Chuyến dâng hương tưởng niệm tử sĩ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CSVN Tô Lâm không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tri ân, mà còn gợi lên nhiều tầng thông điệp chánh trị phía sau những nghi thức quen thuộc…
Sáng ngày 27/4/2026, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tân Biên (Đồi 82), xã Tân Biên, tỉnh Tây Ninh- Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CSVN Tô Lâm đã dẫn đầu phái đoàn trung ương đến đặt vòng hoa, dâng hương tưởng niệm các tử sĩ, nhân dịp kỷ niệm 51 năm ngày 30/4/1975 – 30/4/2026.
Tham dự buổi lễ có nhiều nhân vật cao cấp trong guồng máy lãnh đạo, gồm các ủy viên Bộ Chánh trị, các bí thư trung ương cùng đại diện nhiều cơ quan trung ương. Trong số đó có ông Nguyễn Duy Ngọc, ông Lê Minh Trí, ông Nguyễn Thanh Nghị; cùng các tướng lãnh như Đại tướng Phan Văn Giang, người đứng đầu Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, đứng đầu ngành công an; và ông Trần Lưu Quang, Bí thư Thành ủy Sài Gòn.
Trong bầu không khí trang nghiêm, phái đoàn tiến hành nghi thức đặt hoa, thắp nhang và dành phút mặc niệm để tưởng nhớ những người đã tử trận. Nghĩa trang Đồi 82 hiện là nơi an nghỉ của hơn 15.000 tử sĩ đến từ nhiều vùng miền, một con số đủ lớn để biến nơi này thành biểu tượng của ký ức chiến tranh và sự hy sinh tập thể.
Tuy nhiên, phía sau những nghi thức quen thuộc, lặp đi lặp lại theo một “kịch bản định sẵn” mỗi dịp lễ lớn, chuyến đi lần này không chỉ đơn thuần là một hoạt động tưởng niệm. Nó mang đậm dấu ấn chánh trị và tính biểu tượng quyền lực – điều mà nếu nhìn kỹ, khó có thể bỏ qua.
Thực tế, chỉ trong vòng hai ngày trước đó, từ 26 đến 27/4/2026, ông Tô Lâm liên tiếp tham dự các hoạt động dâng hương: từ Đền Hùng cho đến Tây Ninh, tạo thành một chuỗi nghi lễ dày đặc, vừa mang màu sắc truyền thống, vừa giống như một chiến dịch hình ảnh được tính toán kỹ lưỡng.
Điều đáng nói là Tây Ninh không phải là một địa điểm được chọn một cách tình cờ. Đây từng là nơi có những động thái “làm đẹp lòng” trung ương khá rõ rệt. Tháng Tư, năm 2025, chính quyền địa phương này từng tổ chức những chương trình rầm rộ mang tên “ký ức để lại”, nhằm tôn vinh nhân vật lịch sử đại tá công an Tô Quyền (cha của Tô Lâm), một lựa chọn gây tranh cãi trong giới quan sát, khi bị cho là mang màu sắc “gợi liên tưởng” nhằm lấy lòng giới lãnh đạo đương nhiệm.
Trong bối cảnh đó, chuyến dâng hương năm 2026 của Tô Lâm vô hình trung trở thành một mắt xích nối dài của chuỗi hành động mang tính “đáp lễ chánh trị”. Nếu như năm 2025 là động thái từ địa phương hướng lên trung ương, thì đến năm 2026 lại giống như một sự hồi đáp mang tính xác nhận: Tây Ninh tiếp tục được chọn làm điểm dừng trong hành trình biểu tượng của người đứng đầu guồng máy.
Nhìn dưới góc độ nghi lễ, mọi thứ đều hoàn chỉnh: đúng dịp, đúng nơi, đúng thông điệp tưởng niệm. Nhưng nhìn dưới góc độ quyền lực, câu chuyện lại mang một ý nghĩa khác. Những chuyến đi như vậy không chỉ là để tưởng nhớ quá khứ, mà còn là cách định hình hiện tại, nơi các biểu tượng được sử dụng để củng cố vị thế chánh trị.
Sự lặp lại của các nghi thức dâng hương, với cùng một mô-típ hình ảnh – lãnh đạo cúi đầu, thắp nhang, mặc niệm dần dần trở thành một thứ “nghi thức truyền thông” hơn là một hành động mang tính nội tâm. Khi biểu tượng bị sử dụng quá nhiều, nó dễ đánh mất ý nghĩa ban đầu và trở thành công cụ phục vụ cho những mục đích khác.
Ở một tầng sâu hơn, điều gây chú ý không phải là việc dâng hương, mà là cách nó được đặt trong một chuỗi hành động liên tục, được sắp xếp gần như hoàn hảo về thời điểm và không gian. Từ Đền Hùng- biểu tượng dựng nước, đến Tây Ninh – biểu tượng giữ nước, toàn bộ hành trình như một thông điệp chánh trị.
Nhưng cũng chính ở điểm đó, sự mỉa mai lại lộ rõ. Khi lịch sử trở thành phông nền, và nghi lễ trở thành công cụ, thì câu hỏi cần đặt ra không phải là đã làm gì, mà là Tô Lâm làm để làm gì.
NGƯỜI QUAN SÁT
