản tiền nhằm đổi lấy việc Daniels giữ im lặng về một mối quan hệ tình dục mà bà nói đã xảy ra với ông Trump khoảng một thập niên trước đó. Ông Trump nhiều lần phủ nhận có quan hệ tình dục với Daniels và bác bỏ mọi hành vi sai trái.
Theo hồ sơ vụ án, sau khi ông Trump đắc cử tổng thống, Tập đoàn Trump Organization đã hoàn trả khoản tiền cho Cohen trong năm 2017, nhưng ghi nhận các khoản thanh toán này dưới danh nghĩa chi phí pháp lý.
Các công tố viên Manhattan lập luận rằng việc ghi chép như vậy nhằm che giấu bản chất thực sự của khoản tiền và phục vụ một kế hoạch ngăn cử tri biết những thông tin có thể gây bất lợi cho ông Trump trước cuộc bầu cử.
Tháng 5/2024, bồi thẩm đoàn New York nhất trí kết luận ông Trump phạm 34 tội danh làm giả hồ sơ kinh doanh.
Bản án đánh dấu lần đầu tiên một cựu tổng thống Hoa Kỳ bị kết tội hình sự.
Luật sư Trump cho rằng vụ án có động cơ chính trị
Trong phiên tranh luận ngày 5/11, luật sư Robert Giuffra Jr., đại diện cho ông Trump, yêu cầu hội đồng phúc thẩm hủy bỏ toàn bộ bản án.
Nhóm luật sư lập luận rằng Văn phòng Biện lý Manhattan đã sử dụng một lý thuyết pháp lý không phù hợp, kết hợp luật hình sự tiểu bang với những cáo buộc liên quan đến luật tài chính tranh cử liên bang.
Theo họ, các công tố viên New York không có thẩm quyền sử dụng những vi phạm bị cáo buộc theo luật bầu cử liên bang làm cơ sở nâng các hành vi làm giả hồ sơ kinh doanh thành trọng tội.
Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng vì theo luật New York, việc làm giả hồ sơ kinh doanh thông thường có thể chỉ cấu thành tội nhẹ. Để trở thành trọng tội, công tố viên phải chứng minh hành vi được thực hiện với ý định phạm hoặc che giấu một tội danh khác.
Các luật sư của ông Trump cho rằng bằng chứng không đủ để chứng minh tổng thống biết rõ hoặc trực tiếp tham gia kế hoạch thanh toán cho Daniels.
Họ cũng lập luận rằng những khoản hoàn trả cho Cohen thực chất là chi phí pháp lý hợp lệ, còn việc giữ kín câu chuyện liên quan đến Daniels nhằm tránh gây tổn hại cho gia đình ông Trump, chứ không phải một khoản chi tiêu tranh cử bất hợp pháp.
Trong hồ sơ kháng cáo, nhóm luật sư tiếp tục cáo buộc vụ án xuất phát từ áp lực chính trị nhằm truy tố ông Trump trong thời gian ông vận động tranh cử tổng thống.
Đây là lập luận của phía bào chữa, chưa phải kết luận của tòa phúc thẩm.
Năm thẩm phán chất vấn lập luận của phía Trump
Trong phiên điều trần, các thẩm phán tập trung vào câu hỏi liệu công tố viên tiểu bang có thể dựa trên luật tài chính tranh cử liên bang để chứng minh hành vi phạm tội theo luật New York hay không.
Luật sư Giuffra cho rằng đây là cơ sở rõ ràng nhất để đảo ngược bản án.
Tuy nhiên, các thẩm phán đã đặt nhiều câu hỏi về cách diễn giải luật và mối liên hệ giữa những hành vi bị cáo buộc với các tội danh làm giả hồ sơ kinh doanh.
Phía công tố lập luận rằng việc đề cập luật tài chính tranh cử liên bang là phù hợp để chứng minh mục đích của kế hoạch che giấu thông tin, chứ không đồng nghĩa với việc tiểu bang trực tiếp truy tố ông Trump về một tội danh liên bang.
Hội đồng phúc thẩm cũng xem xét liệu những sai sót pháp lý mà phía Trump nêu ra, nếu có, có đủ nghiêm trọng để ảnh hưởng đến kết quả xét xử hay không.
Theo Associated Press, các thẩm phán đã chất vấn cả hai phía nhưng không thể hiện rõ họ sẽ giữ nguyên hay hủy bỏ bản án.
Tranh cãi về quyền miễn trừ tổng thống
Một nội dung quan trọng khác là liệu một số chứng cứ được đưa ra tại phiên tòa năm 2024 có vi phạm quyền miễn trừ của tổng thống hay không.
Nhóm luật sư Trump viện dẫn phán quyết tháng 7/2024 của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ, trong đó xác định tổng thống được hưởng quyền miễn trừ đối với những hành vi chính thức thuộc thẩm quyền hiến định.
Theo phía bào chữa, bồi thẩm đoàn năm 2024 đã được nghe những chứng cứ liên quan đến hoạt động của ông Trump tại Tòa Bạch Ốc trong nhiệm kỳ đầu tiên, bao gồm các cuộc trao đổi với cố vấn, lời khai của cựu Giám đốc Truyền thông Hope Hicks và những bài đăng trên mạng xã hội.
Luật sư Trump cho rằng việc tổng thống trao đổi với các cố vấn hoặc công khai phản hồi những cáo buộc nhằm vào bản thân có thể thuộc phạm vi thực hiện nhiệm vụ chính thức.
Vì vậy, họ lập luận rằng những chứng cứ liên quan đến hoạt động này không nên được sử dụng trong một vụ án hình sự.
Ngược lại, Văn phòng Biện lý Manhattan cho rằng các cuộc trao đổi về vụ Stormy Daniels là vấn đề cá nhân, không liên quan đến trách nhiệm hiến định của tổng thống.
Phía công tố nhấn mạnh rằng việc một cuộc trò chuyện diễn ra tại Tòa Bạch Ốc hoặc có sự tham gia của cố vấn tổng thống không tự động biến nội dung cuộc trò chuyện thành hành vi chính thức được miễn trừ.
Các công tố viên cũng cho rằng ngay cả khi một số chứng cứ bị loại bỏ, những bằng chứng còn lại vẫn đủ để hỗ trợ phán quyết của bồi thẩm đoàn.
Trump không bị phạt tù nhưng vẫn mang án hình sự
Mặc dù bị kết tội vào tháng 5/2024, ông Trump không phải chấp hành án tù, đóng tiền phạt hoặc chịu sự giám sát quản chế.
Ngày 10/1/2025, chỉ mười ngày trước khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc, Thẩm phán Juan Merchan tuyên mức án unconditional discharge, tức miễn áp dụng hình phạt kèm theo bất kỳ điều kiện nào.
Quyết định này cho phép ông Trump tiếp tục đảm nhiệm chức vụ tổng thống mà không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp thi hành án.
Tuy nhiên, bản án vẫn được ghi nhận trong hồ sơ tư pháp.
Điều đó có nghĩa là ông Trump vẫn là người bị kết tội hình sự theo phán quyết của tòa sơ thẩm, trừ khi bản án được hủy bỏ trong quá trình kháng cáo.
Đây cũng là lý do nhóm luật sư tiếp tục theo đuổi vụ việc dù tổng thống không phải đối mặt với nguy cơ bị giam giữ từ bản án hiện tại.
Nỗ lực chuyển vụ án sang tòa liên bang thất bại
Song song với quá trình kháng cáo tại tòa tiểu bang New York, ông Trump còn tìm cách chuyển vụ án sang hệ thống tòa án liên bang.
Các luật sư cho rằng một số hành vi được đề cập trong vụ án có liên quan đến nhiệm vụ tổng thống, vì vậy cần được xem xét theo những quy định về quyền miễn trừ liên bang.
Tuy nhiên, vào tháng 8/2026, Thẩm phán liên bang Alvin Hellerstein lần thứ ba bác bỏ yêu cầu chuyển vụ án.
Trong phán quyết, thẩm phán nhận định rằng việc thanh toán tiền để giữ kín một câu chuyện cá nhân và việc che giấu khoản hoàn trả không thuộc phạm vi nhiệm vụ hiến định của tổng thống.
Nhóm luật sư Trump đã kháng cáo quyết định này.
Theo lịch trình được công bố, phiên tranh luận tiếp theo liên quan đến yêu cầu chuyển vụ án sang tòa liên bang dự kiến diễn ra ngày 16/11.
Như vậy, ông Trump đang theo đuổi hai hướng pháp lý riêng biệt: kháng cáo bản án tại tòa tiểu bang và tiếp tục tranh luận về quyền miễn trừ tại hệ thống tòa án liên bang.
Vụ án có thể tiếp tục lên Tối cao Pháp viện
Nếu tòa phúc thẩm New York giữ nguyên bản án, nhóm luật sư Trump vẫn có thể tiếp tục tìm kiếm sự xem xét của Tòa Phúc thẩm New York, cơ quan xét xử cao nhất của tiểu bang.
Trong những vấn đề liên quan đến Hiến pháp Hoa Kỳ, đặc biệt là quyền miễn trừ tổng thống, vụ án còn có khả năng được đề nghị xem xét tại Tối cao Pháp viện liên bang nếu đáp ứng các điều kiện pháp lý.
Ngược lại, nếu tòa phúc thẩm chấp nhận một phần hoặc toàn bộ lập luận của ông Trump, các thẩm phán có thể hủy bản án hoặc đưa ra những quyết định khác tùy thuộc vào căn cứ pháp lý.
Theo CBS News, cả hai phía đều chuẩn bị cho khả năng cuộc tranh chấp sẽ tiếp tục vượt ra ngoài cấp phúc thẩm hiện tại.
Phán quyết được chờ đợi trong lúc Trump tiếp tục nhiệm kỳ hai
Phiên tranh luận ngày 5/11 diễn ra trong bối cảnh ông Trump đang đảm nhiệm nhiệm kỳ tổng thống thứ hai và tiếp tục đối mặt với những tranh chấp pháp lý phát sinh từ các vụ án trước cuộc bầu cử năm 2024.
Vụ chi tiền bịt miệng Stormy Daniels là vụ án hình sự duy nhất trong bốn vụ truy tố lớn đối với ông Trump đã được đưa ra xét xử và kết thúc bằng một bản án kết tội.
Dù không dẫn đến hình phạt tù, bản án vẫn mang ý nghĩa pháp lý và lịch sử đáng kể.
Đối với phía Trump, việc hủy bỏ bản án sẽ giúp xóa đi một trong những kết quả tư pháp gây tranh cãi nhất trong sự nghiệp chính trị của ông.
Trong khi đó, Văn phòng Biện lý Manhattan tiếp tục bảo vệ phán quyết của bồi thẩm đoàn, cho rằng vụ án được tiến hành theo quy định pháp luật và những chứng cứ tại phiên tòa đủ để chứng minh các tội danh.
Tính đến cuối ngày 5/11, tòa phúc thẩm chưa công bố quyết định. Bản án 34 tội danh làm giả hồ sơ kinh doanh vẫn có hiệu lực trong thời gian chờ kết quả kháng cáo.
Phán quyết sắp tới không chỉ quyết định số phận pháp lý của vụ án Stormy Daniels mà còn có thể làm rõ thêm phạm vi áp dụng quyền miễn trừ tổng thống đối với những chứng cứ liên quan đến hoạt động tại Tòa Bạch Ốc.
Calitoday tổng hợp
