Calitoday (05/11/2026): Một biểu ngữ khổng lồ in hình đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đang bốc cháy trong một sự kiện mang tính biểu tượng nhằm lên án Mỹ và Israel, do những người ủng hộ chính phủ Iran tổ chức tại Quảng trường Cách mạng Hồi giáo ở Tehran, Iran, vào thứ Tư hôm qua 04/11 sau khi đảng Cộng Hòa thất bại trước đảng Dân Chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 03/11.
Ông Trump thừa nhận cuộc chiến với Iran gây bất lợi cho đảng Cộng hòa trong thất bại lịch sử tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua.
Tổng thống Trump phát biểu với các phóng viên rằng ông có thể phải “phá hủy” Iran, đồng thời nói thêm rằng “quý vị sẽ sớm biết thôi”.
Một cố vấn cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ Mỹ trong các đợt tấn công mới nhắm vào Iran đều sẽ trở thành “mục tiêu hợp pháp”.
Theo hãng tin Reuters, Iran đã gửi một đề xuất về vấn đề hạt nhân thông qua Qatar; đề xuất này sẽ được thảo luận một khi Mỹ đáp ứng 7 yêu cầu mà phía Iran đưa ra. Các hình ảnh vệ tinh được Al Jazeera phân tích cho thấy tàu sân bay USS Theodore Roosevelt của Mỹ đang di chuyển đến gần khu vực Trung Đông hơn.
Giá dầu đã tăng hơn 2 USD mỗi thùng do lo ngại rằng Mỹ đang chuẩn bị nối lại các hành động quân sự chống lại Iran, trong khi các cuộc tấn công vào tàu chở dầu càng làm dấy lên nỗi lo về nguồn cung dầu.
Ông Trump ca ngợi màn thể hiện của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Tổng thống Mỹ đã dành lời khen ngợi cho người đứng đầu Ngũ Giác Đài – nhân vật hiện đang vấp phải nhiều chỉ trích gay gắt liên quan đến cuộc chiến với Iran.
“Ông ấy đang làm rất tốt công việc của mình,” ông Trump phát biểu với các phóng viên, đồng thời liệt kê những gì ông coi là các thành tựu đạt được, bao gồm cả cuộc chiến với Iran và việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.
Trước đó trong ngày, ông Hegseth tuyên bố sẽ phản kháng sau khi đảng Dân chủ đạt được những thắng lợi quan trọng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, và một số nhà lập pháp cam kết sẽ thúc đẩy tiến trình luận tội ông.
Một Dân biểu thuộc đảng Dân chủ tại Hạ viện cho biết ông sẽ nỗ lực không ngừng nghỉ để thúc đẩy việc luận tội ông Hegseth.
“Ông ấy là người bất tài, ngay từ đầu lẽ ra không nên được bổ nhiệm vào vị trí này,” Dân biểu Jason Crow chia sẻ với Al Jazeera.
“Ông ấy được Tổng thống Trump thuê để đóng vai Bộ trưởng Quốc phòng trên truyền hình, chứ không phải để thực sự đảm nhận công việc đó. Giờ đây, hậu quả đã rõ ràng khi ông ấy đẩy đất nước này vào một cuộc chiến tranh.”
Ngoại trưởng Iraq cảnh báo: “Chiến tranh vẫn chưa dừng lại, nó vẫn chưa kết thúc”
Ngoại trưởng Fuad Hussein cho biết khả năng xảy ra xung đột quân sự mới giữa Hoa Kỳ và Iran đang ngày càng cao, đồng thời cảnh báo rằng Iraq có thể phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng nếu các nhóm vũ trang tại đây tham gia vào cuộc xung đột.
Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Dijlah TV của Iraq, ông Hussein khẳng định cuộc chiến chưa bao giờ thực sự chấm dứt, bất chấp một thỏa thuận ngừng bắn từng được thực thi một phần.
“Chiến tranh vẫn chưa dừng lại. Nó vẫn chưa kết thúc,” ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng các diễn biến chính trị tại Hoa Kỳ và Israel đang cho thấy khả năng tái diễn các hành động quân sự.
Khi được hỏi liệu phía Hoa Kỳ có thông báo chính thức cho Baghdad về kế hoạch nối lại các cuộc tấn công hay không, ông Hussein cho biết là chưa, nhưng nhấn mạnh rằng các cuộc thảo luận về khả năng tiếp tục giao tranh “không phải là bí mật”.
Các nhóm vũ trang tại Iraq ủng hộ Iran có thể tham gia vào một cuộc đối đầu mới. Ông Hussein cảnh báo: “Người Mỹ sẽ không ngần ngại nhắm mục tiêu vào Iraq. Trong khi đó, cả xã hội lẫn các lực lượng vũ trang Iraq đều chưa sẵn sàng cho chiến tranh.”
Các tay súng thuộc lực lượng Hashed al-Shaabi (Lực lượng Huy động Phổ biến – Popular Mobilisation Forces) của Iraq mang theo cờ trong một cuộc mít tinh kỷ niệm Ngày Jerusalem thường niên tại Baghdad vào ngày 28 tháng 3 năm 2025.
Các tay súng thuộc Lực lượng Huy động Phổ biến của Iraq đã chia sẻ cảnh báo của Ngoại trưởng Iraq rằng “chiến tranh vẫn chưa dừng lại, nó vẫn chưa kết thúc” trên mạng xã hội.
Dân biểu Hoa Kỳ tuyên bố cuộc chiến với Iran phải “chấm dứt”
Một Dân biểu Hoa Kỳ cho rằng việc quyết định khi nào chấm dứt cuộc chiến với Iran không còn là quyền riêng của Tổng thống Donald Trump, sau khi Đảng Cộng hòa của ông để mất quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Jason Crow, một Dân biểu Đảng Dân chủ đại diện cho bang Colorado và là cựu thành viên lực lượng đặc nhiệm Army Ranger, phát biểu: “Chúng tôi nắm quyền kiểm soát ngân sách. Chúng tôi là bên quyết định cách chi tiêu ngân sách, và để tiến hành chiến tranh thì cần phải có tiền. Họ đã tiêu tốn gần 100 tỷ đô la tiền thuế của người dân cho cuộc chiến này, và chúng tôi hoàn toàn có thể cắt bỏ nguồn ngân sách đó.” “Người Mỹ, dù thuộc đảng Cộng hòa hay Dân chủ, đều vô cùng mong muốn điều này chấm dứt. Trên thực tế, đây là một trong những vấn đề nhận được sự đồng thuận cao nhất từ cả hai đảng tại Mỹ hiện nay. Cũng chính vì lý do đó mà Donald Trump đã dành nhiều năm vận động tranh cử với cam kết chấm dứt các cuộc chiến ở Trung Đông, bởi ông ấy hiểu rõ mong muốn của người dân Mỹ,” Crow chia sẻ với Al Jazeera.
“Mọi chuyện cần phải kết thúc, và đó chính là điều mà đại đa số người dân Mỹ mong muốn chúng ta thực hiện.”
Các quan chức cho biết Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công hạn chế nhắm vào các mục tiêu của Iran tại eo biển Hormuz
Theo thông tin từ nhiều quan chức Mỹ chia sẻ với CBS News, quân đội Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công hạn chế mang tính phòng vệ nhắm vào các mục tiêu của Iran tại eo biển Hormuz vào thứ Hai 02/11.
Một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết các cuộc tấn công này nhắm vào đảo Qeshm của Iran. Sự việc diễn ra sau hai biến cố trong cùng ngày thứ Hai: theo hai quan chức quân sự Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã nổ súng vào một máy bay chiến đấu của Mỹ, buộc phía Mỹ phải đáp trả. Sau đó, cũng trong ngày thứ Hai, Iran đã phóng một tên lửa từ đảo Qeshm gây đe dọa đến hoạt động hàng hải.
Thông tin về các cuộc tấn công này được tờ The Wall Street Journal đưa tin đầu tiên, diễn ra ngay trước thềm Ngày Bầu cử tại Mỹ. Tổng thống Trump từng đề cập đến khả năng tái khởi động các hành động thù địch với Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong khi các nhà hòa giải từ Mỹ và Qatar đang nỗ lực thúc đẩy các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran.
Đảo Qeshm, nằm ở phía bắc eo biển Hormuz, đóng vai trò then chốt trong các nỗ lực của chính quyền Iran nhằm giám sát và kiểm soát lưu thông thương mại qua tuyến đường thủy này.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran, ông Kazem Gharibabadi, tuyên bố hôm thứ Ba 03/11 rằng Tehran vẫn giữ “quyền tự vệ chính đáng” sau các cuộc tấn công mới từ phía Mỹ, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục thực hiện quyền này “cho đến khi hành động gây hấn quân sự chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn.”
Kể từ khi cuộc xung đột bùng phát sau các đợt tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2, Iran đã nhiều lần đáp trả bằng cách nhắm vào các tàu thương mại tại eo biển Hormuz, cũng như nhắm vào các đồng minh và lợi ích của Mỹ trên khắp khu vực Vịnh Ba Tư. Khi cuộc chiến bước sang tháng thứ chín, những phát ngôn của ông Trump liên tục dao động: lúc thì ông gợi ý về khả năng đạt được một thỏa thuận để chấm dứt xung đột với Iran, lúc lại cảnh báo rằng ông có thể nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào quốc gia này.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào đầu ngày thứ Hai, ông Trump cho biết một thỏa thuận “có thể xảy ra” và rằng “Iran muốn đạt được một giải pháp dàn xếp càng sớm càng tốt”.
Tuy nhiên, vào tối cùng ngày, khi xuất hiện trên kênh Fox News, ông Trump lại nói rằng “chúng ta vẫn cần phải giải quyết” một số địa điểm tại Iran, trong đó có khu vực núi Pickaxe – nơi được cho là có chứa một cơ sở hạt nhân. Trong chương trình của Sean Hannity, ông Trump nhận định rằng việc này “không phải là vấn đề lớn” và có thể thực hiện xong chỉ trong “một giờ”.
Theo hãng tin AP, trong cuộc điện đàm với ông Trump vào cuối tuần qua, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã thúc giục tiếp tục thực hiện các đợt tấn công vào Iran. Ông Trump xác nhận cuộc điện đàm đã diễn ra và cho biết ông đã có một “cuộc trao đổi rất tốt” với nhà lãnh đạo Israel, nhưng không tiết lộ chi tiết về nội dung thảo luận giữa hai bên.
Cuộc chiến này đã trở thành vấn đề bao trùm cả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ lẫn cuộc bầu cử quốc hội tại Israel. Tại Mỹ, chi phí gia tăng do các mối đe dọa đối với hoạt động vận tải biển tại eo biển Hormuz đã khiến sự ủng hộ dành cho ông Trump và Đảng Cộng hòa sụt giảm nghiêm trọng.
Tại Israel, khối cánh hữu của ông Netanyahu đã mất thế đa số trong cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên kể từ ngày 7 tháng 10 năm 2023.
Theo một ước tính mới từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) mà đài CBS News có được, tính đến giữa tháng 10, cuộc chiến với Iran đã tiêu tốn của người nộp thuế Mỹ ít nhất 47,1 tỷ USD chỉ riêng cho các khoản chi phí quân sự.
CENTCOM cho biết, theo ước tính mới nhất được cung cấp cho các nhà lập pháp, chi phí để thay thế số đạn dược đã sử dụng lên tới khoảng 29 tỷ USD. Ngoài ra, cần thêm 6,1 tỷ USD để thay thế các thiết bị đã mất, cùng với khoảng 11,9 tỷ USD chi phí phát sinh khác, bao gồm cả các khoản hỗ trợ cho quân nhân Mỹ. Ước tính này không bao gồm chi phí thiệt hại đối với các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ tại Trung Đông, vốn là mục tiêu của nhiều vụ tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa từ phía Iran.
Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông Trump cân nhắc bước đi tiếp theo trong cuộc chiến với Iran
Chiến tranh tại Iran là yếu tố góp phần vào thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 03/11.
Khi nhìn nhận lại thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Tổng thống Donald Trump hiện phải đối mặt với câu hỏi hóc búa: nên làm gì với cuộc chiến kéo dài sang tháng thứ 9 chống lại Iran – một cuộc chiến vốn không được lòng công chúng.
Trong nhiều tuần, ông Trump đã đe dọa sẽ quay lại các đợt oanh tạc quy mô lớn nhắm vào Iran ngay sau khi cuộc bầu cử tại Mỹ kết thúc, nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận theo các điều kiện mà ông đưa ra.
Các nhà lãnh đạo Iran cho rằng kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ cho thấy cử tri Mỹ đã bác bỏ cuộc chiến của ông Trump. Trong những bình luận đầu tiên vào thứ Tư sau chiến thắng vang dội của đảng Dân chủ — một làn sóng được thúc đẩy một phần bởi sự bất mãn của cử tri Mỹ đối với cuộc chiến — ông Trump phần lớn đồng tình với Phó Tổng thống JD Vance, người từng công khai nhận định rằng cuộc chiến này là một thảm họa đối với đảng Cộng hòa.
Trong cuộc trao đổi với các phóng viên tại Phòng Bầu dục vào thứ Năm hôm nay, ông Trump ám chỉ rằng những thất bại trong bầu cử không ảnh hưởng đến các tính toán của ông.
“Nếu chúng ta phải tiếp tục giải quyết vấn đề Iran, thì chúng ta đã hoàn toàn dấn sâu vào đó rồi,” ông Trump nói.
Các đợt tấn công và phản công đã gây ra thiệt hại lên tới hàng chục tỷ đô la trong khu vực. Xung đột này cũng tác động trực tiếp đến túi tiền của các gia đình trên toàn cầu, khi giá xăng dầu tăng cao cùng chi phí leo thang trong hầu hết mọi lĩnh vực.
Giờ đây, khi ông Trump cân nhắc bước đi tiếp theo, những rủi ro đặt ra là vô cùng lớn đối với Iran, khu vực Trung Đông và cả nền kinh tế toàn cầu.
Ông Trump có thể sẽ ít bị kiềm chế hơn, nhưng cuộc xung đột hiện đã trở nên phức tạp hơn nhiều.
Mặc dù dầu mỏ đã bắt đầu lưu thông trở lại qua eo biển Hormuz nhờ sự hộ tống của Hải quân Mỹ dành cho các tàu chở dầu quốc tế, nhưng xung đột đã lan sang Biển Đỏ, nơi lực lượng nổi dậy Houthi (được Iran hậu thuẫn) đang giao tranh với liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu.
Tình hình tại Biển Đỏ vẫn đặc biệt bất ổn. Lực lượng Houthi không chỉ tấn công thường dân Yemen và cơ sở hạ tầng của Ả Rập Xê Út, mà còn tìm cách củng cố quan hệ với các nhóm vũ trang trên khắp khu vực Sừng châu Phi. Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi (có căn cứ tại Yemen) nhắm vào những khu vực do chính phủ Yemen – vốn được quốc tế công nhận – kiểm soát, đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo đang ngày càng tồi tệ.
Một quan chức cấp cao trong chính phủ Yemen lưu ý rằng, mối đe dọa mà khu vực phải đối mặt từ Iran cùng các nhóm ủy nhiệm của nước này “không hề thay đổi chỉ sau một đêm” vì các cuộc bầu cử tại Mỹ; vị quan chức này cũng kêu gọi Washington tránh đưa ra những quyết định vội vàng. Do không được phép phát ngôn công khai, vị quan chức này đã yêu cầu giấu tên.
Brian Haggerty, cựu chuyên gia phân tích cấp cao tại Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) – người từng tập trung vào các vấn đề an ninh Trung Đông – nhận định: “Có lý do để nghi ngờ rằng ông Trump có thể cảm thấy ít bị ràng buộc hơn, khi mà những tổn hại về chính trị đã xảy ra rồi. Tuy nhiên, xét về mặt chiến lược, logic đằng sau việc leo thang các cuộc tấn công nhắm vào Iran vẫn không hề khác biệt so với tình hình cách đây một tuần hay một tháng”.
Theo các nhà phân tích, ông Trump có ít nhất một vài lựa chọn.
Haggerty, hiện đang làm việc tại Defense Priorities – một tổ chức tư vấn chính sách ở Washington – cho biết ông Trump có thể chọn duy trì trạng thái gần giống như hiện nay: quân đội Mỹ tiếp tục thực hiện cái gọi là các “cuộc tấn công phòng vệ”, đồng thời duy trì lệnh phong tỏa hải quân nhằm hạn chế dòng dầu từ Iran chảy ra thị trường toàn cầu.
Một lựa chọn khác là tấn công cơ sở “Pickaxe Mountain” (tạm dịch: Núi Cuốc chim) của Iran – một cơ sở nằm sâu dưới lòng đất ở miền trung Iran, vốn có liên hệ với chương trình hạt nhân của nước này. David Schenker, người từng giữ chức Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Cận Đông trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cho biết ông Trump đã nhiều lần ám chỉ việc cân nhắc nhắm mục tiêu vào địa điểm này.
Theo ông Schenker, sau đó ông Trump có thể rút lui và tuyên bố rằng mình đã gây ra thiệt hại đủ lớn cho chương trình hạt nhân của Iran. Ông cũng có thể tìm cách đạt được một “thỏa thuận mang tính hình thức” (fig leaf agreement) – một giải pháp tạm thời nhằm khôi phục quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt đối với Iran, đồng thời hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân sâu rộng hơn sang một thời điểm khác trong tương lai.
Một phương án khác nữa là thực hiện các lời đe dọa mà ông Trump từng đưa ra trước đó trong cuộc xung đột, đó là tung ra các đòn tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng của Iran. Ông Schenker nhận định: “Phía Iran có thể cho rằng vị Tổng thống này đang ở thế yếu và bị Quốc hội kiềm tỏa, nhưng thực tế hoàn toàn có thể ngược lại”.
Tuy nhiên, ông Schenker lưu ý rằng sự leo thang như vậy nhiều khả năng sẽ làm trầm trọng thêm vấn đề giá dầu và năng lượng – một trong những lý do khiến nhiều cử tri chọn ủng hộ đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử hôm thứ Ba vừa qua.
Giá dầu thô Brent đã giảm xuống dưới 95 USD/thùng vào thứ Tư sau cuộc bầu cử, chạm mức thấp nhất trong vòng hai tháng; đây là tín hiệu cho thấy thị trường không kỳ vọng sẽ xảy ra các cuộc tấn công quy mô lớn.
Các nhà phân tích cũng lưu ý rằng, tất nhiên, Iran cũng là một bên có tiếng nói trong vấn đề này.
Bradley Bowman, một chuyên gia phân tích tại Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (Foundation for Defense of Democracies), cho biết: “Khi đã bắt đầu một cuộc ẩu đả, bạn có thể ngừng tung đòn, nhưng điều đó không có nghĩa là đối phương cũng sẽ dừng tay. Chúng ta có thể cố gắng chấm dứt xung đột, nhưng sẽ ra sao nếu Cộng hòa Hồi giáo Iran vẫn tiếp tục tấn công các tàu thuyền tại eo biển Hormuz?” Các quan chức trong khu vực đang trong tình trạng cảnh giác cao độ trước những động thái tiếp theo của ông Trump.
Trong những tuần trước thềm cuộc bầu cử tại Mỹ, các quan chức Trung Đông đã theo dõi sát sao từng lời nói của ông Trump, tìm kiếm manh mối về cách nhà lãnh đạo Đảng Cộng hòa này cân nhắc các bước đi kế tiếp.
Theo một nguồn tin nắm rõ sự việc, trong cuộc điện đàm cuối tuần qua với ông Trump, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã thúc giục thực hiện các đợt tấn công mới nhắm vào Iran. Tuy nhiên, ông Trump đã không đưa ra cam kết về việc thực hiện hành động quân sự.
Ba quan chức chính phủ tại Trung Đông cho biết hôm thứ Tư rằng, ông Trump cùng chính quyền của ông dường như đã phát tín hiệu tới Iran rằng vị thế của quốc gia này sẽ chỉ suy yếu hơn sau khi cuộc bầu cử tại Mỹ kết thúc.
Các quan chức chính quyền, những người không được phép phát ngôn công khai và yêu cầu giấu tên, tiết lộ rằng thông qua các kênh ngoại giao, phía ông Trump từng ám chỉ khả năng sẽ sẵn sàng tái khởi động các cuộc tấn công sau ngày 3 tháng 11, bởi khi đó ông sẽ không còn nhiều điều phải lo ngại về mặt chính trị.
Các quan chức này cho biết, sau thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử hôm thứ Ba, xuất hiện mối lo ngại rằng ông Trump có thể trở nên táo bạo hơn trong việc thực hiện các cuộc tấn công quy mô lớn hoặc các đợt tấn công hạn chế mới nhắm vào Iran.
Một quan chức thứ tư cho biết kết quả bầu cử đã mang lại cho các bên trung gian một tia hy vọng về việc tìm ra lộ trình giải quyết xung đột.
Trong khi đó, ông Vance tỏ ra quyết liệt hơn khi quy trách nhiệm cho cuộc chiến tại Iran về thất bại bầu cử, trái ngược với ông Trump – người ban đầu đổ lỗi cho chính các ứng cử viên của Đảng Cộng hòa về trận thua lớn này.
Trong một bài đăng dài trên mạng xã hội về cuộc bầu cử giữa kỳ, ông Vance viết: “Lý do chúng ta thất bại chính là cuộc chiến này”.
Ông Vance, một ứng viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028, từng là một trong những người hoài nghi nhất bên trong Tòa Bạch Ốc về tính đúng đắn của việc phát động cuộc chiến; tuy nhiên, ông vẫn ủng hộ quyết định của ông Trump một khi quyết định đó đã được đưa ra.
HẠNH DƯƠNG
Tổng hợp
